Chuyển đổi số

Phú Thọ đưa “Bình dân học vụ số” đi vào cuộc sống thông qua những mô hình thiết thực

AD • 17/11/2026 16:07

Tại tỉnh Phú Thọ, phong trào “Bình dân học vụ số” đang được triển khai với nhiều cách làm sáng tạo, thiết thực, hướng tới mục tiêu đưa tri thức và kỹ năng số đến gần hơn với mọi tầng lớp nhân dân.

Từ mô hình “Đại sứ số”, “Gia đình số” tại xã Lương Sơn đến “Nhà văn hóa số” tại phường Thống Nhất, các địa phương thuộc tỉnh Phú Thọ đang từng bước cụ thể hóa chuyển đổi số bằng những hoạt động gần gũi, dễ tiếp cận, lấy người dân làm trung tâm, góp phần thu hẹp khoảng cách số và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân ngay từ cơ sở.

Bám sát các chủ trương của Trung ương và của tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS), các cấp, ngành trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” gắn với cải cách hành chính, thực hiện Đề án 06, xây dựng chính quyền số, xã hội số và phát triển kinh tế số.

Đến nay, 100% xã, phường đã ban hành kế hoạch triển khai phong trào, đồng thời duy trì hoạt động của các Tổ công nghệ số cộng đồng (CNSCĐ), tạo mạng lưới hỗ trợ người dân tiếp cận và ứng dụng công nghệ ngay tại địa bàn dân cư.

Cùng với việc kiện toàn lực lượng nòng cốt ở cơ sở, công tác tuyên truyền, phổ cập kỹ năng số được triển khai thông qua nhiều hình thức như sinh hoạt chính trị, hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội và hoạt động của các Tổ CNSCĐ. Đáng chú ý, phương thức triển khai đang từng bước chuyển từ tuyên truyền, phổ biến kiến thức sang hướng dẫn trực tiếp theo phương châm “cầm tay chỉ việc”.

Qua đó, người dân không chỉ được tiếp cận thông tin mà còn có cơ hội thực hành, sử dụng các nền tảng, ứng dụng số để giải quyết công việc và đáp ứng nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống.

Từ chủ trương chung đến thực tiễn triển khai, hiệu quả của phong trào “Bình dân học vụ số” được thể hiện rõ nét qua những mô hình, cách làm cụ thể tại từng địa phương. Thay vì triển khai theo hướng đồng loạt, hình thức, các địa phương đã chủ động lựa chọn giải pháp phù hợp với đặc điểm dân cư, điều kiện thực tế và nhu cầu tiếp cận công nghệ của người dân.

Trong đó, xã Lương Sơn và phường Thống Nhất là những địa bàn có cách làm đáng chú ý, thể hiện rõ tinh thần lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả ứng dụng làm thước đo trong quá trình phổ cập kỹ năng số.

Đa dạng cách làm, lấy người dân làm trung tâm

Sau sáp nhập, xã Lương Sơn có địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, trình độ và khả năng tiếp cận công nghệ thông tin giữa các nhóm dân cư còn chênh lệch. Trước thực tế đó, địa phương đã triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” với nhiều giải pháp thiết thực, chú trọng phổ cập kỹ năng số, nhất là đối với người cao tuổi, hộ nghèo, hộ cận nghèo và người dân ở khu vực xa trung tâm.

Theo ông Đoàn Tiến Lập, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lương Sơn, Ban Thường vụ Đảng ủy xã xác định phong trào “Bình dân học vụ số” là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển KHCN, ĐMST và CĐS.

Trên cơ sở đó, Đảng ủy xã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai phong trào gắn với thực hiện Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ CĐS quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030; đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, xã hội số và kinh tế số.

UBND xã cũng đã ban hành các kế hoạch cụ thể nhằm phổ cập kỹ năng số cho cán bộ, công chức, thành viên Tổ CNSCĐ, doanh nghiệp (DN) và nhân dân. Nội dung hướng dẫn tập trung vào những kỹ năng thiết yếu như sử dụng điện thoại thông minh, Internet, VNeID, dịch vụ công trực tuyến (DVCTT), thanh toán không dùng tiền mặt, bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng.

Đến nay, toàn xã có 32.581 người trưởng thành được phổ cập kỹ năng số cơ bản, đạt 79,89%; 98% học sinh THCS được trang bị kiến thức, kỹ năng số. Đáng chú ý, 100% cán bộ, công chức thường xuyên sử dụng hệ thống quản lý văn bản, hộp thư công vụ, chữ ký số, DVCTT và các phần mềm chuyên ngành phục vụ công tác [1].

418-202611162257051.jpg
Cán bộ tổ dân phố hướng dẫn người dân thực hành kỹ năng số. (Nguồn: phutho.gov.vn).

Để đưa kỹ năng số đến từng khu dân cư, xã đã thành lập 23 Tổ CNSCĐ tại 23 thôn, tổ dân phố, với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, cán bộ trực tiếp hỗ trợ người dân đăng nhập VNeID, nộp hồ sơ, thanh toán trực tuyến và theo dõi kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Từ đầu năm 2026 đến nay, Trung tâm đã hỗ trợ trên 5.000 lượt người dân thực hiện DVCTT; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 100% [1].

Bên cạnh đó, các mô hình “Đại sứ số”, “Gia đình số”, “Chợ số - Nông thôn số” bước đầu phát huy hiệu quả. Trong đó, “Đại sứ số” phát huy vai trò của cán bộ, đoàn viên, hội viên trong hỗ trợ người dân sử dụng các tiện ích số; “Gia đình số” khuyến khích mỗi gia đình có ít nhất một thành viên thành thạo kỹ năng số để hướng dẫn những người còn lại.

Mô hình “Chợ số - Nông thôn số” hướng dẫn tiểu thương, hộ kinh doanh và nông dân ứng dụng ngân hàng số, thanh toán không dùng tiền mặt và thương mại điện tử theo phương châm “4T”: Tiểu thương, Thương mại điện tử, Thanh toán không dùng tiền mặt, Tiết kiệm số.

Cũng với mục tiêu đưa CĐS đến gần người dân hơn, phường Thống Nhất lựa chọn nhà văn hóa làm điểm kết nối, hỗ trợ cộng đồng tiếp cận công nghệ thông qua mô hình “Nhà văn hóa số”, được ra mắt và triển khai từ tháng 8/2026.

Theo đó, nhà văn hóa không chỉ phục vụ hội họp, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ mà còn trở thành không gian hỗ trợ người dân nâng cao kỹ năng số, sử dụng các dịch vụ thiết yếu trên môi trường điện tử.

Mô hình lấy người dân làm trung tâm, lấy nhu cầu thực tế làm cơ sở tổ chức hoạt động; chú trọng tạo điều kiện để người dân hiểu, biết sử dụng và từng bước hình thành thói quen ứng dụng công nghệ trong cuộc sống.

418-202611162257052.jpg
Tại các nhà văn hóa, người dân được hướng dẫn sử dụng ứng dụng VNeID, thực hiện DVCTT, thanh toán không dùng tiền mặt, tiếp cận các nền tảng số. (Nguồn: phutho.gov.vn).

Tại các nhà văn hóa, người dân được hướng dẫn sử dụng ứng dụng VNeID, thực hiện DVCTT, thanh toán không dùng tiền mặt, tiếp cận các nền tảng số và trang bị kiến thức bảo đảm an toàn trên không gian mạng. Mô hình chú trọng phương châm “cầm tay chỉ việc”, tăng cường hướng dẫn trực tiếp thay vì chỉ tuyên truyền, phổ biến kiến thức một chiều.

Với những người chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, cán bộ và thành viên Tổ CNSCĐ kiên trì hướng dẫn từng thao tác, từ đăng nhập ứng dụng, tra cứu thông tin đến nộp hồ sơ trực tuyến, giúp người dân tự tin hơn khi tiếp cận các tiện ích công nghệ.

Ông Đoàn Văn Học, cán bộ hưu trí tại phường Thống Nhất chia sẻ, đối với người lớn tuổi, việc được hướng dẫn trực tiếp và thực hành ngay tại nhà văn hóa có ý nghĩa thiết thực. Thay vì tự tìm hiểu những thao tác còn mới trên điện thoại thông minh hay máy tính, người dân được hỗ trợ từng bước, từ truy cập ứng dụng đến thực hiện giao dịch, tra cứu thông tin.

Chị Đoàn Thị Huế, Tổ trưởng tổ dân phố số 13 cho biết, Tổ CNSCĐ cùng cán bộ cơ sở, đoàn viên, hội viên là lực lượng nòng cốt trong triển khai mô hình. Tại nhà văn hóa, các thiết bị được bố trí, kết nối Internet; các buổi hướng dẫn thực hành được tổ chức để người dân trực tiếp tiếp cận, sử dụng tiện ích số. Nhà văn hóa từng bước trở thành điểm sinh hoạt cộng đồng gắn với CĐS, giúp người dân dễ tiếp cận, dễ thực hiện và chủ động ứng dụng công nghệ vào đời sống.

Nhân rộng cách làm hay, khắc phục những điểm nghẽn từ cơ sở

Những cách làm thiết thực đã mang lại kết quả bước đầu. Theo ông Nguyễn Việt Hùng, Chủ tịch UBND phường Thống Nhất, sau sắp xếp, phường hiện có 16 tổ dân phố. Sau 2 tháng triển khai mô hình “Nhà văn hóa số”, thời gian tra cứu hồ sơ giảm trên 85%, thời gian tổng hợp báo cáo giảm khoảng 50%; 96% người dân được khảo sát đánh giá việc tiếp cận thông tin thuận tiện hơn [2].

Tính chung trong 9 tháng năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường đã tiếp nhận 6.954 hồ sơ, trong đó tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến đạt 99,99%; có 215/215 thủ tục đủ điều kiện được cung cấp DVCTT toàn trình, đạt 100%; tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết đạt 98,18%. Mức độ hài lòng của người dân đạt 18/18 điểm; các chỉ số về công khai, minh bạch và thanh toán trực tuyến đạt điểm tối đa [2].

Theo ông Nguyễn Việt Hùng, điều địa phương hướng tới không chỉ là số hóa một thiết chế văn hóa mà quan trọng hơn là đưa CĐS đến gần dân, để người dân được tiếp cận, được hướng dẫn và thực sự hưởng lợi từ CĐS.

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai tại hai địa phương vẫn còn một số khó khăn. Ở xã Lương Sơn, kỹ năng số giữa các nhóm dân cư chưa đồng đều; một bộ phận người dân mới chỉ cài đặt, kích hoạt ứng dụng mà chưa sử dụng thường xuyên. Trong khi đó, tại phường Thống Nhất, cơ sở vật chất, trang thiết bị và đường truyền Internet chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu; lực lượng hỗ trợ chủ yếu kiêm nhiệm nhiều công việc nên việc duy trì hướng dẫn thường xuyên còn gặp khó khăn.

Thời gian tới, xã Lương Sơn tiếp tục phấn đấu bảo đảm 100% cán bộ, công chức được cập nhật, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng số; phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong sử dụng nền tảng số, DVCTT, VNeID và Sổ tay đảng viên điện tử.

Đồng thời, duy trì hỗ trợ “phục vụ tại chỗ, trọn gói” tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả, nâng cao khả năng tự thực hiện thủ tục trực tuyến của người dân; khuyến khích hộ gia đình, hộ sản xuất, kinh doanh, hợp tác xã và tiểu thương đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, thương mại điện tử, quảng bá nông sản và sản phẩm OCOP trên các nền tảng số.

Phường Thống Nhất tiếp tục hoàn thiện mô hình “Nhà văn hóa số” theo hướng thiết thực, phù hợp với nhu cầu của từng khu dân cư và nhóm đối tượng. Trọng tâm là đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ, trang thiết bị; xây dựng, khai thác kho dữ liệu số và các tiện ích đơn giản, dễ sử dụng. Cùng với đó, địa phương chú trọng nâng cao năng lực cho Tổ CNSCĐ, bồi dưỡng kỹ năng cho lực lượng hỗ trợ, phát huy vai trò của đoàn viên thanh niên trong hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số.

Trong những tháng cuối năm 2026, tỉnh Phú Thọ tiếp tục tập trung hoàn thành các chỉ tiêu phong trào “Bình dân học vụ số”, trọng tâm là phổ cập tri thức CĐS, kỹ năng số cho người trưởng thành và người lao động trong DN, hợp tác xã. Phương thức tuyên truyền được đổi mới theo hướng trực quan, dễ hiểu, dễ thực hiện; chú trọng các kỹ năng thiết yếu như sử dụng điện thoại thông minh, VNeID, DVCTT, thanh toán không dùng tiền mặt và phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng.

Tỉnh đồng thời chú trọng kiện toàn, nâng cao chất lượng Tổ CNSCĐ; tổ chức các buổi học thực hành tại nhà văn hóa, khu dân cư, trường học và Trung tâm Phục vụ hành chính công. Các mô hình “Gia đình số”, “Đại sứ số”, “Chợ số - Nông thôn số”, “Mỗi công dân - Một danh tính số”, “Nhà văn hóa số” tiếp tục được đẩy mạnh.

Từ thực tiễn triển khai tại xã Lương Sơn và phường Thống Nhất cho thấy, phổ cập kỹ năng số không chỉ dừng lại ở việc trang bị thiết bị hay hướng dẫn cài đặt ứng dụng, mà quan trọng hơn là giúp người dân biết sử dụng, từng bước hình thành thói quen và chủ động ứng dụng công nghệ vào đời sống./.

“

Tài liệu tham khảo

[1] Cổng Thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ, https://phutho.gov.vn/xa-luong-son-phat-huy-hieu-qua-phong-trao-binh-dan-hoc-vu-so-116467, ngày truy cập 10/11/2016.

[2] Cổng Thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ, https://phutho.gov.vn/phat-huy-hieu-qua-mo-hinh-nha-van-hoa-so-trong-chuyen-doi-so-o-phuong-thong-nhat-116508, ngày truy cập 10/11/2026.

Nổi bật
    Mới nhất
    Phú Thọ đưa “Bình dân học vụ số” đi vào cuộc sống thông qua những mô hình thiết thực