Ngành Tư pháp đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa quản trị pháp luật

Chuyển đổi số gắn với hoàn thiện thể chế

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đề nghị các đại biểu tập trung đánh giá toàn diện những kết quả đạt được, thẳng thắn chỉ rõ tồn tại, hạn chế, đồng thời tập trung thảo luận nhiều nội dung trọng tâm, trong đó có tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và công tác chuyển đổi số của Bộ, ngành Tư pháp.

Tại hội nghị, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời là năm tiếp tục thực hiện nhiều chủ trương lớn về hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong 6 tháng đầu năm, toàn ngành Tư pháp tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế; đẩy mạnh rà soát, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật; nâng cao chất lượng tổ chức thi hành pháp luật; đồng thời tích cực triển khai các nhiệm vụ về cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số.

Đáng chú ý, Bộ Tư pháp đã tham mưu thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Cùng với đó, Chuyên mục Tổng rà soát trên Cổng Pháp luật quốc gia được xây dựng và đưa vào vận hành nhằm cập nhật, chia sẻ thông tin, công khai kết quả rà soát.

Song song với đó, Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục được phát huy hiệu quả, góp phần tăng cường tương tác giữa cơ quan quản lý với người dân, doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách. Những nền tảng này góp phần tăng cường số hoá hoạt động quản lý, rà soát và tổ chức thi hành pháp luật, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Cắt giảm thủ tục hành chính nhờ nền tảng số và dữ liệu

Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục là điểm sáng của ngành Tư pháp trong 6 tháng đầu năm 2026. Ngay sau khi tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về cải cách thủ tục hành chính từ Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp đã phối hợp với các bộ, ngành triển khai rà soát toàn diện hệ thống thủ tục hành chính.

Kết quả, Bộ Tư pháp đã tham mưu Chính phủ ban hành 11 nghị quyết về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; đồng thời ban hành theo thẩm quyền 16 thông tư để thực hiện phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

Qua đó, đã cắt giảm 697 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 673 thủ tục hành chính, cắt giảm 1.754 điều kiện kinh doanh không cần thiết. Đến nay, thời gian thực hiện thủ tục hành chính đã giảm 53%, chi phí tuân thủ giảm 54,6% so với năm 2024. Riêng 11 nghị quyết vừa ban hành dự kiến giúp giảm khoảng 23.000 tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm.

Những kết quả này cho thấy cải cách thủ tục hành chính đang được triển khai đồng thời với chuyển đổi số. Việc chuẩn hóa quy trình, khai thác các nền tảng số và kết nối dữ liệu chuyên ngành góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp.

Tại hội nghị, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cũng đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi về kết quả các nhiệm vụ của ngành, trong đó có cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời đề xuất các giải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong thời gian tới.

Xây dựng nền tư pháp số lấy dữ liệu làm nền tảng

Ở lĩnh vực thi hành án dân sự, ngành Tư pháp tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành án, nhất là thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế. Công tác bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, đăng ký biện pháp bảo đảm, quản lý xử lý vi phạm hành chính, bồi thường nhà nước và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng được tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là khai thác, vận hành hiệu quả các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, nhất là cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử; đẩy mạnh làm sạch, kết nối dữ liệu hộ tịch với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng giải quyết hồ sơ, giảm giấy tờ, hạn chế việc người dân phải cung cấp lại những thông tin đã có trong hệ thống.

Trong công tác truyền thông chính sách, phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ Tư pháp tiếp tục ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, trong đó phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam xây dựng chuyên mục “Tiêu điểm chính sách”, góp phần nâng cao chất lượng truyền thông, tăng cường đối thoại và tạo sự đồng thuận xã hội trong quá trình xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật.

Chuyển đổi số trong ngành Tư pháp hiện không chỉ dừng ở số hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính mà đang mở rộng sang xây dựng các nền tảng dữ liệu, kết nối cơ sở dữ liệu chuyên ngành và phát triển các hệ thống hỗ trợ xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật. Cùng với định hướng đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đây sẽ là nền tảng quan trọng góp phần hiện đại hoá hoạt động của ngành, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp./.