NEAC học tập phát triển dịch vụ tin cậy theo chuẩn châu Âu từ InfoCert S.p.A.
Cuối tháng 9/2026, tại Milan (Italy), Đoàn công tác của Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC) - Bộ Khoa học và Công nghệ đã có buổi làm việc với InfoCert S.p.A. (thuộc Tập đoàn Tinexta). InfoCert S.p.A. là nhà cung cấp dịch vụ tin cậy đủ điều kiện (Qualified Trust Service Provider - QTSP) hàng đầu tại châu Âu.
Buổi làm việc nhằm tìm hiểu kinh nghiệm tổ chức, vận hành và đánh giá sự phù hợp đối với dịch vụ tin cậy trong khuôn khổ Quy định Dịch vụ Nhận dạng, Xác thực và Tin cậy Điện tử (eIDAS) của Liên minh châu Âu (EU).

Tại buổi làm việc, hai bên đã tập trung trao đổi chuyên sâu về 6 nhóm chủ đề trọng tâm: mô hình quản lý QTSP và khung đánh giá sự phù hợp; quy định eIDAS/eIDAS 2 và Ví định danh số châu Âu (EUDI Wallet); xác minh danh tính (identity proofing); dịch vụ gửi nhận điện tử có đăng ký (ERDS/QERDS); bảo quản dài hạn bằng chứng số; xu hướng phát triển thị trường dịch vụ tin cậy.
Đây là những nội dung gắn trực tiếp với chức năng quản lý và định hướng phát triển dịch vụ chứng thực điện tử tại Việt Nam.
Khung đánh giá và giám sát nhà cung cấp dịch vụ tin cậy
Chia sẻ về kinh nghiệm triển khai mô hình đánh giá sự phù hợp, InfoCert S.p.A. cho biết việc đánh giá sự phù hợp tại EU sẽ được tổ chức theo quy định phù hợp với pháp luật và thực tiễn tại quốc gia đó và được phân định rõ ràng giữa các bên: Tổ chức đánh giá sự phù hợp (Conformity Assessment Body - CAB) thực hiện đánh giá kỹ thuật; Cơ quan giám sát quốc gia (Supervisory Body) xem xét kết quả và ra quyết định; sau đó Quốc gia thành viên sẽ công bố trên Danh sách tin cậy (Trusted List).
Theo InfoCert S.p.A., việc duy trì chứng nhận nhà cung cấp QTSP đủ điều kiện cần phải được đánh giá, giám sát định kỳ và cơ chế xử lý lỗi không phù hợp theo mức độ nghiêm trọng. Đây là kinh nghiệm có giá trị tham khảo cho việc xây dựng khung đánh giá sự phù hợp đối với nhà cung cấp dịch vụ tin cậy tại Việt Nam.
Chuẩn hóa xác minh danh tính và tiêu chuẩn kỹ thuật
Về kỹ thuật, InfoCert S.p.A. giới thiệu các tiêu chuẩn tham chiếu quan trọng để chuẩn hóa quy trình xác minh danh tính từ xa, bao gồm việc phân loại mức độ đảm bảo (Level of Identity Proofing - LoIP), cũng như hướng tới xác minh tự động dựa trên thẻ căn cước điện tử, ví định danh số và sinh trắc học.
InfoCert S.p.A. cũng chia sẻ giải pháp dịch vụ gửi nhận điện tử - loại dịch vụ tạo bằng chứng về thời điểm gửi, nhận và truy cập nội dung, được bảo vệ bằng chữ ký, con dấu điện tử và dấu thời gian.
Về bảo quản dài hạn, InfoCert S.p.A. phát triển giải pháp dựa trên 4 trụ cột: tính toàn vẹn, khả năng đọc, tính xác thực và tính sẵn sàng. Hệ thống không chỉ lưu trữ tài liệu mà phải duy trì khả năng xác nhận giá trị pháp lý của chữ ký số, con dấu và dấu thời gian trong suốt thời gian bảo quản, kể cả khi chứng thư đã hết hạn hoặc công nghệ mật mã thay đổi.
InfoCert S.p.A. nhấn mạnh dịch vụ gửi nhận điện tử không phải ký trực tiếp lên thông điệp dữ liệu mà hệ thống thu thập các bằng chứng của các sự kiện trên thông điệp dữ liệu đó.
Xu hướng phát triển dịch vụ tin cậy
Theo nhận định từ InfoCert S.p.A., chứng thư số hiện đã trở thành thành phần hạ tầng cơ bản. Trọng tâm của thị trường đang dịch chuyển mạnh mẽ sang một hệ sinh thái dịch vụ tin cậy toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa xác minh danh tính, kiểm tra hiệu lực chữ ký và bảo quản dài hạn. Do đó, các cơ quan quản lý và đơn vị cung cấp dịch vụ tin cậy cần tiếp cận theo hướng quản lý toàn bộ vòng đời của dịch vụ tin cậy, thay vì chỉ quản lý hoạt động cấp chứng thư chữ ký số.
Buổi làm việc đã cung cấp cho đoàn công tác của NEAC cái nhìn toàn diện về mô hình quản lý dịch vụ tin cậy tại EU - từ khung đánh giá, giám sát đến các giải pháp kỹ thuật cụ thể làm cơ sở tham khảo cho việc hoàn thiện khung quản lý, tiêu chuẩn kỹ thuật và lộ trình phát triển dịch vụ tin cậy tại Việt Nam.
Đặc biệt, hai bên đã trao đổi và thống nhất: Thiết lập kênh trao đổi kỹ thuật nhằm chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và hướng dẫn về triển khai các dịch vụ tin cậy, bảo đảm hài hòa thông lệ quốc tế và phù hợp với điều kiện, tình hình thực tiễn tại Việt Nam./.
