Nâng cao hiệu quả trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Nhằm đưa pháp luật thực sự đi vào đời sống, nâng cao nhận thức và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân vùng sâu, vùng xa, ngày 09/9/2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã chính thức ban hành Công văn gửi các bộ, ngành Trung ương và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tiếp tục đẩy mạnh triển khai Đề án Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) giai đoạn 2026-2035.

Chuyển từ “diện rộng” sang “trọng tâm, đúng nhu cầu”

Điểm mới nổi bật trong chỉ đạo lần này của Bộ Dân tộc và Tôn giáo là yêu cầu khẩn trương khắc phục tình trạng tuyên truyền dàn trải, hình thức. Công tác PBGDPL phải bám sát nhu cầu thực tế của từng địa bàn, từng nhóm dân cư để xây dựng nội dung phù hợp, dễ hiểu và dễ áp dụng.

Theo chỉ đạo của Bộ, các địa phương cần tập trung ưu tiên tuyên truyền, tư vấn sâu về các nhóm vấn đề sát sườn với đời sống thường ngày của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bao gồm: Chính sách, pháp luật về đất đai (giải đáp thắc mắc về tranh chấp đất nương rẫy, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền lợi khi thu hồi đất); Hôn nhân & gia đình (đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, thúc đẩy bình đẳng giới, giảm thiểu bạo lực gia đình); Trợ giúp pháp lý (hướng dẫn người dân cách thức tiếp cận các dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí của Nhà nước khi gặp vướng mắc về pháp luật); An ninh trên không gian mạng (cảnh báo các phương thức, thủ đoạn lừa đảo qua điện thoại, mạng xã hội như Zalo, Facebook... đang có xu hướng nhắm vào sự thiếu thông tin của bà con vùng cao); Chính sách Dân tộc - Tôn giáo (Tuyên truyền để người dân hiểu rõ các chính sách ưu đãi của Đảng và Nhà nước, nâng cao cảnh giác trước các hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc).

Các địa phương đồng loạt vào cuộc, cá thể hóa trách nhiệm

Ngay sau chỉ đạo của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các tỉnh, thành phố trên cả nước, tiêu biểu như Ninh Bình, Bắc Ninh, Nghệ An, Quảng Ngãi... đã đồng loạt ban hành văn bản hướng dẫn các sở, ban, ngành và UBND cấp xã lập kế hoạch hành động cụ thể.

Để công tác PBGDPL đạt hiệu quả thực chất, các địa phương đã triển khai các giải pháp đồng bộ:

Phân công rõ cơ quan đầu mối: Giao trách nhiệm cụ thể cho Trưởng Ban Dân tộc/Sở Tư pháp hoặc Công an địa phương chịu trách nhiệm theo dõi, đôn đốc và kiểm tra tiến độ thực hiện tại từng xã, bản.

Gắn với tiêu chí thi đua: Kết quả thực hiện PBGDPL được đưa vào hệ thống báo cáo định kỳ và là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ của chính quyền cơ sở hằng năm.

Đổi mới phương thức truyền thông: Kết hợp giữa sinh hoạt bản làng, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín với việc ứng dụng công nghệ số như hệ thống loa thông minh, tài liệu hỏi - đáp ngắn gọn, video clip bằng tiếng dân tộc.

Sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ về ý thức chấp hành pháp luật của đồng bào, góp phần giữ vững an ninh trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các vùng đặc biệt khó khăn./.