Kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam - Lào - Campuchia trong bối cảnh mới

Mở rộng kết nối hạ tầng chiến lược

Phát biểu khai mạc, GS. TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch VASS, cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gia tăng, cùng tác động của chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tăng cường kết nối hạ tầng giữa Việt Nam, Lào và Campuchia có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế, an ninh và tự chủ chiến lược.

Theo Chủ tịch VASS, kết nối giữa ba nước cần được mở rộng từ giao thông, năng lượng sang hạ tầng thể chế, hạ tầng số và hạ tầng xanh. Việc xây dựng mạng lưới hạ tầng đồng bộ, hiện đại được kỳ vọng góp phần khai thác lợi thế của mỗi quốc gia, tăng cường kết nối với Tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS) và ASEAN, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động mới.

Hội thảo tập trung nhận diện thực trạng, điểm nghẽn và giải pháp thúc đẩy kết nối hạ tầng chiến lược giữa ba nước, trong đó chú trọng các vấn đề về thể chế, giao thông - logistics, năng lượng, dữ liệu và hạ tầng xanh. Kết quả nghiên cứu sẽ được tổng hợp thành các luận cứ khoa học và khuyến nghị chính sách phục vụ công tác hoạch định chính sách của ba nước.

Tháo gỡ các điểm nghẽn

TS. Leeber Leebouapao, Chủ tịch LASES, nhấn mạnh nâng cấp và đồng bộ hóa mạng lưới hạ tầng là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực.

Chủ tịch LASES cho rằng hợp tác giữa ba cơ quan nghiên cứu cần tiếp tục tập trung vào các vấn đề chiến lược, gắn kết nghiên cứu với yêu cầu hoạch định chính sách và thực tiễn phát triển của mỗi nước.

Viện sĩ Sok Touch, Chủ tịch RAC, đề cập yêu cầu xác định các vấn đề ưu tiên trong kết nối hạ tầng, hướng tới giảm chi phí vận tải, nâng cao độ tin cậy của nguồn cung và mở rộng cơ hội kinh tế cho người dân ba nước. Theo ông, các cơ quan nghiên cứu có vai trò kết nối tri thức với nhu cầu chính sách, góp phần biến lợi thế về vị trí địa lý thành các cơ hội phát triển cụ thể.

Về phía địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải cho biết Nghệ An có vị trí trên hành lang kinh tế Đông - Tây, có đường biên giới với Lào cùng hệ thống cảng biển và mạng lưới giao thông liên vùng. Tỉnh cam kết tạo điều kiện thuận lợi, chủ động hợp tác với các địa phương của Lào và Campuchia trong triển khai các hoạt động kết nối hạ tầng.

Hướng tới hạ tầng xanh, số và thông minh

Hội thảo gồm 3 phiên với 10 tham luận khoa học. Phiên thứ nhất tập trung phân tích những tác động của biến động địa chính trị, biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh đối với kết nối hạ tầng; đồng thời đề cập yêu cầu kết hợp hạ tầng cứng với hạ tầng mềm, hạ tầng số và hạ tầng xanh.

Phiên thứ hai đánh giá thực trạng kết nối và chỉ ra một số điểm nghẽn như chi phí logistics cao, một số tuyến giao thông trọng điểm chưa đồng bộ, cơ chế mua bán điện xuyên biên giới còn phân mảnh, thiếu quy chuẩn chung về hạ tầng số và thủ tục kiểm soát tại một số cửa khẩu chưa tối ưu.

Phiên thứ ba tập trung vào triển vọng, các mô hình phát triển tích hợp và giải pháp huy động nguồn lực cho các dự án hạ tầng lớn trong khu vực.

Trong khuôn khổ Hội thảo, lãnh đạo VASS, LASES và RAC cũng hội đàm, thống nhất định hướng chủ đề Hội thảo thường niên năm 2027 và xác định các vấn đề có ý nghĩa chiến lược, cùng mối quan tâm chung để tiếp tục nghiên cứu, tham mưu chính sách.

Hội thảo thường niên lần thứ 14 VASS - LASES - RAC dự kiến do LASES đăng cai tại Lào năm 2027, với chủ đề hợp tác du lịch giữa Việt Nam, Lào và Campuchia trong bối cảnh mới./.