“Hội chứng kiệt quệ não do AI” đang làm người lao động kiệt sức

Những dấu hiệu của hội chứng kiệt quệ não

Theo một nghiên cứu gần đây của Boston Consulting Group (BCG), việc phải liên tục giám sát và chuyển đổi giữa nhiều công cụ AI khác nhau có thể dẫn đến tình trạng kiệt sức và khó tập trung (buzzing).

Các tác giả của nghiên cứu gọi đó là “sự mệt mỏi tinh thần do AI” (AI brain fry), được định nghĩa là sự mệt mỏi về tinh thần “do sử dụng quá mức hoặc bỏ qua các công cụ AI vượt quá khả năng nhận thức của một người”.

“Sự căng thẳng tinh thần liên quan đến AI gây ra những tổn thất đáng kể dưới dạng gia tăng lỗi của nhân viên, mệt mỏi khi đưa ra quyết định và ý định nghỉ việc”, các tác giả của nghiên cứu cho biết trong một bài viết được đăng tải trên Harvard Business Review mới đây cho biết.

Những người lao động được trích dẫn trong nghiên cứu khiến mọi người có thể nhớ đến những người trẻ thế hệ Millennials vào khoảng năm 1997, vội vã về nhà để chăm sóc thú ảo Tamagotchi của họ.

Một quản lý kỹ thuật cấp cao chia sẻ với các nhà nghiên cứu: “Cảm giác như tôi có hàng tá tab trình duyệt đang mở trong đầu, tất cả đều tranh giành sự chú ý. Tôi thấy mình đọc lại những thứ giống nhau, nghi ngờ nhiều hơn bình thường và trở nên thiếu kiên nhẫn một cách kỳ lạ. Suy nghĩ của tôi không bị hỏng, chỉ là ồn ào - giống như nhiễu sóng trong đầu”.

Đây chỉ là một trong những tác dụng phụ mới từ việc các giám đốc điều hành công ty thúc đẩy nhân viên sử dụng AI nhiều hơn. Mùa thu năm 2025, cũng một báo cáo của Harvard Business Review đã ghi lại vấn nạn “tài liệu làm việc cẩu thả” - những bản ghi nhớ, bản trình bày và bài thuyết trình vô nghĩa do AI tạo ra, cuối cùng lại tạo thêm việc cho các đồng nghiệp phải sửa chữa những lỗi mà bot mắc phải.

Gabriella Rosen Kellerman, một bác sĩ tâm thần đồng tác giả cả hai báo cáo, cho biết trong một cuộc phỏng vấn: Tài liệu làm việc cẩu thả phản ánh một kiểu “đầu hàng về mặt nhận thức”, trong đó người lao động cảm thấy thiếu động lực, giao việc cho AI mà không thực sự chú ý đến kết quả, “Sự mệt mỏi về mặt tinh thần gần như ngược lại… Nó giống như cố gắng đấu trí trực tiếp - trí tuệ đối trí tuệ - với AI”.

Suy giảm năng lượng não bộ

Francesco Bonacci, CEO của Cua AI, công ty chuyên xây dựng các tác nhân AI, đã mô tả sự mệt mỏi vì AI của mình là “sự tê liệt lập trình do cảm xúc” (ám chỉ xu hướng ở Thung lũng Silicon là xây dựng các dự án ít trau chuốt hơn bằng cách sử dụng các gợi ý từ AI thay vì lập trình truyền thống).

Ông viết trong một đăng tải trên X vào tháng trước: “Tôi kết thúc mỗi ngày trong tình trạng kiệt sức - không phải vì bản thân công việc, mà vì việc quản lý công việc. 6 công việc đang mở, 4 tính năng viết dở, 2 “sửa lỗi nhanh” dẫn đến những rắc rối không lối thoát, và cảm giác ngày càng tăng rằng tôi đang hoàn toàn mất phương hướng”.

Ở một mức độ nào đó, sự kiệt sức về não bộ và sự trì trệ trong công việc đều có thể là dấu hiệu của sự phát triển. Hãy tưởng tượng bạn chọn một nhân viên văn phòng trung niên từ năm 1986, đặt họ vào môi trường làm việc năm 2026 và yêu cầu họ gửi 10 email, trả lời tin nhắn Slack và tham gia cuộc gọi Zoom với nhóm truyền thông xã hội, những người đều đang làm việc tại nhà.

“Tôi nghĩ rằng điều này có thể chỉ là tạm thời”, Matthew Kropp, đồng tác giả của nghiên cứu về hiện tượng “suy giảm năng lượng não” và giám đốc điều hành của BCG, cho biết.

Tất nhiên, ngay cả các chuyên gia công nghệ dường như cũng gặp khó khăn trong việc kiểm soát trợ lý AI của họ. Tháng trước, Giám đốc an toàn và điều chỉnh AI của Meta đã đăng tải trên Twitter về trải nghiệm của chính mình khi chứng kiến ​​các bot gần như xóa hộp thư đến của cô mà không được phép.

“Tôi đã phải chạy đến chiếc Mac mini của mình như thể đang gỡ bom,” cô viết, coi đó là một “sai lầm của người mới vào nghề”.

Cả Kropp và Kellerman đều nhấn mạnh kết quả của nghiên cứu không hoàn toàn tiêu cực. Điều đáng ngạc nhiên là, những người trải qua hiện tượng “suy giảm năng lượng não” lại ít bị kiệt sức hơn, được định nghĩa là tình trạng căng thẳng mãn tính tại nơi làm việc tích tụ theo thời gian và khiến người lao động làm việc kém hiệu quả. Tình trạng "suy giảm năng lượng não" là một trải nghiệm cấp tính, như những người tham gia đã mô tả với họ.

"Khi họ nghỉ ngơi, triệu chứng đó sẽ biến mất”, Kellerman nói./.