GS.TS. Trần Hồng Thái: Tương lai thuộc về những ai tin vào vẻ đẹp của những ước mơ khoa học

Không chỉ là một chương trình tư vấn tuyển sinh đơn thuần, ngày hội năm nay cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của giới trẻ đối với các lĩnh vực khoa học - công nghệ (KHCN) trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc thế giới.

Hình ảnh hàng dài học sinh háo hức trải nghiệm robot, khám phá các mô hình công nghệ, chăm chú lắng nghe chuyên gia tư vấn hay say mê tìm hiểu các ngành học mới đã phản ánh rõ nét một xu thế mới: KH&CN đang trở thành lựa chọn hấp dẫn của thế hệ trẻ Việt Nam.

Không gian hội tụ của tri thức và khát vọng sáng tạo

Ngày hội tuyển sinh khối các ngành KH&CN năm 2026 do Báo Tiền Phong phối hợp cùng Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và Trường Đại học (ĐH) KH&CN Hà Nội (USTH) tổ chức với quy mô lớn, thu hút đông đảo học sinh THPT, phụ huynh, sinh viên cùng nhiều cơ sở đào tạo KHCN trên cả nước tham dự.

Ngay từ sáng sớm, khuôn viên Viện Hàn lâm đã rộn ràng bởi dòng người đổ về tham gia chương trình. Các gian tư vấn tuyển sinh, khu trải nghiệm công nghệ, trình diễn robot, AI, thực tế ảo, STEM và các hoạt động tương tác liên tục thu hút sự quan tâm của các bạn trẻ.

Điểm nổi bật của ngày hội năm nay là sự tham gia đông đảo của nhiều trường ĐH, học viện có thế mạnh về KH&CN đến từ Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh, Thái Nguyên… Qua đó, chương trình không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận thông tin tuyển sinh chính thống mà còn tạo nên không gian kết nối rộng lớn giữa các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp (DN) công nghệ và thế hệ nhân lực tương lai của đất nước.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 57/NQ-TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) quốc gia, ngày hội được đánh giá là hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa tinh thần khoa học tới cộng đồng học sinh, sinh viên.

Khi khoa học trở thành lựa chọn đầy hấp dẫn của người trẻ

Một trong những hình ảnh ấn tượng nhất tại ngày hội là sự chủ động, hào hứng của học sinh khi tiếp cận các lĩnh vực KH&CN. Không còn tâm lý e ngại các ngành “khó”, nhiều bạn trẻ thể hiện sự quan tâm rõ rệt tới AI, công nghệ bán dẫn, khoa học dữ liệu, công nghệ sinh học, tự động hóa hay năng lượng mới.

Tại khu vực trải nghiệm của Trường ĐH KH&CN Hà Nội, hàng trăm học sinh liên tục tham gia các hoạt động tương tác, tìm hiểu mô hình nghiên cứu, trò chuyện với giảng viên và sinh viên. Nhiều em dành hàng giờ để khám phá các thiết bị công nghệ hiện đại và tìm hiểu cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

Em Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 12 tại Hà Nội chia sẻ: “Em rất thích AI và công nghệ dữ liệu. Trước đây em nghĩ học những ngành này khá xa vời nhưng khi đến ngày hội, được trực tiếp trải nghiệm và nghe các thầy cô tư vấn, em cảm thấy mình có thêm động lực để theo đuổi lĩnh vực KHCN”.

Trong khi đó, em Trần Hoàng Nam, học sinh đến từ Hải Phòng cho biết: “Điều em thích nhất là được tận mắt xem các sản phẩm nghiên cứu và trò chuyện với sinh viên đang học ngành công nghệ. Em nhận ra rằng khoa học không hề khô khan mà rất gần gũi, sáng tạo và có thể tạo ra nhiều giá trị cho xã hội”.

Nhiều phụ huynh cũng bày tỏ sự bất ngờ trước sức hút của các ngành KH&CN đối với giới trẻ hiện nay. Theo họ, nếu trước đây các ngành kinh tế, tài chính hay quản trị kinh doanh thường chiếm ưu thế thì nay AI và công nghệ số đang trở thành xu hướng được học sinh quan tâm đặc biệt.

“Tín hiệu tích cực” cho nguồn nhân lực khoa học - công nghệ

Phát biểu tại buổi lễ, nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, Trưởng ban Tổ chức chương trình khẳng định, điểm khác biệt quan trọng của ngày hội nằm ở định hướng tổ chức chuyên biệt, tập trung vào các cơ sở đào tạo có thế mạnh về KHCN, kỹ thuật và ĐMST.

Theo nhà báo Phùng Công Sưởng, điều đáng mừng là học sinh đến với chương trình không chỉ để tìm hiểu thông tin tuyển sinh mà thực sự có sự quan tâm đến KHCN và ĐMST. Đây là tín hiệu tích cực đối với nguồn nhân lực KHCN của đất nước trong những năm tới.

Ông nhấn mạnh, Nghị quyết số 57/NQ-TW của Bộ Chính trị đã xác định KHCN và con người là nền tảng để Việt Nam phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới. Đồng thời, đây cũng là lời hiệu triệu mạnh mẽ đối với thế hệ trẻ Việt Nam - những chủ nhân tương lai của đất nước.

“Trong bối cảnh thế giới thay đổi mạnh mẽ dưới tác động của AI, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học và CĐS, năng lực KHCN và ĐMST đang trở thành yếu tố quyết định vị thế của mỗi quốc gia”, ông nói.

Là cơ quan Trung ương của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Báo Tiền Phong mong muốn góp phần đưa KHCN đến gần hơn với học sinh, sinh viên thông qua những hoạt động thiết thực, truyền cảm hứng sáng tạo và kết nối học thuật.

Khát vọng khoa học sẽ dẫn dắt tương lai

Cũng tại sự kiện, GS.TS. Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Chủ tịch Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam cho biết, ngày hội được tổ chức trong thời điểm đặc biệt khi liên tiếp diễn ra nhiều dấu mốc ý nghĩa: Ngày KHCN và ĐMST Việt Nam 18/5, kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và kỷ niệm ngày thành lập Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam.

Theo GS.TS. Trần Hồng Thái, sự hiện diện đông đảo của học sinh, sinh viên tại sự kiện đã cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của tri thức và khoa học đối với thế hệ trẻ. Điều đó phần nào xóa bỏ định kiến cho rằng giới trẻ hiện nay chỉ quan tâm đến những giá trị hào nhoáng trên mạng xã hội.

“Thực tế cho thấy các em vẫn có tinh thần khám phá, niềm đam mê đối với KH&CN. Tương lai thuộc về những ai tin vào vẻ đẹp của những ước mơ khoa học”, ông nhấn mạnh.

Người đứng đầu Viện Hàn lâm cũng gửi gắm thông điệp đầy cảm hứng tới học sinh: “Các em đừng ngần ngại đặt câu hỏi, đừng ngần ngại thử nghiệm. Tương lai không phải là thứ để dự báo mà là thứ để chúng ta cùng nhau tạo ra”.

Theo ông, Ngày hội tuyển sinh 2026 chính là nơi để những ước mơ khoa học được gieo mầm và nuôi dưỡng. Người trẻ cần giữ tinh thần tò mò, sáng tạo và “nổi loạn một cách khoa học”, bởi phía sau luôn có sự đồng hành của các cơ sở đào tạo, các nhà khoa học và hệ thống tri thức tinh hoa của đất nước.

Hướng đi đúng trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

Đánh giá về hiệu quả của chương trình, GS.TS. Đinh Thị Mai Thanh, Hiệu trưởng Trường ĐH KH&CN Hà Nội cho rằng việc tổ chức thường niên Ngày hội tuyển sinh khối các ngành KH&CN là hướng đi đúng đắn trong bối cảnh đất nước đang đặt mục tiêu phát triển mạnh mẽ KHCN và ĐMST.

Theo bà, sau lần tổ chức đầu tiên vào năm 2025, chương trình đã chứng minh hiệu quả thiết thực trong công tác tuyển sinh đối với các trường ĐH, đồng thời nhận được sự ghi nhận tích cực từ các trường THPT, phụ huynh và học sinh.

“Việc chương trình ngày càng mở rộng quy mô cho thấy sức hút rất lớn của các lĩnh vực KHCN và ĐMST. Đây là những lĩnh vực giữ vai trò then chốt trong sự phát triển của đất nước”, bà nhấn mạnh.

Không chỉ hỗ trợ công tác tuyển sinh, ngày hội còn giúp học sinh định hình rõ hơn con đường nghề nghiệp tương lai. Nhiều trường ĐH mang đến chương trình những mô hình đào tạo gắn với nghiên cứu, DN và nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động trong kỷ nguyên số.

Theo các chuyên gia giáo dục, AI có thể thay thế nhiều công việc truyền thống nhưng đồng thời cũng tạo ra hàng loạt ngành nghề mới. Vì vậy, nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực KH&CNệ sẽ ngày càng có vai trò quan trọng.

Khoa học công nghệ không còn là khái niệm xa vời

Một trong những thành công lớn nhất của ngày hội năm nay chính là tạo được cảm hứng khoa học cho giới trẻ bằng những trải nghiệm thực tế sinh động.

Thay vì chỉ nghe giới thiệu lý thuyết, học sinh được trực tiếp tham gia các hoạt động trải nghiệm, khám phá mô hình nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ mới và tương tác với các chuyên gia, giảng viên, sinh viên.

Nhiều gian trại thu hút đông đảo học sinh với các mô hình robot thông minh, thiết bị tự động hóa, ứng dụng AI, công nghệ thực tế ảo, mô phỏng nghiên cứu sinh học hay các trò chơi STEM sáng tạo.

Bạn Lê Thu Hà, sinh viên ngành công nghệ sinh học chia sẻ: “Khi còn học phổ thông, em từng nghĩ nghiên cứu khoa học là điều gì đó rất xa xôi. Nhưng khi bước vào môi trường ĐH, em nhận ra khoa học hiện diện trong mọi mặt của cuộc sống. Em mong các bạn học sinh hôm nay sẽ mạnh dạn theo đuổi đam mê”.

Theo nhiều nhà quản lý giáo dục, việc tạo ra các sân chơi trải nghiệm như ngày hội tuyển sinh là cách hiệu quả để đưa khoa học đến gần hơn với cộng đồng và khơi dậy tinh thần sáng tạo ở học sinh.

Đại diện một trường THPT tại Hà Nội nhận định: “Điều quan trọng nhất là giúp học sinh hiểu rằng KHCN không phải lĩnh vực dành riêng cho thiên tài. Chỉ cần có đam mê, sự kiên trì và tinh thần học hỏi, các em hoàn toàn có thể theo đuổi và thành công”.

Gieo mầm cho tương lai khoa học công nghệ Việt Nam

Trong dòng chảy mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực KHCN và ĐMST.

Ngày hội tuyển sinh khối các ngành KH&CN năm 2026 vì thế không chỉ mang ý nghĩa của một hoạt động hướng nghiệp mà còn là thông điệp về khát vọng phát triển đất nước bằng tri thức, KH&CN.

Hình ảnh hàng nghìn bạn trẻ say mê khám phá công nghệ, đặt câu hỏi về AI, robot, dữ liệu lớn hay khoa học vũ trụ cho thấy một tín hiệu đầy lạc quan: thế hệ trẻ Việt Nam đang ngày càng tự tin bước vào những lĩnh vực then chốt của tương lai.

Từ những gian tư vấn đông kín người, những ánh mắt háo hức trước mô hình công nghệ cho tới các cuộc trò chuyện về ước mơ nghiên cứu khoa học, ngày hội đã cho thấy KHCN đang thực sự trở thành nguồn cảm hứng mới đối với giới trẻ.

Khi những khát vọng khoa học được đánh thức và nuôi dưỡng đúng cách, đó cũng chính là lúc tương lai của nền KHCN Việt Nam được mở ra bằng niềm tin, sáng tạo và tinh thần dấn thân của thế hệ trẻ hôm nay./.