Gia Lai: Tăng cường kết nối khoa học quốc tế trong lĩnh vực quang tử

Xu hướng nổi bật và triển vọng phát triển của lĩnh vực Quang tử học

Hội thảo quy tụ nhiều nhà khoa học từ Pháp, Đức, Anh, Italy, Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc... cùng trao đổi về những hướng nghiên cứu mới trong lĩnh vực quang tử học và tương tác ánh sáng - vật chất. Đặc biệt có sự tham gia của một số nhà khoa học uy tín trong lĩnh vực này như Gao Weibo, Junsuk Rho và Sergej Flach.

Đây là một diễn đàn khoa học quốc tế, nơi các nhà nghiên cứu, nhà khoa học và kỹ sư trao đổi những tiến bộ mới, xu hướng nổi bật và triển vọng phát triển của lĩnh vực Quang tử học và tương tác ánh sáng - vật chất, đồng thời thúc đẩy giao lưu học thuật, tăng cường hợp tác nghiên cứu giữa các quốc gia ASEAN với đối tác quốc tế, qua đó mở rộng mạng lưới nghiên cứu trong khu vực và trên thế giới.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Nguyễn Hữu Hà, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Gia Lai khẳng định, trong bối cảnh KH&CN toàn cầu phát triển mạnh mẽ, quang tử học và tương tác ánh sáng, vật chất đang trở thành nền tảng cho nhiều lĩnh vực tiên tiến như công nghệ thông tin, viễn thông, y sinh, vật liệu mới và công nghệ lượng tử.

Hội thảo không chỉ cập nhật những tiến bộ nghiên cứu mới nhất mà còn mở ra các hướng đi triển vọng trong tương lai, đặc biệt ở những lĩnh vực mũi nhọn như quang tử nano, quang tử tôpô, quang học lượng tử, quang tử tích hợp hay công nghệ terahertz. Đây là những nền tảng quan trọng cho các ứng dụng công nghệ cao, từ truyền tải thông tin đến phát triển thiết bị thông minh.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Gia Lai cũng nhấn mạnh vai trò của Trung tâm ICISE như một điểm hội tụ khoa học quốc tế. Từ năm 2013 đến nay, Trung tâm ICISE đã đón hơn 19.000 nhà khoa học đến từ 62 quốc gia, trong đó có 19 nhà khoa học đoạt giải Nobel. Đây là nền tảng quan trọng để Gia Lai từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới tri thức toàn cầu.

Trên cơ sở đó, tỉnh Gia Lai xác định khoa học, công nghệ và giáo dục là một trong những trụ cột phát triển dài hạn. Địa phương cam kết tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện để ICISE phát huy vai trò kết nối, thúc đẩy hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và lan tỏa cảm hứng khoa học cho thế hệ trẻ.

Chương trình hội thảo gồm gần 30 báo cáo chuyên sâu, trải rộng trên nhiều lĩnh vực như quang tử học nano và siêu bề mặt, tinh thể quang tử, mạng quang học, tương tác ánh sáng - vật chất, quang học phi tuyến, quang tử silicon và các ứng dụng trong cảm biến, xử lý thông tin.

Các báo cáo không chỉ tập trung vào lý thuyết mà còn gắn với khả năng ứng dụng thực tiễn, hướng tới các lĩnh vực như truyền tải dữ liệu tốc độ cao, thiết bị cảm biến chính xác và các hệ thống công nghệ thông minh.

Đối với Việt Nam, quang tử học đang dần khẳng định vai trò là lĩnh vực công nghệ nền tảng, việc thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng lĩnh vực này không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn mở ra không gian tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Định hình các hướng phát triển của lĩnh vực quang tử tại Việt Nam

Quang tử học (Photonics) là một lĩnh vực khoa học công nghệ mũi nhọn, giữ vai trò nền tảng trong nhiều công nghệ then chốt của thế kỷ XXI như truyền thông quang học, cảm biến - đo lường chính xác, xử lý thông tin, vật liệu tiên tiến, y sinh học, năng lượng và công nghệ lượng tử.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và xu hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, quang tử ngày càng khẳng định vai trò chiến lược trong nghiên cứu cơ bản cũng như ứng dụng công nghệ cao.

Khu vực ASEAN đang nổi lên như một trung tâm năng động về nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo với sự gia tăng nhanh chóng về nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng nghiên cứu và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quang tử.

Tuy nhiên, các hoạt động trao đổi học thuật chuyên sâu, có tính hệ thống và kết nối khu vực - quốc tế trong lĩnh vực này vẫn còn hạn chế, đặc biệt là các diễn đàn dành cho hướng nghiên cứu mới nổi như quang tử tô-pô, quang tử phi Hermite, quang tử lượng tử, quang tử tích hợp và tương tác ánh sáng - vật chất.

Với quy mô và chất lượng học thuật cao, Hội thảo Quang tử ASEAN mở rộng tại Gia Lai được kỳ vọng sẽ tạo thêm những kết nối thực chất trong nghiên cứu, đồng thời góp phần định hình các hướng phát triển của lĩnh vực quang tử tại Việt Nam trong thời gian tới. Đây cũng là một bước đi rõ nét trong quá trình đưa Gia Lai trở thành điểm gặp gỡ của tri thức và hợp tác khoa học quốc tế./.