Đổi mới sáng tạo phải trở thành hành động cụ thể, kết quả thực chất và có giá trị

Muốn phát triển nhanh và bền vững, phải dựa vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Liên hợp quốc (LHQ) đã chọn ngày 21/4 là Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo (ĐMST) thế giới - Một ngày mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, nhấn mạnh vai trò trung tâm của sáng tạo và ĐMST trong sự phát triển kinh tế - xã hội, trong nỗ lực chinh phục những đỉnh cao mới của tri thức và văn minh nhân loại.

Đối với Việt Nam, việc hưởng ứng Ngày 21/4 mang ý nghĩa thiết thực. Đây không chỉ là dịp để Việt Nam hòa chung với một sáng kiến toàn cầu, mà còn là cơ hội để khẳng định mạnh mẽ quyết tâm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trong việc đưa khoa học, công nghệ và ĐMST trở thành trụ cột phát triển quốc gia.

Năm nay, Việt Nam lựa chọn chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Hành động đột phá, lan tỏa kết quả” và “Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để biến ý tưởng thành giá trị, khát vọng thành hiện thực”.

Phát biểu tại Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và ĐMST thế giới tổ chức ngày 21/4, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định nhấn mạnh: "Hai thông điệp này thể hiện rõ định hướng: ĐMST không chỉ dừng lại ở ý tưởng hay nghiên cứu, mà phải trở thành hành động cụ thể, kết quả thực chất và giá trị đóng góp trực tiếp cho phát triển đất nước".

Nếu khoa học tạo ra tri thức mới, công nghệ tạo ra công cụ mới, thì ĐMST chính là cầu nối chuyển hóa tri thức và công nghệ thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị thực tiễn cho xã hội.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, các mô hình phát triển truyền thống đang dần bộc lộ giới hạn, những quốc gia biết khai thác tốt nguồn lực tri thức và tổ chức hiệu quả hệ thống ĐMST sẽ là quốc gia có khả năng bứt phá mạnh mẽ.

Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, trong thời gian qua, hệ thống chính sách và pháp luật về khoa học, công nghệ và ĐMST của Việt Nam đã được hoàn thiện. Nhiều cơ chế, chính sách quan trọng đã được Quốc hội và Chính phủ ban hành, góp phần hình thành các điều kiện nền tảng cho hệ thống ĐMST quốc gia.

Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tiếp tục phát triển; các trung tâm ĐMST, các quỹ đầu tư, các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, viện, trường và người dân thực ĐMST đã và đang triển khai thực hiện.

Bên cạnh đó, theo Thứ trưởng, đã có những bước tiến đáng kể về năng lực nghiên cứu, hạ tầng công nghệ và khả năng đổi mới của nền kinh tế. Chương trình phát triển công nghệ chiến lược đã được triển khai, tập trung vào các lĩnh vực có ý nghĩa nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, vật liệu mới và năng lượng mới.

"Điều này cho thấy tư duy phát triển của chúng ta đang chuyển mạnh từ dàn trải sang có trọng tâm, từ tiếp nhận thụ động sang chủ động làm chủ công nghệ", Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh.

Đối với Việt Nam, trước mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số và đòi hỏi chất lượng tăng trưởng phải cao hơn, bền vững, dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và năng lực đổi mới, Thứ trưởng nhấn mạnh: "Muốn phát triển nhanh và bền vững, chúng ta phải dựa vào khoa học, công nghệ và ĐMST và nguồn nhân lực chất lượng cao”.

Sáng kiến toàn cầu và sự đồng hành của Liên Hợp Quốc

Điều phối viên thường trú LHQ tại Việt Nam, bà Pauline Tamesis, đã bày tỏ sự trân trọng trước mối quan hệ hợp tác với Bộ KH&CN và đánh giá cao sức sống của cộng đồng ĐMST tại Việt Nam.

Bà nhận định Nghị quyết 57 của Việt Nam đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: ĐMST không còn là lựa chọn mà là sự bắt buộc để biến thách thức thành cơ hội thịnh vượng.

Bà Tamesis khẳng định sự ủng hộ của LHQ thông qua các cam kết về kỹ thuật số và AI có trách nhiệm. Theo bà, tương lai thuộc về những người dám tưởng tượng và dám hành động. Việt Nam hoàn toàn có khả năng không chỉ dẫn đầu về ĐMST mà còn trở thành một “ngọn hải đăng” về sáng tạo toàn cầu.

Các hoạt động đổi mới sáng tạo trọng tâm năm 2026

Trong khuôn khổ buổi Lễ, nhiều nội dung về ĐMST năm 2026 đã được công bố, bao gồm: Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, Nghị định về Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia và Cuộc thi Sáng kiến khoa học 2026.

Tại phiên 2 của buổi Lễ, Diễn đàn phát triển hệ thống trung tâm ĐMST đã diễn ra sôi nổi với sự tham gia của các chuyên gia, nhà quản lý và lãnh đạo nhiều cơ quan, doanh nghiệp trên khắp cả nước./.