Đổi mới đào tạo, nghiên cứu pháp luật trong môi trường số tại Trường Đại học Luật TP.HCM

Đổi mới chương trình đào tạo theo yêu cầu hội nhập

Trong giai đoạn 2022-2025, Trường Đại học Luật TP.HCM triển khai Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với các nhóm nhiệm vụ về đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển đội ngũ, hợp tác quốc tế, hạ tầng và chuyển đổi số. Theo số liệu do Nhà trường cung cấp, quy mô người học đến ngày 31/5/2026 là 12.426 sinh viên.

Một hướng điều chỉnh đáng chú ý là tăng hàm lượng quốc tế trong chương trình đào tạo. Từ khóa tuyển sinh năm 2026, chương trình Luật Thương mại quốc tế được triển khai với một số học phần giảng dạy bằng tiếng Anh; theo số liệu của Trường, 21 trong tổng số 87 tín chỉ thuộc nhóm kiến thức cơ sở và cốt lõi được tổ chức theo hướng này.

Cùng với đào tạo chính quy, các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn được duy trì để cập nhật kiến thức pháp lý cho người học và đội ngũ đang làm việc trong thực tiễn. Giai đoạn 2022-2025, Trường cho biết đã tổ chức 147 khóa bồi dưỡng, trong đó có các chương trình phối hợp với Cục Sở hữu trí tuệ.

Tăng cường nghiên cứu và kết nối với thực tiễn pháp lý

Hoạt động nghiên cứu được mở rộng cả về số lượng công bố và phạm vi nhiệm vụ. Theo báo cáo của Trường, giai đoạn 2023-2025 có 129 công bố quốc tế, trong đó 86 bài thuộc các cơ sở dữ liệu ISI/Scopus; 630 bài báo trong nước; 64 đầu sách chuyên khảo, tham khảo và 149 đề tài các cấp.

Bên cạnh công bố, Trường tổ chức 117 hội thảo, tọa đàm trong giai đoạn này, trong đó có các hội thảo quốc tế và cấp quốc gia. Đây là kênh để giới nghiên cứu trao đổi về những vấn đề pháp lý mới, từ đó bổ sung luận cứ khoa học cho hoạt động hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật.

Một số sáng kiến như nền tảng ULAW Legal Insight và Giải thưởng Tinh hoa pháp lý (Legal Elite Award) được phát triển nhằm mở rộng không gian trao đổi học thuật và khuyến khích các sản phẩm nghiên cứu có giá trị ứng dụng. Để đánh giá hiệu quả lâu dài, các nền tảng này cần được theo dõi bằng các chỉ số cụ thể như mức độ sử dụng, chất lượng nội dung, khả năng kết nối chuyên gia và mức độ chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành khuyến nghị chính sách hoặc sản phẩm chuyên môn.

Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong đào tạo luật

Đổi mới sáng tạo trong một trường luật không chỉ gắn với khởi nghiệp, mà còn bao gồm đổi mới phương pháp đào tạo, cách tổ chức nghiên cứu, khai thác dữ liệu pháp lý và phát triển các công cụ hỗ trợ học tập, tư vấn và phổ biến pháp luật.

Theo thông tin của Trường, các mô hình như TISC & IP-HUB, H.OIP, VNEI và ACL-Innovation Hub được hình thành để hỗ trợ hoạt động sáng tạo, nghiên cứu và kết nối người học với các bài toán thực tiễn. Một số dự án sinh viên đã tham gia các sân chơi đổi mới sáng tạo, trong đó có dự án lọt Top 10 Univentures 2025.

Giá trị của các mô hình này sẽ rõ hơn khi chúng tạo ra sản phẩm có thể đo lường: đề xuất chính sách, công cụ pháp lý số, sản phẩm sở hữu trí tuệ, mô hình dịch vụ pháp lý mới hoặc các dự án liên ngành giữa luật, công nghệ và kinh doanh.

Chuyển đổi số từ quản trị đến thư viện học thuật

Song song với đổi mới học thuật, Nhà trường triển khai nhiều công cụ số phục vụ quản trị và học tập như E-learning, Blended Learning, UIS-PSC và e-office; đồng thời thử nghiệm ứng dụng AI trong một số hoạt động hỗ trợ người học, trong đó có tư vấn tuyển sinh.

Thư viện là một trong những hạ tầng số đáng chú ý. Theo số liệu của Trường, thư viện có diện tích 8.200 m², 824 chỗ ngồi, 179 máy tính tra cứu, ứng dụng RFID và hệ thống mượn - trả tự động; đồng thời duy trì nguồn tài liệu in, tài liệu số nội sinh và kết nối với các cơ sở dữ liệu pháp lý, học thuật quốc tế.

Từ góc độ chuyển đổi số, trọng tâm không chỉ nằm ở số lượng phần mềm hay thiết bị, mà ở khả năng liên thông dữ liệu, giảm thao tác thủ công, hỗ trợ ra quyết định và tạo trải nghiệm học tập thuận tiện hơn. Việc ứng dụng AI cũng cần đi cùng cơ chế kiểm soát chất lượng đầu ra, bảo vệ dữ liệu cá nhân và các nguyên tắc liêm chính học thuật.

Từ chỉ tiêu số lượng đến chất lượng tác động

Giai đoạn 2026-2030, Trường Đại học Luật TP.HCM định hướng phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu đa ngành, liên lĩnh vực. Để định hướng này tạo chuyển biến thực chất, các chỉ tiêu về công bố, hợp tác quốc tế hay số lượng nền tảng số cần được đặt cạnh những chỉ số về tác động của nghiên cứu, chất lượng việc làm của người học, khả năng chuyển giao tri thức và mức độ đóng góp cho thực tiễn xây dựng, thực thi pháp luật.

Trong bối cảnh pháp luật ngày càng chịu tác động của kinh tế số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các mô hình kinh doanh mới, đổi mới đào tạo và nghiên cứu pháp lý cần được thực hiện theo hướng liên ngành hơn. Đây cũng là cơ hội để các trường luật mở rộng không gian nghiên cứu từ khoa học pháp lý truyền thống sang những vấn đề mới ở giao điểm giữa luật, công nghệ và quản trị./.