Đèn LED “thắp sáng” nông nghiệp công nghệ cao Hải Phòng

Sáng 28/4, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Ứng dụng khoa học – công nghệ Hải Phòng (thuộc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hải Phòng) tổ chức hội nghị tại thực địa nhằm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ “Chuyển giao ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ phổ ánh sáng dùng đèn LED trồng cây TR140N1/50W WBU cho cây trồng trong nhà màng, nhà lưới trên địa bàn thành phố Hải Phòng”.

Đây là dịp để các bên cùng nhìn nhận, đánh giá một cách toàn diện hiệu quả của việc đưa công nghệ ánh sáng LED vào sản xuất nông nghiệp.

Bước tiến từ một mô hình thí điểm

Nhiệm vụ do Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng quản lý, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Ứng dụng khoa học - công nghệ chủ trì triển khai trong năm 2026 với tổng kinh phí 300 triệu đồng. Mục tiêu chính là ứng dụng công nghệ phổ ánh sáng LED nhằm bổ sung ánh sáng cho cây trồng trong điều kiện nhà màng, nhà lưới - nơi ánh sáng tự nhiên thường không đủ hoặc không ổn định.

Mô hình được triển khai trên diện tích 900 m² tại hộ ông Nguyễn Văn San (thôn Vĩnh Duệ, xã Trường Tân), sử dụng 150 bộ đèn LED TR140N1/50W WBU. Các loại cây trồng chính bao gồm dưa lưới, dưa chuột, cà chua - những cây trồng có giá trị kinh tế cao và yêu cầu khắt khe về điều kiện ánh sáng.

Trong quá trình triển khai, đơn vị thực hiện đã tổ chức 2 buổi tập huấn cho khoảng 100 lượt cán bộ và nông dân, hướng dẫn chi tiết về lắp đặt, vận hành và sử dụng hệ thống đèn LED. Điều này giúp người dân không chỉ tiếp cận công nghệ mà còn có thể chủ động ứng dụng trong sản xuất.

Hiệu quả rõ nét: Rút ngắn thời gian, tăng năng suất

Kết quả theo dõi thực tế cho thấy, việc bổ sung ánh sáng bằng đèn LED đã mang lại những thay đổi tích cực đối với quá trình sinh trưởng của cây trồng.

Cụ thể, đối với dưa lưới - cây trồng chủ lực trong mô hình - thời gian từ trồng đến thu hoạch được rút ngắn còn 68 - 70 ngày, trong khi mô hình đối chứng (không sử dụng đèn LED) cần từ 71- 75 ngày. Việc rút ngắn chu kỳ sản xuất không chỉ giúp tăng số vụ trong năm mà còn giảm chi phí đầu vào.

Về năng suất, mô hình đạt khoảng 3,4 tấn/1.000 m², cao hơn 0,5 tấn so với phương pháp truyền thống. Đây là mức tăng đáng kể trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang chịu nhiều áp lực về chi phí và thị trường.

Không chỉ tăng năng suất, chất lượng sản phẩm cũng được cải thiện rõ rệt. Trọng lượng trung bình quả đạt 1,85 kg/quả, độ ngọt (Brix) đạt 15,2% - cao hơn so với mô hình không sử dụng ánh sáng bổ sung. Điều này đặc biệt quan trọng khi người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến chất lượng và độ an toàn của nông sản.

Hiệu quả kinh tế: Tăng lợi nhuận, giảm rủi ro

Theo tính toán bước đầu, mô hình sử dụng đèn LED mang lại lợi nhuận cao hơn khoảng 10 triệu đồng trên diện tích 900 m² so với mô hình truyền thống. Đây là con số có ý nghĩa đối với nông dân, nhất là trong điều kiện chi phí sản xuất ngày càng tăng.

Bên cạnh đó, việc chủ động bổ sung ánh sáng còn giúp cây trồng sinh trưởng đồng đều, hạn chế sâu bệnh và giảm phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Điều này góp phần giảm rủi ro trong sản xuất - yếu tố vốn luôn là “bài toán khó” đối với người làm nông.

Theo các chuyên gia, ánh sáng đóng vai trò then chốt trong quá trình quang hợp và sinh trưởng của cây trồng. Việc sử dụng đèn LED với phổ ánh sáng phù hợp giúp tối ưu hóa quá trình này.

Một nhà khoa học tham gia dự án nhận định: “Đèn LED có ưu điểm là tiết kiệm điện, tuổi thọ cao và có thể điều chỉnh phổ ánh sáng theo nhu cầu từng loại cây. Điều này giúp cây hấp thụ năng lượng hiệu quả hơn so với ánh sáng tự nhiên trong điều kiện thiếu hụt”.

Ngoài ra, công nghệ này còn cho phép kiểm soát môi trường sản xuất tốt hơn, đặc biệt trong các mô hình nông nghiệp công nghệ cao. Đây là xu hướng tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến điều kiện tự nhiên ngày càng khó dự đoán.

Hướng tới nông nghiệp hiện đại, bền vững

Phát biểu tại hội nghị, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng đánh giá cao hiệu quả của mô hình và cho rằng đây là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao của thành phố. Việc ứng dụng công nghệ LED không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Từ sản xuất truyền thống sang sản xuất có kiểm soát, ứng dụng khoa học - công nghệ.

Đặc biệt, trong bối cảnh Hải Phòng là đô thị lớn, quỹ đất nông nghiệp hạn chế, việc phát triển các mô hình nhà màng, nhà lưới kết hợp công nghệ cao là giải pháp hiệu quả để nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích.

Kết luận hội nghị, các đại biểu thống nhất đánh giá mô hình ứng dụng đèn LED trong sản xuất cây trồng nhà màng, nhà lưới là hướng đi đúng đắn, phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại.

Trong thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng sẽ tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, đồng thời đề xuất các cơ chế, chính sách nhằm nhân rộng mô hình. Việc kết hợp giữa nhà nước, nhà khoa học và người dân được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công.

Không chỉ dừng lại ở dưa lưới hay cà chua, công nghệ LED có thể được áp dụng cho nhiều loại cây trồng khác, mở ra tiềm năng lớn cho ngành nông nghiệp thành phố.

Câu chuyện từ mô hình tại Hải Phòng cho thấy, khoa học - công nghệ không còn là khái niệm xa vời mà đã trở thành công cụ thiết thực giúp người nông dân nâng cao thu nhập.

Trong bối cảnh nông nghiệp đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, thiếu hụt lao động và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, việc ứng dụng công nghệ là con đường tất yếu.

Đèn LED - một công nghệ tưởng chừng đơn giản - đang chứng minh vai trò quan trọng trong việc “tái định nghĩa” cách thức sản xuất nông nghiệp: Từ phụ thuộc vào tự nhiên sang chủ động kiểm soát, từ sản xuất nhỏ lẻ sang hướng tới quy mô, chất lượng và bền vững.

Nếu được nhân rộng và triển khai đồng bộ, mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thân thiện với môi trường, phù hợp với định hướng phát triển của Hải Phòng và cả nước trong giai đoạn tới./.