Đà Nẵng chủ động hiện thực hóa các chủ trương của Đại hội XIV về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Tự chủ hơn trong việc thí điểm các mô hình đào tạo mới

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) là 3 động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, tạo nền tảng để đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số.

TP. Đà Nẵng cũng đã sớm quán triệt và triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, coi đây là cơ sở quan trọng nhằm thể chế hóa các chủ trương về phát triển KHCN, ĐMST và CĐS. Thành phố tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, đầu tư hạ tầng và tạo môi trường thuận lợi để ba động lực trung tâm từng bước đi vào thực tiễn, tạo chuyển biến rõ nét trong quản trị đô thị, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

ThS. Lê Vũ, Giám đốc Trung tâm Học liệu và Truyền thông Trường Đại học (ĐH) Sư phạm Kỹ thuật, ĐH Đà Nẵng cho rằng, từ góc độ là người giảng dạy đào tạo trong khối kỹ thuật, ông nhận thấy Nghị quyết số 57-NQ/TW đã tháo gỡ “nút thắt” về cơ chế đầu tư, cho phép các cơ sở giáo dục tự chủ hơn trong việc thí điểm các mô hình đào tạo mới.

Việc xác định con người là trung tâm và coi KHCN là động lực chính của lực lượng sản xuất mới được cụ thể hóa bằng các cơ chế đặc thù, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu và thử nghiệm. Đây chính là bệ phóng để các trường ĐH đào tạo kỹ thuật chuyển mình, trở thành nơi tạo ra các giải pháp công nghệ mới, thiết thực đối với nền kinh tế số.

Hướng về Đại hội XIV của Đảng, ThS. Lê Vũ kỳ vọng, Đảng và Nhà nước sẽ tiếp tục đưa ra các chính sách đột phá về phát triển hạ tầng số quốc gia và các cơ chế đặc thù để đào tạo nhân lực trình độ cao trong các ngành mũi nhọn như bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), nhất là những quy định thông thoáng hơn trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu và khuyến khích doanh nghiệp (DN) đầu tư vào nghiên cứu và phát triển ngay tại các trường ĐH. Việc làm này sẽ tạo đà để KHCN thực sự trở thành “quốc sách hàng đầu”, tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục ĐH trở thành những trung tâm ĐMST.

Trường ĐH Bách khoa - ĐH Đà Nẵng xác định vai trò hạt nhân nghiên cứu, ĐMST kỹ thuật của cả khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Vì vậy, trong bối cảnh Đảng, Nhà nước xác định KHCN, ĐMST và CĐS là 3 động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, Trường ĐH Bách khoa đã chủ động điều chỉnh chiến lược đào tạo, đẩy mạnh gắn kết giảng dạy với nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực mũi nhọn, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Hiếu, Hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa - ĐH Đà Nẵng cho biết, nhà trường xác định phát triển đội ngũ giảng viên là nhiệm vụ trọng tâm nhằm gắn đào tạo với các lĩnh vực có dư địa bứt phá của Việt Nam như khoa học - kỹ thuật, AI và giáo dục STEM.

Trên cơ sở đó, Trường triển khai chiến lược bồi dưỡng theo chuẩn quốc tế, chú trọng cập nhật công nghệ mới, đào tạo chuyên sâu, tăng cường thực hành tại các phòng thí nghiệm và ứng dụng AI trong giảng dạy. Đồng thời, việc mở rộng hợp tác với DN công nghệ, viện nghiên cứu và các trường ĐH tiên tiến giúp giảng viên tiếp cận tri thức hiện đại, thúc đẩy ĐMST, hướng tới xây dựng đội ngũ có năng lực chuyên môn, công nghệ và hội nhập quốc tế.

Địa phương đi đầu trong ứng dụng KHCN vào quản lý, điều hành và phát triển đô thị

Những năm qua, Đà Nẵng là địa phương đi đầu trong ứng dụng KHCN vào quản lý, điều hành và phát triển đô thị, tập trung đầu tư hạ tầng số, dữ liệu số và nền tảng công nghệ lõi; trong đó, AI được xác định là điểm nhấn trong đổi mới phương thức quản trị công. Trung tâm giám sát, điều hành đô thị thông minh của thành phố hiện vận hành 19 nhóm dịch vụ, tích hợp giám sát giao thông, môi trường, an ninh và phân tích dữ liệu lớn, góp phần nâng cao hiệu quả chỉ đạo, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Trên nền tảng đó, Đà Nẵng thúc đẩy mạnh mẽ ĐMST, ưu tiên phát triển các lĩnh vực có lợi thế như AI và vi mạch bán dẫn.

Năm 2025, hệ sinh thái khởi nghiệp của thành phố tăng 130 bậc, vươn lên vị trí 766/1.000 toàn cầu; hiện có 27 DN KHCN, khoảng 200 DN khởi nghiệp sáng tạo và hơn 70 DN hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao, tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Giai đoạn 2026-2030, để đạt mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Hồ Quang Bửu nhấn mạnh, Đà Nẵng xác định KHCN, ĐMST và CĐS là động lực phát triển then chốt, là trụ cột quan trọng trong mô hình tăng trưởng mới.

Ngành KH&CN cần tập trung vào ba trụ cột trọng tâm: Hoàn thiện thể chế theo hướng tháo gỡ điểm nghẽn, biến thể chế thành “lợi thế cạnh tranh” cho phát triển; phát triển mạnh các công nghệ chiến lược, đặc biệt là AI, vi mạch bán dẫn, hạ tầng dữ liệu và CĐS toàn diện; thúc đẩy hệ sinh thái ĐMST, liên kết chặt chẽ “Nhà nước - Nhà trường - Nhà khoa học - DN”.

Cùng với xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh và nâng cao kỹ năng số cho người dân, các nhiệm vụ này nhằm tạo nền tảng vững chắc để KHCN thực sự trở thành động lực chủ đạo cho phát triển nhanh và bền vững.

Với quyết tâm chính trị cao, cách làm chủ động và sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị, cộng đồng DN và người dân, TP. Đà Nẵng được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo đột phá, khẳng định vai trò trung tâm ĐMST của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số, đóng góp thiết thực vào việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đất nước mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra./.