CYSEEX 2027: AI tự chủ - phòng thủ chủ động - an toàn lượng tử

Ngày 21/10/2026, tại Hà Nội, Liên minh An toàn thông tin CYSEEX tổ chức Hội thảo CYSEEX 2026 với chủ đề “Kiến tạo năng lực phòng thủ tự động trong kỷ nguyên AI và hậu lượng tử”. Chương trình quy tụ đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp (DN) công nghệ, lãnh đạo phụ trách công nghệ và an ninh mạng cùng các chuyên gia trong nước, tập trung vào hai yêu cầu đang ngày càng cấp thiết: tự động hóa phòng thủ bằng AI và chuẩn bị bảo vệ dữ liệu trước rủi ro từ máy tính lượng tử.

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh AI đang đồng thời làm tăng tốc cả tấn công lẫn phòng thủ. Trong khi đó, quá trình chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử - các phương thức mã hóa được thiết kế để chống lại nguy cơ từ máy tính lượng tử - có thể kéo dài nhiều năm và ảnh hưởng tới hầu hết hệ thống, thiết bị, kết nối và chuỗi cung ứng công nghệ của DN.

Kết hợp AI chủ động phòng thủ - tạo nền tảng cho bước chuyển mới

Theo báo cáo tại Hội thảo, trong 9 tháng đầu năm 2026, CYSEEX đã tổ chức 7 lần diễn tập trên 14 hệ thống của các thành viên, phát hiện 307 lỗ hổng. Hoạt động diễn tập được duy trì đều đặn, giúp DN kiểm tra hệ thống trong điều kiện mô phỏng tấn công thực tế, rèn luyện đội ngũ và hoàn thiện quy trình phát hiện, xử lý, phục hồi sau sự cố. Số lỗ hổng đặc biệt nghiêm trọng tiếp tục có xu hướng giảm, cho thấy hiệu quả của việc kiểm thử và khắc phục thường xuyên.

Trên nền tảng thực chiến, Liên minh đã triển khai 18 tác nhân AI (AI Agent) trong ba nhóm hoạt động: phòng thủ hệ thống, mô phỏng tấn công và bảo mật trong quá trình phát triển phần mềm. Kết quả bước đầu cho thấy AI giúp giảm 65-75% thời gian xử lý cảnh báo thủ công, nâng khả năng phát hiện và ứng phó với hình thức tấn công mới từ 50% lên 90%, hỗ trợ phát hiện hơn 120 lỗ hổng và rút ngắn đáng kể thời gian rà soát mã nguồn.

“Các kết quả này cho thấy AI có thể tạo ra bước tăng tốc rõ rệt khi được giao nhiệm vụ phù hợp và đặt dưới sự giám sát của con người. Khi một hệ thống AI có thể giúp tìm lỗi nhanh hơn, người phòng thủ phải phát hiện và vá lỗi nhanh hơn nữa. Câu hỏi không còn chỉ là AI mạnh đến đâu, mà là chúng ta sẽ tổ chức phòng thủ, giới hạn quyền và phối hợp hành động nhanh đến mức nào”, ông Nguyễn Xuân Hoàng, Chủ tịch CYSEEX cho hay.

Hành động năm 2027: AI tự chủ - Phòng thủ chủ động - An toàn lượng tử

Từ những kết quả của năm 2026, các thành viên CYSEEX chính thức công bố khẩu hiệu hành động năm 2027: “AI tự chủ - Phòng thủ chủ động - An toàn lượng tử”. Khẩu hiệu không chỉ là thông điệp truyền thông, mà được xác định là định hướng phối hợp của Liên minh trong chặng đường tiếp theo.

“AI tự chủ” thể hiện mục tiêu làm chủ công nghệ, dữ liệu và quyền vận hành của các hệ thống AI; “Phòng thủ chủ động” tiếp tục khẳng định vai trò của diễn tập thực chiến, cảnh báo sớm và phối hợp ứng phó; “An toàn lượng tử” đặt ra yêu cầu kiểm kê các hệ thống mã hóa đang sử dụng, thử nghiệm giải pháp mới và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp trước khi rủi ro trở thành hiện hữu.

Nhận định về nguy cơ an ninh hậu lượng tử, ông Nguyễn Xuân Hoàng cho biết với sự phát triển vô cùng nhanh chóng của máy tính lượng tử trong thời gian gần đây, nguy cơ một máy tính lượng tử đủ mạnh, sử dụng thuật toán Shor, có thể làm suy yếu hoặc phá vỡ nền tảng toán học của RSA và ECC trong vài giờ. Khi đó, kẻ tấn công có thể giải mã dữ liệu hoặc giả mạo chữ ký số.

“Rủi ro “Thu thập trước, giải mã sau” (Harvest Now, Decrypt Later) là có thật và đang diễn ra ngay lúc này. Những dữ liệu, bí mật kinh doanh và thông tin cá nhân của chúng ta có thể đang bị đánh cắp để chờ đợi thời điểm giải mã trong tương lai. Đó là bài toán thứ hai chúng ta cần phải chuẩn bị ứng phó”, Chủ tịch CYSEEX nhấn mạnh.

Năm 2027, CYSEEX dự kiến tiếp tục mở rộng ứng dụng tác nhân AI theo nguyên tắc tự động hóa có kiểm soát, trong đó mọi hành động phải được giám sát, truy vết và các quyết định có mức độ rủi ro cao vẫn do con người phê duyệt. Liên minh đồng thời duy trì diễn tập tấn công - phòng thủ, diễn tập ứng cứu, phòng chống lừa đảo trực tuyến và thúc đẩy thử nghiệm mật mã hậu lượng tử trong các hệ thống phù hợp.

Chuỗi chuyên đề đi từ chiến lược đến triển khai thực tế

Tại hội thảo, ông Nguyễn Quang Hoàng, Trưởng ban Tổ chức Tập trận CYSEEX, Giám đốc An ninh thông tin Tập đoàn MISA kết nối kết quả thực chiến năm 2026 với mô hình phòng thủ tự vận hành, trong đó nhiều tác nhân AI cùng phối hợp nhưng quyền quyết định được phân cấp và kiểm soát rõ ràng.

Ông Nguyễn Quang Hoàng nhấn mạnh cần chuẩn bị cho mật mã hậu lượng tử và định hướng hoạt động của Liên minh trong năm 2027.

Trong khi đó đó, ông Vũ Ngọc Sơn, Chuyên gia An ninh mạng đề xuất lộ trình chuyển đổi hậu lượng tử cho DN Việt Nam, bắt đầu từ việc kiểm kê thuật toán và chứng thư đang sử dụng, xác định dữ liệu cần bảo vệ dài hạn, xây dựng khả năng thay đổi thuật toán mã hóa linh hoạt, thử nghiệm mô hình kết hợp giữa công nghệ hiện tại và công nghệ mới, yêu cầu nhà cung cấp cam kết lộ trình, đồng thời lập kế hoạch có mốc thời gian, ngân sách và người chịu trách nhiệm.

Ông Vũ Ngọc Sơn, nhấn mạnh: “Thời điểm tốt nhất để bắt đầu là ngay bây giờ. Khi còn thời gian chủ động, thay vì bị động ứng phó”.

Ông Nguyễn Thành Biên, Kỹ sư Giải pháp Cấp cao, F5 Network đi sâu vào lớp mã hóa TLS, “lá chắn” bảo vệ phần lớn kết nối và giao dịch trên Internet, qua đó làm rõ cách đưa thuật toán kháng lượng tử vào hệ thống mà vẫn bảo đảm khả năng tương thích trong giai đoạn chuyển đổi.

Ở nhóm nội dung về AI, ông Phạm Trung Thành, chuyên gia tư vấn bảo mật, Công ty NCS phân tích ba vai trò của AI trong an ninh mạng: phân tích dữ liệu, hỗ trợ chuyên gia và thực hiện một số tác vụ trong phạm vi được giao.

Ông Phạm Trung Thành nhấn mạnh DN phải chuẩn bị đủ dữ liệu, tài sản, quyền hạn và trách nhiệm trước khi mở rộng tự động hóa.

Ông Vũ Ngọc Anh, Kỹ sư Bảo mật cấp cao, Trellix Việt Nam giới thiệu các tác nhân AI phục vụ điều tra cảnh báo, khắc phục sự cố và chủ động tìm kiếm mối đe dọa trong trung tâm vận hành an ninh mạng, đồng thời lưu ý yêu cầu bảo đảm dữ liệu và quá trình xử lý luôn nằm trong phạm vi kiểm soát của tổ chức.

Khép lại chuỗi chuyên đề, ông Phạm Tiến Dũng, Giám đốc Kinh doanh khối khách hàng chiến lược, Dell Technologies Việt Nam chia sẻ cách tiếp cận bài toán mã độc tống tiền theo ba lớp: bảo vệ, phát hiện và phục hồi. Trọng tâm không chỉ là ngăn chặn tấn công, mà còn phải xác định được bản dữ liệu sạch, đáng tin cậy để khôi phục hoạt động mà không đưa mã độc hoặc dữ liệu hư hại trở lại hệ thống.

Phiên tọa đàm cuối chương trình dưới sự điều phối của TS. Nguyễn Thanh Bình, Chuyên gia tư vấn an ninh toàn cầu, FPT IS kết nối các nội dung trên với những câu hỏi trực tiếp của lãnh đạo DN: nên tự động hóa khâu nào trước, giới hạn quyền của AI ra sao, đầu tư được đo bằng chỉ số nào, hệ thống nào cần ưu tiên thử nghiệm mật mã hậu lượng tử và làm thế nào để phục hồi an toàn khi sự cố xảy ra.

“

CYSEEX được thành lập năm 2022 với mục tiêu hướng tới năng lực phòng thủ chung của cộng đồng, hiện gồm 7 thành viên: Tập đoàn MISA, Tổng Công ty Giải pháp DN Viettel, Tập đoàn Bảo Việt, Công ty Cổ phần Phần mềm BRAVO, Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo, Tổng Công ty Viễn thông MobiFone và Công ty Cổ phần Giao Hàng Tiết Kiệm.

Liên minh hoạt động trên nguyên tắc tự nguyện, phối hợp thực chất và tự chủ nguồn lực, tập trung vào diễn tập thực chiến, chia sẻ kinh nghiệm, cảnh báo mối đe dọa và nâng cao năng lực ứng phó sự cố./.