Công viên phần mềm Quang Trung quản trị mảng xanh bằng công nghệ số
Từ nền tảng số hóa hạ tầng, Công viên phần mềm Quang Trung đang từng bước tích hợp GIS 3D, AI, IoT và cảm biến vào quản lý cây xanh, môi trường và hạ tầng, hướng tới xây dựng mô hình đô thị công nghệ xanh - thông minh có khả năng thử nghiệm và nhân rộng.
Ngày 28/8, Công ty TNHH một thành viên Phát triển Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) phối hợp với Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường TP.HCM, phường Trung Mỹ Tây, cùng cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ sở đào tạo tại QTSC tổ chức chương trình “Chung tay vì QTSC xanh” năm 2026.
Theo QTSC, từ năm 2016, hạ tầng kỹ thuật trong khu công viên đã được số hóa và quản lý tập trung trên hệ thống thông tin địa lý (GIS). Hiện Trung tâm giám sát điều hành (IOC) của QTSC có 33 lớp dữ liệu, bao gồm dữ liệu về môi trường không khí, tòa nhà thông minh, camera giao thông, điện chiếu sáng công cộng, đồng hồ nước thông minh và phân hệ quản lý cây xanh.
Riêng với cây xanh, hệ thống đã quản lý dữ liệu về chủng loại, thông số kỹ thuật, tình trạng chăm sóc, duy tu, bảo dưỡng và vị trí trên bản đồ GIS. Trong chương trình năm nay, 234 cây xanh được trồng mới, 104 cây xanh lâu năm được gắn mã QR, tạo cơ sở để nhận diện, tra cứu và kết nối dữ liệu từng cây với hệ thống quản lý số của QTSC.
Từ quản lý dữ liệu 2D đến quản trị không gian 3D
Ông Phan Phương Tùng, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ tư vấn chuyển đổi số TP.HCM, trực thuộc QTSC, cho biết, hệ thống quản lý cây xanh hiện chủ yếu quản trị thông tin, thông số trên nền tảng 2D.
Việc kết hợp dữ liệu môi trường với dự báo thời tiết còn cho phép hệ thống cảnh báo sớm nguy cơ cây ngã, đổ và gợi ý phương án chăm sóc, ứng phó. QTSC dự kiến sử dụng mô hình này để thí điểm trước khi nghiên cứu nhân rộng tại TP.HCM, các khu công nghiệp và khu dân cư trong quản trị cây xanh tập trung.
Trong giai đoạn nâng cấp, QTSC sẽ chuyển sang mô hình quản trị tập trung 3D, tích hợp AI, IoT và sensor cảm biến để tăng khả năng phân tích và cảnh báo. Các cảm biến IoT được lắp đặt tại gốc cây và thảm cỏ có thể liên tục truyền dữ liệu độ ẩm đất về trung tâm giám sát. Khi phát hiện khu vực khô hạn, hệ thống có thể tự động kích hoạt van tưới thông minh, sử dụng nguồn nước thải tái chế đạt chuẩn để tối ưu hóa tài nguyên nước.
Công nghệ cũng được ứng dụng trong giám sát hạ tầng. Khi phát hiện rò rỉ đường ống ngầm, hệ thống có thể cảnh báo, xác định vị trí hư hỏng và gửi thông tin kèm sơ đồ kỹ thuật đến đội bảo trì. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn thời gian điều phối và chuyển từ xử lý sự cố sang chủ động phòng ngừa dựa trên dữ liệu.
Dữ liệu cây xanh hướng tới quản trị carbon
Theo ông Trần Hữu Dũng, Giám đốc QTSC, công nghệ là yếu tố tạo nên khác biệt trong cách QTSC triển khai chương trình xanh.
“QTSC không chỉ trồng cây mà còn ứng dụng các giải pháp công nghệ trong quản lý cây xanh”, ông Dũng nhấn mạnh. Việc gắn QR Code cho từng cây giúp QTSC theo dõi quá trình sinh trưởng, phát triển và chăm sóc. Đồng thời, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu về giảm phát thải carbon, ghi nhận giá trị carbon do cây xanh tạo ra.
Ông Phan Phương Tùng cho biết thêm, trong giai đoạn tiếp theo, phân hệ quản lý cây xanh sẽ được bổ sung chức năng quản trị phát thải, đo đếm lượng phát thải và lượng giảm phát thải của từng loại cây. Từ đó, QTSC có thể hình thành các thông số phục vụ kiểm kê khí thải và quản trị carbon trong khu công viên..
Hướng tới nhân rộng mô hình
Hiện QTSC có hơn 3 ha mảng xanh và hơn 1.600 cây, với mức độ phủ xanh khoảng 8% trên diện tích 43 ha. QTSC đặt mục tiêu tăng 20% diện tích cây xanh trong vòng 5 năm tới. Tuy nhiên, mục tiêu lớn hơn của QTSC là biến những giải pháp đang triển khai trong nội khu thành mô hình thử nghiệm cho các bài toán đô thị.
Ông Trần Hữu Dũng cho biết, mục tiêu chiến lược là đưa QTSC trở thành mô hình đô thị công nghệ xanh - thông minh, nơi các giải pháp công nghệ hướng tới giảm phát thải carbon được nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện trước khi ứng dụng, nhân rộng tại TP.HCM và các địa phương.
“Chung tay vì QTSC xanh” vì thế không chỉ dừng ở việc cải thiện cảnh quan mà còn góp phần hình thành cách tiếp cận mới trong quản trị đô thị dựa trên dữ liệu. Thông qua việc ứng dụng các nền tảng số, kết hợp công nghệ giám sát và các công cụ quản trị carbon, QTSC từng bước số hóa công tác quản lý môi trường, cây xanh và hạ tầng, hướng đến khả năng theo dõi, đo lường và tối ưu hóa hiệu quả vận hành.
Chương trình đồng thời tạo môi trường thực tiễn để thử nghiệm, hoàn thiện các mô hình và giải pháp phục vụ chuyển đổi xanh, giảm phát thải và phát triển đô thị bền vững./.
