Chuyển đổi số trong phát điện, thúc đẩy thị trường điện cạnh tranh
Theo PGS.TS. Đinh Văn Châu, Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực, việc phát triển thị trường điện cạnh tranh gắn với chuyển dịch năng lượng đang trở thành một trong những vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Tại hội thảo với chủ đề “Thị trường điện cạnh tranh, mua bán điện và chuyển dịch năng lượng” do Trường Đại học Điện lực tổ chức ngày 9/9, tại Hà Nội, PGS.TS. Đinh Văn Châu cho biết quá trình này đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của các cơ quan quản lý, đơn vị vận hành hệ thống điện, doanh nghiệp, các cơ sở nghiên cứu và đào tạo.
Trong đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần được xác định là những động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả vận hành và năng lực cạnh tranh của ngành điện.
Đặc biệt, trong bối cảnh cơ cấu nguồn điện ngày càng đa dạng, PGS.TS. Đinh Văn Châu cho biết sự tham gia ngày càng sâu của các nguồn năng lượng tái tạo và yêu cầu vận hành thị trường điện linh hoạt, các doanh nghiệp phát điện cần chủ động đổi mới phương thức quản trị, tăng cường ứng dụng công nghệ số và khai thác hiệu quả dữ liệu trong vận hành nhà máy.
Hội thảo diễn ra sôi nổi 5 báo cáo chuyên môn: Phát triển thị trường điện Việt Nam trong bối cảnh nhiệm vụ kép: Bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng; Triển vọng phát triển và chuyển dịch của thị trường điện Việt Nam giai đoạn 2026-2030; Triển khai thị trường điện tại EVNHANOI; Chuyển đổi số nhà máy điện trong bối cảnh năng lượng mới và thị trường điện cạnh tranh - từ thực tiễn vận hành hơn 30 nhà máy của Bitexco Power; Phát triển dịch vụ phụ trợ trong thị trường điện cạnh tranh gắn với chuyển dịch năng lượng.
Đáng chú ý, tham luận “Chuyển đổi số nhà máy điện trong bối cảnh năng lượng mới và thị trường điện cạnh tranh - từ thực tiễn vận hành hơn 30 nhà máy của Bitexco Power” đã thu hút sự quan tâm của các đại biểu.
Tham luận không chỉ đề cập đến chuyển đổi số dưới góc độ công nghệ, mà còn đặt vấn đề trong mối quan hệ trực tiếp với yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành, quản trị tài sản, tối ưu chi phí và tăng khả năng thích ứng của các nhà máy điện trước những thay đổi ngày càng nhanh của thị trường.
Theo đại diện Bitexco Power, trong bối cảnh thị trường điện cạnh tranh ngày càng đòi hỏi các đơn vị phát điện phải chủ động, linh hoạt và minh bạch hơn, chuyển đổi số đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Việc số hóa dữ liệu vận hành, kết nối các hệ thống giám sát - điều khiển, khai thác dữ liệu phục vụ phân tích và ra quyết định có thể giúp doanh nghiệp chuyển từ phương thức quản lý dựa nhiều vào kinh nghiệm sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu.
Từ thực tiễn vận hành hơn 30 nhà máy điện, tham luận của Bitexco Power cho thấy quy mô và tính phức tạp của bài toán chuyển đổi số trong lĩnh vực phát điện. Đây không đơn thuần là việc đưa thêm các phần mềm hay thiết bị số vào nhà máy, mà là quá trình “tái cấu trúc phương thức vận hành và quản trị”, trong đó dữ liệu từ thiết bị, hệ thống điều khiển và các hoạt động sản xuất được kết nối, chuẩn hóa và khai thác nhằm phục vụ mục tiêu nâng cao hiệu quả tổng thể.
Các nội dung được trao đổi tại hội thảo cho thấy thị trường điện Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới đồng bộ, từ cơ chế thị trường, phương thức vận hành đến năng lực công nghệ của các doanh nghiệp.
Trong quá trình đó, chuyển đổi số trong phát điện không chỉ là xu hướng công nghệ mà đang trở thành một yêu cầu mang tính nền tảng, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành, khả năng đáp ứng thị trường và năng lực quản trị rủi ro của doanh nghiệp.
Hội thảo là diễn đàn khoa học có ý nghĩa thiết thực, tạo cơ hội để các nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện những vấn đề mới và đề xuất giải pháp cho quá trình phát triển thị trường điện cạnh tranh, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam./.
