Chuyển đổi số trong nông nghiệp bắt đầu từ những việc rất cụ thể

Chủ động chuyển đổi từ công việc cụ thể

Ông Trần Văn Chiến cho biết, HTX Vườn cây ăn trái Trường Khương A chuyên sản xuất cây ăn trái, trong đó diện tích cây trồng chủ lực là cây sầu riêng chiếm 2/3 diện tích (30 ha) và vú sữa chiếm gần 1/3 diện tích (15 ha) tổng diện tích của HTX.

Trong quá trình sản xuất, HTX nhận thấy phương thức canh tác truyền thống ngày càng bộc lộ một số hạn chế, nhất là đối với vườn sầu riêng có tán cây lớn, cây cao tới hơn 10 m và mật độ cây dày. Theo đó, việc phun thuốc bảo vệ thực vật bằng phương pháp thủ công đòi hỏi nhiều nhân công lao động, thời gian. Đồng thời, nhân công lao động phải tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật và khó bảo đảm độ đồng đều khi phun. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, mưa thất thường, việc tổ chức phun thuốc càng gặp nhiều khó khăn.

Từ thực tế đó, HTX đã xác định ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số (CĐS) là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất. HTX từng bước đưa các thiết bị, công nghệ mới vào chăm sóc vườn cây; trong đó, việc ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) để phun thuốc bảo vệ thực vật trên cây sầu riêng là một bước chuyển rõ nét.

UAV giúp thực hiện việc phun thuốc theo khu vực, định vị bay và thời gian được xác định trước. Trong khi đó, người vận hành có thể chủ động điều chỉnh lượng dung dịch, độ cao và hướng bay phù hợp với điều kiện thực tế của vườn cây.

Theo ông Trần Văn Chiến, qua thực tế triển khai, việc sử dụng UAV trong phun thuốc bảo vệ thực vật đã giúp HTX đạt được các mục tiêu:

Thứ nhất, giảm được thời gian và nhân công lao động so với phun thuốc thủ công. UAV có khả năng phun diện tích lớn trong thời gian ngắn, đặc biệt là phù hợp với những vườn sầu riêng có diện tích lớn, tập trung. Qua đó, HTX chủ động hơn trong việc phòng trừ sâu bệnh vào những thời điểm cần thiết, hạn chế tình trạng chậm trễ do thiếu lao động.

Thứ hai, giảm chi phí sản xuất. Việc cơ giới hóa khâu phun thuốc góp phần giảm nhu cầu thuê nhân công, giảm thời gian thực hiện và nâng cao hiệu suất sử dụng thiết bị. Về lâu dài, đây là giải pháp giúp HTX giảm áp lực chi phí trong điều kiện giá vật tư và nhân công ngày càng tăng.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. UAV phun thuốc tương đối đồng đều. Khi được sử dụng đúng kỹ thuật, đúng thời điểm và kết hợp với theo dõi diễn biến sâu bệnh, giải pháp này góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ cây trồng.

Thứ tư, bảo đảm sức khỏe cho người sản xuất, cải thiện điều kiện lao động.

Thứ năm, góp phần bảo vệ môi trường.

Đến khả năng nhân rộng

Ông Trần Văn Chiến cho hay, từ thực tiễn ứng dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất, HTX nhận thấy công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được kết hợp giữa thiết bị, con người và quy trình sản xuất.

Để phát huy hiệu quả của thiết bị, ông Trần Văn Chiến cho biết trước hết, cần lựa chọn loại máy phù hợp với đặc điểm vườn sầu riêng, diện tích sản xuất và khả năng đầu tư của HTX. Bên cạnh đó, người vận hành phải được hướng dẫn, đào tạo về kỹ thuật điều khiển, an toàn bay, kỹ thuật phun và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo đúng quy định.

Đặc biệt, theo ông Trần Văn Chiến, không nên xem UAV là giải pháp thay thế hoàn toàn kỹ thuật canh tác truyền thống, mà phải kết hợp với việc thăm vườn, theo dõi sâu bệnh, xác định đúng đối tượng cần phòng trừ và lựa chọn thuốc bảo vệ thực vật phù hợp. Việc phun thuốc phải bảo đảm nguyên tắc 4 "đúng" là đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng, đúng cách. Đồng thời, phải tuân thủ thời gian cách ly.

Ngoài ra, để phát huy hết công dụng của UAV, HTX đã xác định cần phải từng bước số hóa thông tin sản xuất, gắn việc sử dụng UAV với nhật ký sản xuất, truy xuất nguồn gốc và quản lý vùng trồng. Khi dữ liệu được lưu trữ đầy đủ, người dân mới có điều kiện theo dõi lịch chăm sóc, lịch phun, tình hình sâu bệnh và đánh giá hiệu quả sản xuất một cách khoa học hơn.

Ông Trần Văn Chiến khẳng định, mô hình ứng dụng UAV có khả năng nhân rộng cao, không chỉ trong sản xuất sầu riêng mà còn có thể nghiên cứu áp dụng đối với nhiều loại cây ăn trái khác phù hợp với điều kiện sản xuất.

“CĐS trong nông nghiệp không phải là vấn đề xa vời, mà có thể bắt đầu từ những việc rất cụ thể”, ông Trần Văn Chiến nhấn mạnh.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời gian tới, ông Trần Văn Chiến khẳng định HTX tiếp tục nghiên cứu ứng dụng công nghệ vào các khâu quản lý vùng trồng, nhật ký sản xuất, truy xuất nguồn gốc, theo dõi sâu bệnh, tưới tiêu và kết nối tiêu thụ sản phẩm, từng bước xây dựng quy trình sản xuất sầu riêng theo hướng hiện đại, an toàn và bền vững./.