Chuẩn hóa dữ liệu đường bộ để quản lý, bảo trì hiệu quả hơn
Dữ liệu tuyến đường, cầu và hầm được chuẩn hóa, làm sạch và đồng bộ đang tạo cơ sở cho quản lý, bảo trì đường bộ trên môi trường số. Từ khảo sát hiện trạng đến thí điểm phần mềm, yêu cầu đặt ra là đưa dữ liệu vào công việc hằng ngày, hỗ trợ theo dõi hư hỏng, kiểm tra quá trình xử lý và lập kế hoạch sửa chữa sát với thực tế.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, đến ngày 12/11/2026, Cục đã hoàn thành việc chuẩn hóa, đối soát và làm sạch toàn bộ dữ liệu tuyến đường, cầu và hầm trên quốc lộ, gồm 7.378 tuyến đường bộ, 11.699 cầu và 34 hầm. Kết quả này góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về dữ liệu, tạo cơ sở để quản lý kết cấu hạ tầng đường bộ trên môi trường số.
Cùng với việc chuẩn hóa, dữ liệu từng bước được đồng bộ để phục vụ kết nối, chia sẻ thông tin. Theo công bố ngày 11/11/2026, đã có 16.852 bản ghi về tuyến đường, cầu và hầm trên hệ thống quốc lộ, cao tốc được đồng bộ. Đây là số bản ghi đã hoàn thành bước đồng bộ, được thống kê riêng với dữ liệu đã chuẩn hóa, đối soát và làm sạch.

Thống nhất thông tin từ tuyến đường đến từng công trình
Vị trí, đặc điểm kỹ thuật và tình trạng công trình là những thông tin thiết yếu trong quản lý đường bộ. Khi cùng một đoạn tuyến được ghi nhận khác nhau giữa các hồ sơ, cơ quan quản lý sẽ khó tổng hợp, đối chiếu và xác định chính xác vị trí cần kiểm tra. Vì vậy, việc chuẩn hóa cần bắt đầu từ từng trường dữ liệu, thống nhất cách ghi nhận và cập nhật giữa các đơn vị.
Trong quá trình triển khai, Cục Đường bộ Việt Nam đã hướng dẫn cách phân đoạn tuyến, thu thập tọa độ GPS, xác định cấp kỹ thuật, cấp công trình và phân loại tình trạng cầu. Các lỗi thường gặp như sai lý trình, thiếu thông tin xã, phường hoặc tình trạng cầu cũng được chỉ rõ để các đơn vị rà soát, khắc phục.
Cục cũng yêu cầu thống nhất cách nhập liệu cần đi cùng kiểm chứng thông tin. Lý trình, tọa độ phải giúp xác định đúng vị trí; thông tin kỹ thuật và tình trạng công trình cần phù hợp với hồ sơ, hiện trạng. Đây là điều kiện để dữ liệu có thể phục vụ kiểm tra, theo dõi công trình và lập kế hoạch bảo trì.
Để hỗ trợ thực hiện, Cục đã tổ chức tập huấn cho khoảng 4.000 lượt người, đồng thời thành lập nhóm hỗ trợ trực tuyến với gần 1.000 thành viên. Việc duy trì đầu mối giải đáp giúp các đơn vị xử lý vướng mắc trong quá trình cập nhật, hạn chế cách hiểu và cách thực hiện thiếu thống nhất khi xây dựng cơ sở dữ liệu chung.
Đưa dữ liệu vào quy trình quản lý và bảo trì
Ngày 29/9/2026, Khu Quản lý đường bộ I tổ chức hội nghị triển khai, hướng dẫn sử dụng thí điểm phần mềm quản lý, bảo trì đường bộ.
Hoạt động này xuất phát từ những vướng mắc trong thực tế: nhiều loại sổ sách có nội dung trùng lặp, thông tin được ghi chép thủ công rồi tiếp tục nhập, tổng hợp trên máy tính, khiến việc tra cứu hồ sơ lịch sử và chia sẻ dữ liệu mất thời gian.
Theo định hướng triển khai, phần mềm từng bước phục vụ các nghiệp vụ như nhật ký tuần kiểm, tuần đường, quản lý cầu, hầm và theo dõi bảo dưỡng thường xuyên. Trong quá trình sử dụng, các đơn vị có trách nhiệm phản ánh những bất cập về quy trình, biểu mẫu, trường dữ liệu và chức năng để tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện.
Giá trị của việc số hóa thể hiện ở khả năng sử dụng thông tin trong công việc hằng ngày. Khi phát hiện hư hỏng, cán bộ cần tra cứu được vị trí, tình trạng công trình, đối chiếu với hồ sơ liên quan và theo dõi quá trình xử lý. Dữ liệu đã cập nhật cần được khai thác cho các khâu tiếp theo, hạn chế việc ghi chép hoặc tổng hợp lại cùng một nội dung trên nhiều biểu mẫu.
Giai đoạn thí điểm là cơ hội kiểm chứng những yêu cầu này trong thực tế. Mức độ cập nhật kịp thời, khả năng chia sẻ thông tin và theo dõi việc khắc phục hư hỏng là những căn cứ để đánh giá sự phù hợp của phần mềm, hoàn thiện quy trình trước khi xem xét mở rộng ứng dụng.
Khảo sát hiện trạng làm cơ sở lựa chọn phương án sửa chữa
Cùng với chuẩn hóa hồ sơ, công tác bảo trì cần dữ liệu cập nhật về tình trạng thực tế của tuyến đường. Theo thông tin công bố ngày 14/8/2026, Khu Quản lý đường bộ I phối hợp với Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía Bắc sử dụng xe khảo sát mặt đường để thu thập dữ liệu, phục vụ lập kế hoạch bảo trì và thiết kế các dự án sửa chữa năm 2027.
Thiết bị trên xe hỗ trợ chụp ảnh bề mặt để phân tích vết nứt, đo trắc ngang để xác định vệt hằn bánh xe, đo trắc dọc để xác định chỉ số độ gồ ghề quốc tế (IRI), đồng thời ghi nhận tọa độ GPS và hình ảnh tuyến đường. Công nghệ này được đưa vào khảo sát tại hai dự án sửa chữa trên đường Hồ Chí Minh.
Dữ liệu sau thu thập được xử lý, phân tích để đánh giá hiện trạng và làm căn cứ thiết kế phương án sửa chữa. Việc kết hợp thông tin hồ sơ với kết quả đo đạc giúp cơ quan quản lý có thêm cơ sở xác định vị trí, dạng hư hỏng và xem xét giải pháp phù hợp với tình trạng công trình.
Chất lượng dữ liệu khảo sát vì vậy có ý nghĩa trực tiếp đối với việc lập phương án bảo trì. Hình ảnh và thông số đo cần được kiểm tra, đối chiếu và đánh giá chuyên môn trước khi sử dụng, bảo đảm kết quả khảo sát phản ánh đúng hiện trạng và phục vụ yêu cầu sửa chữa.
Cập nhật thường xuyên để dữ liệu phục vụ hiệu quả công tác bảo trì
Tình trạng đường và công trình luôn thay đổi trong quá trình khai thác. Vì vậy, sau mỗi đợt kiểm tra, sửa chữa hoặc điều chỉnh thông tin quản lý, dữ liệu cần được cập nhật kịp thời, có đơn vị chịu trách nhiệm và được kiểm tra, đối chiếu. Nếu không được bổ sung thường xuyên, thông tin trên hệ thống có thể không còn phản ánh đúng hiện trạng.
Trong quá trình thí điểm tại Khu Quản lý đường bộ I, các đơn vị quản lý, bảo dưỡng và doanh nghiệp dự án được giao trách nhiệm cập nhật thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời; các Văn phòng Quản lý đường bộ thực hiện hướng dẫn, kiểm tra và khai thác dữ liệu. Sự phân công này giúp xác định trách nhiệm từ khâu cung cấp đến kiểm soát và sử dụng thông tin.
Chuẩn hóa hồ sơ, khảo sát hiện trạng và ứng dụng phần mềm cần gắn thành một quy trình liên tục. Giá trị của cơ sở dữ liệu đường bộ được thể hiện khi thông tin đáng tin cậy được sử dụng thường xuyên để theo dõi công trình, lựa chọn phương án sửa chữa và kiểm tra kết quả thực hiện, phục vụ thiết thực công tác quản lý, bảo trì./.
Tài liệu tham khảo
[1] Cục Đường bộ Việt Nam (2026), “Cục Đường bộ Việt Nam hoàn thành 100% nhiệm vụ trong kế hoạch 100 ngày xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số”, https://drvn.gov.vn/tin-tuc/hoat-dong-nganh-duong-bo/cuc-duong-bo-viet-nam-hoan-thanh-100-nhiem-vu-trong-ke-hoach-100-ngay-xu-ly-diem-nghen-chuyen-doi-so.html, truy cập ngày 15/11/2026.
[2] Cục Đường bộ Việt Nam (2026), “Chuyển đổi số ngành Đường bộ: Hoàn thành 99% chuẩn hóa dữ liệu quốc lộ, cao tốc”, https://drvn.gov.vn/tin-tuc/chuyen-doi-so/chuyen-doi-so-nganh-duong-bo-hoan-thanh-99-chuan-hoa-du-lieu-quoc-lo-cao-toc.html, truy cập ngày 15/11/2026.
[3] Cục Đường bộ Việt Nam (2026), “Khu Quản lý đường bộ I triển khai thí điểm phần mềm quản lý, bảo trì đường bộ”, https://drvn.gov.vn/tin-tuc/hoat-dong-nganh-duong-bo/khu-quan-ly-duong-bo-i-trien-khai-thi-diem-phan-mem-quan-ly-bao-tri-duong-bo.html, truy cập ngày 15/11/2026.
[4] Cục Đường bộ Việt Nam (2026), “Khu Quản lý đường bộ I: Đưa công nghệ vào khảo sát mặt đường, phục vụ kế hoạch bảo trì 2027”, https://drvn.gov.vn/en/tin-tuc/chuyen-doi-so/khu-quan-ly-duong-bo-i-dua-cong-nghe-vao-khao-sat-mat-duong-phuc-vu-ke-hoach-bao-tri-2027.html, truy cập ngày 15/11/2026.
