Cạnh tranh gay gắt trên thị trường nền tảng số và sự bùng nổ của AI

"The Connected Consumer" là báo cáo nghiên cứu hàng quý do Decision Lab thực hiện và công bố. Tập trung vào thói quen trực tuyến cùng những xu hướng mới của người tiêu dùng, báo cáo công bố những chỉ số quan trọng về thị trường nền tảng số (Digital platforms) tại Việt Nam.

Phân hóa trong dịch vụ gọi xe và giao đồ ăn

Trong hạng mục gọi xe công nghệ, Grab và Green SM là hai nền tảng được sử dụng phổ biến nhất, với tỷ lệ lần lượt là 66% và 64% trong số người tham gia khảo sát. Tuy nhiên, nếu xét theo mức độ sử dụng thường xuyên nhất, kết quả lại có sự phân hóa giữa các loại hình dịch vụ. Với xe máy, 45% người dùng lựa chọn GrabBike thường xuyên nhất, so với 38% của Green SM Bike. Trong khi đó, ở dịch vụ ô tô, Green SM Taxi chiếm ưu thế với tỷ lệ 42%, cao hơn mức 37% của GrabCar.

Trên thị trường giao đồ ăn, GrabFood và ShopeeFood cùng đạt tỷ lệ sử dụng 53%. Tuy nhiên, khi xét đến nền tảng được lựa chọn thường xuyên nhất, GrabFood đạt 39%, nhỉnh hơn ShopeeFood với 36%.

Sự khác biệt thể hiện rõ hơn khi phân tích theo thế hệ. Ở nhóm Gen X và Gen Y, GrabFood cùng chiếm tỷ lệ được ưu tiên sử dụng 42%, trong khi ShopeeFood đạt 32%. Ngược lại, Gen Z lựa chọn ShopeeFood nhiều nhất với 46%, vượt GrabFood ở mức 33%.

Như vậy, dù hai nền tảng có độ phủ ngang nhau, lợi thế về mức độ sử dụng thường xuyên lại không hoàn toàn giống nhau giữa các nhóm khách hàng. Đáng chú ý, Gen Z là nhóm duy nhất có xu hướng ưu tiên ShopeeFood thay vì GrabFood.

Bức tranh thị trường nền tảng giao tiếp và mạng xã hội

Trong khi đó, ở lĩnh vực nền tảng giao tiếp và mạng xã hội, Zalo dẫn đầu về tỷ lệ sử dụng với 81%, tiếp theo là Facebook (61%) và Messenger (48%); các nền tảng còn lại đều dưới 25% (TikTok 24%, Instagram 11%, WhatsApp 7%, Viber 7%). Theo Decision Lab, bức tranh nền tảng giao tiếp tại Việt Nam duy trì sự ổn định trong năm vừa qua, các nền tảng dẫn đầu có tỷ lệ sử dụng đều đặn, trong đó Zalo - ứng dụng nhắn tin của hơn 82,6 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng (tính đến hết tháng 9/2026) - liên tục giữ vị trí số 1 với khoảng cách khá xa so với các nền tảng quốc tế.

Không chỉ dẫn đầu về tỷ lệ sử dụng, Zalo còn tiếp tục nắm giữ vị trí số 1 về tỷ lệ yêu thích. Đây là chỉ số đo nền tảng được người dùng sử dụng thường xuyên nhất để kết nối với bạn bè và gia đình. Zalo đạt 54% (tăng 1% so với quý trước), cách biệt so với Facebook (21%) và Messenger (16%).

Báo cáo quý II/2026 của Decision Lab cũng cho thấy Zalo được cả ba thế hệ ưu tiên lựa chọn để nhắn tin hằng ngày. 71% người dùng thuộc thế hệ X (sinh từ năm 1960 - 1980) chọn Zalo để giao tiếp, gấp gần 4,5 lần nền tảng xếp thứ hai là Facebook (16%) và cao hơn hẳn Messenger (8%). Tương tự, nhóm thế hệ Y (sinh từ năm 1981 - 1996) ghi nhận tỷ lệ 55%, so với Facebook là 22% và Messenger là 13%.

Khoảng cách này có phần thu hẹp ở nhóm thế hệ Z (sinh từ năm 1997 - 2008). Tuy thế hệ Z có xu hướng sử dụng đồng thời nhiều nền tảng, Zalo vẫn đứng đầu với 34% người dùng ưu tiên lựa chọn, trên Messenger (29%) và Facebook (23%). Điều này cho thấy Zalo đáp ứng được nhu cầu giao tiếp của người dùng ở nhiều độ tuổi khác nhau.

92% người dùng Việt Nam từng tiếp cận ít nhất một công cụ AI

Ở lĩnh vực AI, mức độ phổ cập của các công cụ cũng đang gia tăng nhanh chóng. Theo Decision Lab, chỉ 8% người tham gia khảo sát cho biết chưa từng sử dụng bất kỳ công cụ AI nào. Điều này đồng nghĩa khoảng 92% đã từng tiếp cận ít nhất một nền tảng AI.

ChatGPT và Gemini hiện là hai công cụ AI được sử dụng phổ biến nhất, nhưng đang có xu hướng trái ngược. ChatGPT vẫn dẫn đầu với tỷ lệ sử dụng 67%, dù đã giảm có ý nghĩa thống kê so với quý I/2026. Ngược lại, Gemini liên tục gia tăng mức độ phổ biến qua từng quý, đạt tỷ lệ sử dụng 58%. Các vị trí tiếp theo gồm Meta AI với 25%, Google Assistant 19%, Microsoft Copilot 13%, AI Hay 12%, Grok 11%, Siri của Apple 10%, DeepSeek 10% và Claude 9%.

Một điểm đáng chú ý khác là AI Hay, nền tảng nội địa, góp mặt trong nhóm 10 công cụ được sử dụng phổ biến nhất với tỷ lệ 12%. Dù khoảng cách với hai nền tảng dẫn đầu còn lớn, kết quả này cho thấy các sản phẩm AI trong nước cũng đang hiện diện trong lựa chọn của người dùng.

Kết quả khảo sát của Decision Lab cho thấy thị trường nền tảng số Việt Nam đang có sự cạnh tranh ngày càng đa dạng. Đáng chú ý, AI đang nhanh chóng trở thành một phần trong thói quen sử dụng Internet, với khoảng 92% người tham gia khảo sát đã từng sử dụng ít nhất một công cụ AI. Những xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng số, đồng thời cho thấy dư địa cạnh tranh và phát triển của các nền tảng công nghệ tại Việt Nam./.