Cần Thơ: Tạo việc làm bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số gắn với khơi dậy nội lực và gìn giữ bản sắc

Lấy việc làm bền vững làm nền tảng phát triển sinh kế

Theo đại diện Lãnh đạo UBND thành phố Cần Thơ, trong bối cảnh hiện nay, Kế hoạch 421 là bước cụ thể hóa chủ trương của Trung ương về nâng cao chất lượng nguồn lao động, giải quyết việc làm bền vững, phát triển giáo dục nghề nghiệp và tăng cường kết nối giữa nguồn cung lao động với nhu cầu của thị trường.

Trước đó, ngày 12/8/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1538/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Thông báo số 123-TB/VPTW ngày 16/7/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc về chất lượng nguồn lao động Việt Nam, giải pháp tạo việc làm bền vững ở nông thôn, đô thị, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và công tác đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn phát triển mới.

Đại diện Lãnh đạo UBND thành phố cho rằng, đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, yêu cầu được đào tạo, phát triển kỹ năng ngày càng có ý nghĩa trong bối cảnh hội nhập và phát triển. Chính sách việc làm nếu chỉ tập trung vào hỗ trợ trước mắt sẽ khó tạo ra chuyển biến lâu dài. Ngược lại, khi việc làm được gắn với đào tạo nghề, phát triển kỹ năng, hỗ trợ sinh kế, tiếp cận tín dụng, thông tin thị trường và tiêu thụ sản phẩm, người dân sẽ có thêm điều kiện phát huy khả năng của chính mình.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Kế hoạch 421 là định hướng tạo việc làm cho đồng bào dân tộc thiểu số không theo cách áp dụng một mô hình chung cho tất cả các địa bàn.

Theo định hướng của thành phố Cần Thơ, công tác hướng nghiệp, đào tạo nghề và phát triển kỹ năng cần gắn với điều kiện tự nhiên, đặc điểm văn hóa, tập quán sản xuất, khả năng sinh kế và nhu cầu của thị trường tại từng khu vực, từng cộng đồng. Điều này giúp chính sách đi sát hơn với thực tế đời sống và hạn chế tình trạng đào tạo nghề mang tính hình thức, không gắn với cơ hội việc làm sau đào tạo.

Khơi dậy nội lực từ những lợi thế sẵn có

Thay vì chỉ nhìn vùng đồng bào dân tộc thiểu số từ góc độ còn khó khăn và cần hỗ trợ, Kế hoạch 421 của thành phố Cần Thơ còn đặt trọng tâm vào việc phát huy những nguồn lực vốn có của người dân và cộng đồng.

Theo Kế hoạch 421 được thành phố phê duyệt, những lĩnh vực như nông nghiệp đặc sản, kinh tế rừng, cây dược liệu, chăn nuôi, nghề thủ công truyền thống, du lịch cộng đồng, sản phẩm đặc trưng của địa phương và thương mại điện tử được định hướng phát triển phù hợp với điều kiện từng nơi.

Trong quá trình triển khai thực hiện, Lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu việc hỗ trợ không chỉ dừng ở việc giúp người dân có điều kiện sản xuất mà còn phải tạo khả năng đưa sản phẩm ra thị trường. Xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn, hình thành liên kết sản xuất và tiêu thụ là những yếu tố quan trọng để biến lợi thế địa phương thành sinh kế ổn định.

Gắn giảm nghèo với nâng cao năng lực tự chủ

Theo Lãnh đạo UBND thành phố, việc tạo việc làm bền vững là một trong những giải pháp quan trọng để thành phố thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Kế hoạch 421 là giảm nghèo không được đặt tách rời khỏi nâng cao năng lực của người dân. Hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, thông tin hay đào tạo chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi giúp người dân hình thành được phương thức sinh kế có khả năng duy trì trong thời gian dài.

Vì vậy, khơi dậy nội lực cần được hiểu là quá trình tạo điều kiện để người dân chủ động hơn trong lựa chọn nghề nghiệp, tổ chức sản xuất, tiếp cận thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, hỗ trợ và kết nối; trong khi người dân từng bước trở thành chủ thể trực tiếp của quá trình phát triển sinh kế.

Cách tiếp cận này có thể tạo ra sự chuyển biến từ “hỗ trợ để thoát nghèo” sang “tạo năng lực để tự vươn lên”. Đây là nền tảng quan trọng để chính sách giảm nghèo có tính bền vững hơn.

Điểm độc đáo trong định hướng của Kế hoạch 421 là việc tạo việc làm cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số được đặt cùng với yêu cầu bảo tồn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học, bảo đảm an ninh, trật tự và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đây là sự kết hợp có ý nghĩa giữa mục tiêu kinh tế và mục tiêu xã hội. Những nghề thủ công truyền thống, sản phẩm địa phương hay các hoạt động du lịch cộng đồng nếu được phát triển phù hợp không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần duy trì những giá trị văn hóa được hình thành qua nhiều thế hệ.

Trong quá trình đó, văn hóa không nên chỉ được xem là yếu tố để khai thác phục vụ kinh tế, mà cần được coi là một nguồn lực cần bảo tồn và phát huy. Việc phát triển sinh kế phải bảo đảm để những giá trị văn hóa đặc trưng tiếp tục được duy trì trong đời sống cộng đồng.

Hướng tới hệ sinh thái việc làm bền vững

Từ những định hướng được xác lập trong Kế hoạch 421, có thể thấy thành phố Cần Thơ đang tiếp cận vấn đề việc làm ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng tổng thể hơn. Việc làm được đặt trong mối quan hệ với đào tạo, sinh kế, thị trường, giảm nghèo, văn hóa, môi trường và an sinh xã hội.

Điểm quan trọng nhất là chính sách không chỉ hướng tới việc tạo thêm một công việc cho người dân, mà hướng tới xây dựng khả năng để người dân có thể duy trì sinh kế và từng bước nâng cao thu nhập. Muốn vậy, đào tạo phải gắn với nhu cầu; sản xuất phải gắn với thị trường; hỗ trợ phải gắn với khả năng tự chủ; phát triển kinh tế phải đi cùng gìn giữ văn hóa và bảo vệ môi trường.

Để những định hướng này đi vào thực tiễn, Lãnh đạo UBND thành phố đề nghị các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư cần có sự phối hợp tích cực. Việc tổ chức thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ” mà Kế hoạch 421 đề ra “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm và rõ thẩm quyền” sẽ góp phần phát huy nguồn lực con người và nguồn lực cộng đồng để thành phố Cần Thơ hoàn thành mục tiêu giảm nghèo bền vững, phát triển bao trùm và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc./.