Cần Thơ hướng tới phát triển du lịch bền vững trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số

Từ lợi thế miền sông nước

TS. LS. Nguyễn Tiến Dũng (Trường Đại học Nam Cần Thơ), Chủ nhiệm dự án cho biết, du lịch đường sông (DLĐS) là một loại hình du lịch có từ rất sớm và hiện nay đang nổi lên như một loại hình du lịch đặc thù, có tiềm năng và triển vọng trở thành xu hướng phát triển mạnh mẽ trên thế giới và ở Việt Nam. Đặc biệt, sông Mekong - con sông lớn nhất Đông Nam Á với những giá trị về cảnh quan thiên nhiên và văn hóa sông nước đặc sắc đã trở thành điểm đến có triển vọng, được du khách ưa chuộng.

TP. Cần Thơ nằm bên bờ sông Hậu, một trong hai nhánh chính của sông Mekong cùng với sông Cần Thơ và mạng lưới sông rạch chằng chịt, được mệnh danh là “Đô thị miền sông nước”, có tiềm năng to lớn để phát triển DLĐS. Đồng thời với vị thế là thành phố trực thuộc Trung ương, đô thị loại I, trung tâm du lịch của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), kết cấu hạ tầng và cơ sở vật chất - kỹ thuật ngày càng phát triển, Cần Thơ đã trở thành trung tâm phân phối nguồn khách của vùng ĐBSCL, tạo tiền đề liên kết với các địa phương trong vùng phát triển du lịch nói chung, DLĐS nói riêng.

Trong những năm qua, ngành du lịch TP. Cần Thơ đã có nhiều chuyển biến tích cực và đạt được nhiều kết quả to lớn. DLĐS ngày càng phát triển với các điểm đến nổi tiếng như bến Ninh Kiều, chợ nổi Cái Răng cùng với nhiều điểm du lịch khác để hình thành và phát triển chuỗi cung ứng dịch vụ DLĐS ở Cần Thơ và ĐBSCL; có thể mở rộng, phát triển thành tuyến du thuyền quốc tế kết nối với Campuchia, Thái Lan trong tương lai.

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng trên thực tế sự phát triển DLĐS TP. Cần Thơ vẫn chưa thật sự xứng tầm. Các điểm du lịch và cơ sở kinh doanh dịch vụ hoạt động còn rời rạc, sản phẩm du lịch nghèo nàn, đơn điệu, chưa có sản phẩm du lịch nổi bật đặc trưng, mức độ đầu tư cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất cho DLĐS còn hạn chế. Trên thực tế, các dịch vụ DLĐS do nhiều đơn vị tham gia cung ứng, nhưng không có sự điều hành, quản lý chung nên xảy ra nhiều tình trạng tự phát, tiêu cực.

Thực trạng phát triển DLĐS TP Cần Thơ đang đặt ra vấn đề xây dựng và phát triển mô hình chuỗi cung ứng DLĐS nhằm khắc phục tình trạng tự phát, rời rạc, thiếu liên kết giữa các đơn vị cung ứng dịch vụ DLĐS TP Cần Thơ.

Xuất phát từ thực tế nêu trên, dự án KH&CN cấp thành phố “Xây dựng mô hình tuyến DLĐS theo liên kết chuỗi cung ứng dịch vụ tại TP. Cần Thơ” mang tính cấp thiết, góp phần đưa du lịch TP. Cần Thơ phát triển thành ngành kinh tế mũi nhọn và thực sự là ngành kinh tế dịch vụ tổng hợp, có tính liên ngành, liên vùng, có trọng tâm, trọng điểm, chú trọng phát triển theo chiều sâu, chất lượng cao, có sự liên kết trong nước và quốc tế.

Hướng tới phát triển ngành du lịch bền vững

Theo TS. LS. Nguyễn Tiến Dũng, hoạt động DLĐS tại TP. Cần Thơ hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như sự liên kết giữa các chủ thể tham gia còn lỏng lẻo, sản phẩm du lịch thiếu tính đồng bộ, chất lượng dịch vụ chưa đồng đều, cơ chế phối hợp giữa các bên liên quan chưa thực sự hiệu quả và chưa hình thành được một mô hình tuyến DLĐS theo liên kết chuỗi cung ứng dịch vụ. Những hạn chế này làm giảm khả năng khai thác hiệu quả tài nguyên DLĐS cũng như ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách.

Trên cơ sở kế thừa các lý thuyết về mô hình tuyến DLĐS theo liên kết chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch, quản trị điểm đến, liên kết chuỗi giá trị và các nghiên cứu trong và ngoài nước, dự án đã xây dựng mô hình tuyến DLĐS theo liên kết chuỗi cung ứng dịch vụ phù hợp với điều kiện thực tiễn của thành phố Cần Thơ.

Mô hình được thiết kế theo hướng lấy doanh nghiệp hạt nhân làm trung tâm điều phối, kết nối các thành phần trong chuỗi cung ứng bao gồm doanh nghiệp vận tải đường sông, bến tàu du lịch, điểm tham quan, cơ sở lưu trú, nhà hàng, doanh nghiệp lữ hành, cộng đồng địa phương và các cơ quan quản lý nhà nước.

Thông qua cơ chế liên kết, chia sẻ thông tin, phối hợp hoạt động và phân bổ lợi ích hợp lý, mô hình hướng đến việc tạo ra sản phẩm DLĐS tích hợp, đồng bộ và có giá trị gia tăng cao. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy việc áp dụng mô hình liên kết chuỗi cung ứng dịch vụ không chỉ góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, tăng cường hiệu quả khai thác tài nguyên và mở rộng thị trường khách mà còn tạo điều kiện thúc đẩy liên kết vùng, gia tăng thu nhập cho cộng đồng địa phương, bảo tồn các giá trị văn hóa sông nước và hướng đến mục tiêu phát triển du lịch bền vững.

Đồng thời, mô hình còn là cơ sở quan trọng để đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và vận hành tuyến du lịch, nâng cao khả năng thích ứng của ngành du lịch trước những biến động của môi trường kinh doanh và nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.

Từ những kết quả đạt được, có thể khẳng định rằng việc xây dựng mô hình tuyến DLĐS theo liên kết chuỗi cung ứng dịch vụ không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận trong việc bổ sung cơ sở khoa học cho nghiên cứu DLĐS theo tiếp cận chuỗi cung ứng dịch vụ, mà còn có giá trị thực tiễn trong công tác quy hoạch, quản lý và phát triển sản phẩm du lịch đặc thù của thành phố.

Để phát triển du lịch, TS. LS. Nguyễn Tiến Dũng cho rằng, 3 định hướng ưu tiên đối với phát triển mô hình tuyến DLĐS theo liên kết chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch thành phố Cần Thơ trong thời gian tới gồm: xây dựng trung tâm điều phối chuỗi cung ứng dịch vụ DLĐS; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và vận hành; phát triển các sản phẩm DLĐS đặc thù gắn với bản sắc văn hóa sông nước địa phương.

Mô hình đề xuất có thể được xem là cơ sở tham khảo cho việc xây dựng các tuyến DLĐS khác trên địa bàn thành phố cũng như các địa phương thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần thúc đẩy liên kết vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh điểm đến và hướng tới phát triển du lịch bền vững trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số./.