Biến hạt điều thành “pate chay”
Từ hạt điều Bình Phước, nhóm sinh viên Trường Đại học Lạc Hồng đã phát triển thành sản phẩm “pate chay” giàu dinh dưỡng, gợi mở hướng đi mới trong việc nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản bản địa.
Từ những vườn điều trên vùng đất đỏ bazan, nơi tạo ra loại hạt béo bùi nổi tiếng của Bình Phước, một ý tưởng khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Lạc Hồng (Đồng Nai), đã hình thành theo cách khá khác biệt: không dừng lại ở xuất khẩu hay chế biến đơn giản, mà hướng đến một sản phẩm thực phẩm chay có giá trị cao hơn.
Trong khi phần lớn hạt điều Việt Nam hiện vẫn được xuất khẩu thô hoặc chỉ qua sơ chế, nhóm sinh viên đã đặt ra một hướng đi mới, tập trung vào chế biến sâu để nâng tầm giá trị nông sản bản địa.
Hạt điều là một trong những nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đóng góp giá trị hàng tỷ USD mỗi năm và giữ vị thế quan trọng trên thị trường thế giới. Không chỉ có ý nghĩa về kinh tế, hạt điều còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng khi chứa hàm lượng lớn protein thực vật, chất béo không bão hòa có lợi cho tim mạch, cùng nhiều vi chất thiết yếu như magie, kẽm, sắt và vitamin nhóm B.
Nhờ đặc tính béo bùi tự nhiên và giàu dưỡng chất, hạt điều ngày càng được xem là nguồn nguyên liệu tiềm năng trong chế biến các sản phẩm thực phẩm lành mạnh, đặc biệt là xu hướng thực phẩm có nguồn gốc thực vật đang phát triển mạnh mẽ hiện nay.
Thay vì sử dụng gan động vật như trong các loại pate truyền thống, nhóm sinh viên đã lựa chọn hạt điều làm nguyên liệu chính, kết hợp với thảo mộc và nấm hương để tạo nên một công thức mới. Quá trình nghiên cứu tập trung vào các công đoạn xay, nhũ hóa và xử lý nhiệt để tạo độ sánh mịn. Đồng thời, khai thác vị umami tự nhiên (vị ngọt có nhiều trong nấm, rong biển, cà chua chín và thực phẩm giàu đạm), để tăng hương vị đậm đà mà không cần sử dụng phụ gia tổng hợp.
Kết quả là một sản phẩm không chỉ phù hợp với người ăn chay mà còn có khả năng tiếp cận rộng hơn tới người tiêu dùng phổ thông. Nhóm sử dụng hạt điều tuyển chọn đảm bảo chất lượng, giúp giữ lại hàm lượng dinh dưỡng, cung cấp protein thực vật và các chất béo không bão hòa có lợi cho sức khỏe, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về thực phẩm lành mạnh.
Sản phẩm sử dụng nguyên liệu hoàn toàn từ thực vật, không chứa chất bảo quản, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và giữ được hương vị tự nhiên. Đồng thời, có mức năng lượng khoảng 220-240 Kcal/150g, phù hợp với chế độ ăn cân bằng.
Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng thực phẩm có nguồn gốc thực vật đang phát triển mạnh, cách tiếp cận này cho thấy tiềm năng rõ rệt. Hạt điều - một trong những nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, nếu được đầu tư chế biến sâu, hoàn toàn có thể trở thành nền tảng cho các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, thay vì chỉ dừng lại ở dạng nguyên liệu thô.
Ý tưởng của nhóm sinh viên không chỉ nằm ở một sản phẩm cụ thể, mà còn gợi mở hướng đi cho khởi nghiệp nông sản: kết hợp nguyên liệu bản địa với công nghệ chế biến và xu hướng tiêu dùng mới, để tạo ra những sản phẩm vừa mang bản sắc, vừa có khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Vượt qua hàng nghìn ý tưởng khởi nghiệp trên cả nước, dự án CASHEW ESSENCE - Thực phẩm chay từ hạt điều của nhóm, đã giành giải Nhì toàn quốc tại Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII (SV.STARTUP 2026)./.
