Bách Khoa Innovation 2026: Bứt phá với những ý tưởng công nghệ mới

Mùa thứ 9 của Bách Khoa Innovation do Trường Đại học (ĐH) Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức, dưới dự bảo trợ của Trung tâm Đổi mới sáng tạo (ĐMST) Quốc gia (Cục ĐMST, Bộ KH&CN), ghi nhận con số ấn tượng với 408 dự án tham gia, tăng gấp đôi so với năm 2025 và gấp 6 lần số lượng trung bình của các năm trước.

Đáng chú ý, cuộc thi năm nay có 38 dự án đến từ hơn 20 quốc gia, trong đó 9 quốc gia có đội thi góp mặt tại Vòng chung kết.

Sau hơn 4 tháng tranh tài qua hai vòng thi, 57 dự án tiêu biểu đã bước vào Vòng chung kết, gồm: 10 đội bảng Trung học phổ thông (THPT), 19 đội bảng ĐH, 10 đội bảng Start-up và 18 đội thuộc các bảng liên kết ĐH - Doanh nghiệp (DN) (U-I) với Dow Vietnam, Schneider Electric và Indefol GmbH.

Công nghệ chiến lược đi vào từng ý tưởng

Một trong những điểm đáng chú ý của Bách Khoa Innovation 2026 là sự đa dạng về lĩnh vực, bám sát các nhóm công nghệ chiến lược như AI, chuyển đổi số, chuỗi khối (blockchain), công nghệ sinh học, vật liệu mới, y tế thông minh, môi trường và năng lượng.

Ở bảng THPT, nhiều dự án cho thấy học sinh đã tiếp cận ngày càng sâu với khoa học ứng dụng để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Các ý tưởng nổi bật tập trung vào môi trường và công nghệ sinh học như: tạo đồ uống lên men chức năng từ quả mận, gel chăm sóc da, màng sinh học thu gom bụi gỗ, biến phân dê thành phân bón hữu cơ hay tận dụng thân cây chuối sau thu hoạch để sản xuất sợi cellulose tinh khiết.

Trong khi đó, các dự án chăm sóc sức khỏe hướng đến những nhu cầu cụ thể như thiết bị đeo hỗ trợ người làm việc trong điều kiện nắng nóng khắc nghiệt, thiết bị phát hiện tư thế ngồi sai theo thời gian thực.

Ở bảng ĐH, xu hướng ứng dụng công nghệ vào các bài toán xã hội càng thể hiện rõ. Các dự án tập trung vào nền tảng số truy xuất chất lượng dược liệu, điều phối nguồn lực cứu hộ khẩn cấp, blockchain trong xác thực văn bằng, thiết bị đeo theo dõi sức khỏe và AI hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ suy giảm hô hấp. Bên cạnh đó là những giải pháp ứng dụng công nghệ số trong du lịch tuần hoàn và xây dựng bảo tàng số.

Đặc biệt, khối Start-up cho thấy rõ hơn khả năng chuyển hóa công nghệ thành giải pháp thị trường. Các dự án ứng dụng AI đa tác tử (Multi-Agent AI/Agentic AI) để xây dựng “nhân sự ảo”, Internet vạn vật (IoT) và phần mềm dạng dịch vụ (SaaS) trong quản lý đội xe, giải pháp giảm phát thải carbon, an toàn giao thông học đường, vật liệu xây dựng thân thiện môi trường và các giải pháp tiết kiệm năng lượng cho công trình.

Khi doanh nghiệp trực tiếp đặt bài toán

Điểm nhấn của Bách Khoa Innovation 2026 còn nằm ở nhóm bảng liên kết ĐH - DN (U-I), nơi DN trực tiếp đưa ra những bài toán thực tiễn để các đội thi nghiên cứu và phát triển giải pháp.

Schneider Electric đặt trọng tâm vào năng lượng thông minh cho tòa nhà và giảm phát thải CO₂; Dow Vietnam tập trung vào thiết kế tuần hoàn, tái chế và ứng dụng AI, công cụ số trong quản lý vòng đời nhựa. Trong khi Indefol GmbH tìm kiếm các giải pháp năng lượng xanh, từ hóa học xanh, pin nhiên liệu, điện tử công suất hai chiều đến năng lượng gió và phương tiện giao thông chạy bằng hydro.

Mô hình này tạo ra không gian kết nối giữa Nhà nước - Nhà trường - DN, đưa tri thức, chính sách và nhu cầu thị trường đến gần nhau hơn, qua đó giúp các đội thi không chỉ dừng ở ý tưởng mà còn phải quan tâm đến tính khả thi và khả năng ứng dụng thực tế.

Theo GS.TS Huỳnh Kỳ Phương Hạ, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa - ĐH Quốc gia TP. HCM, Bách Khoa Innovation 2026 đạt quy mô kỷ lục với 408 dự án và khẳng định rõ hơn tầm vóc quốc tế với sự tham gia của các đội thi đến từ hơn 20 quốc gia. Giá trị của cuộc thi không chỉ nằm ở kết quả xếp hạng, mà còn ở quá trình các đội tiếp nhận góp ý, kiểm chứng ý tưởng và hoàn thiện giải pháp.

Những dự án đoạt giải

Tại bảng ĐH, Giải Nhất thuộc về đội FloodGuard Technologies đến từ Universiti Malaya, Malaysia với dự án “AI-Assisted Flood Rescue UAV” (máy bay không người lái hỗ trợ cứu hộ lũ lụt tích hợp AI). Đây là giải pháp ứng dụng công nghệ bay tự hành và thị giác máy tính, nhằm tìm kiếm, định vị và tiếp tế khẩn cấp cho người bị nạn tại các khu vực ngập lụt bị chia cắt.

Ở bảng THPT, CALMELLIA của Trường Quốc tế TP. HCM và Trường Australian International School giành Giải Nhất với dự án “CALMELLIA: A Teen Daily Brightening And Acne-Calming Gel Serum - Gel serum làm sáng và hỗ trợ làm dịu da mụn dành cho tuổi teen”.

Tại bảng Start-up, Giải Nhất thuộc về đội VIDENVAREN+ với dự án “VIM Vulcanized Insulation Membrane - Màng cách nhiệt lưu hóa”, một giải pháp vật liệu tiên tiến giúp giải quyết các thách thức về hiệu suất năng lượng và tính bền vững trong ngành xây dựng.

Ở các hạng mục ĐH - DN, những dự án giành Giải Nhất tiếp tục cho thấy tính ứng dụng cao của các giải pháp công nghệ: POLYME giành Giải Nhất do Dow Vietnam trao với dự án “Plastic Circularity Station – Trạm tuần hoàn nhựa”. AlphaMerge giành Giải Nhất do Schneider Electric trao với hệ thống quản lý năng lượng thông minh dành cho khách sạn. Trong khi đó, YTMA giành Giải Nhất do Indefol GmbH trao với dự án thiết kế hệ thống pin nhiên liệu và lắp ráp xe tải hydro.

Từ một sân chơi khởi nghiệp, Bách Khoa Innovation đang từng bước trở thành bệ phóng cho những ý tưởng công nghệ có khả năng đi xa hơn giảng đường, kết nối người trẻ với nhà trường, chuyên gia và DN. Những dự án được vinh danh được kỳ vọng tiếp tục được hoàn thiện, thử nghiệm và chuyển hóa thành những giải pháp hữu ích cho thực tiễn.

Đây cũng chính là giá trị lâu dài mà cuộc thi hướng tới: không dừng lại ở một bảng xếp hạng hay một giải thưởng, mà tiếp tục nuôi dưỡng những con người, giải pháp có khả năng tạo ra giá trị cho cộng đồng và thị trường sau khi cuộc thi khép lại./.