Nghệ An tìm lời giải thúc đẩy kinh tế số địa phương

Sáng 1/6/2026, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Nghệ An tổ chức hội thảo khoa học thuộc đề tài “Đánh giá thực trạng và giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế số trên địa bàn tỉnh Nghệ An đến năm 2030”. Hội thảo nhằm nhìn nhận những kết quả đã đạt được, phân tích các điểm nghẽn và tìm ra những giải pháp mang tính đột phá để đưa kinh tế số trở thành động lực phát triển mới của tỉnh.

Hội thảo do GS. TS. Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng KH&ĐT, ĐH Kinh tế Quốc dân và ông Võ Trọng Phú, Phó Giám đốc Sở KH&CN Nghệ An đồng chủ trì.

Tham dự hội thảo có đại diện Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, Viện Thông tin Khoa học Xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Cục Thống kê, Trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp tỉnh; các chuyên gia, nhà khoa học, hiệp hội doanh nghiệp và một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Kinh tế số ngày càng đóng góp lớn vào GRDP

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Võ Trọng Phú, Phó Giám đốc Sở KH&CN Nghệ An, nhấn mạnh: “Kinh tế số là hoạt động kinh tế sử dụng công nghệ số và dữ liệu số làm yếu tố đầu vào chính, sử dụng môi trường số làm không gian hoạt động chính, sử dụng công nghệ thông tin - viễn thông để tăng năng suất lao động, đổi mới mô hình kinh doanh và tối ưu hóa cấu trúc nền kinh tế”.

Theo ông Phú, kinh tế số tại Nghệ An đang có tốc độ phát triển tích cực và ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh. Tốc độ tăng trưởng kinh tế số bình quân giai đoạn 2020 - 2025 đạt 9,75%; riêng năm 2024 và 2025 lần lượt đạt 12,25% và 14,1%.

“Kinh tế số không còn là xu hướng của tương lai mà trở thành giải pháp thiết thực và cấp thiết trong hiện tại”, Phó Giám đốc Sở KH&CN Nghệ An cho biết.

Tại hội thảo, các tham luận tập trung vào các nội dung trọng tâm như: Đóng góp kinh tế số trong GRDP tỉnh Nghệ An giai đoạn 2020 - 2025 và những vấn đề đặt ra; các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế số trên địa bàn tỉnh Nghệ An; bối cảnh quốc tế và trong nước ảnh hưởng đến phát triển kinh tế số; giải pháp phát triển kinh tế số trên địa bàn tỉnh Nghệ An đến năm 2030; mô hình định lượng các nhân tố ảnh hưởng phát triển kinh tế số Nghệ An và hàm ý chính sách phát triển kinh tế số trên địa bàn tỉnh; kịch bản phát triển kinh tế số Nghệ An đến năm 2030.

Trình bày tham luận về đóng góp của kinh tế số trong GRDP tỉnh Nghệ An giai đoạn 2020 - 2025, TS. Nguyễn Thị Minh Tú, Giám đốc Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn cho biết quy mô kinh tế số của tỉnh liên tục gia tăng, phản ánh nỗ lực của chính quyền địa phương trong thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin.

Đặc biệt, hoạt động số hóa trong các ngành kinh tế ngày càng được chú trọng và đẩy mạnh, từ sản xuất, thương mại đến hành chính công và đời sống dân sinh. Trong đó, khu vực dịch vụ nổi lên là lĩnh vực có tốc độ số hóa nhanh và hiệu quả nhất. Các dịch vụ như tài chính - ngân hàng, thương mại điện tử, du lịch, giáo dục và y tế đã nhanh chóng ứng dụng các nền tảng số vào hoạt động vận hành, qua đó không chỉ nâng cao chất lượng phục vụ mà còn tối ưu hóa chi phí và thời gian.

Kết quả của quá trình này thể hiện rõ trong tỷ trọng đóng góp giá trị tăng thêm kinh tế số khu vực dịch vụ trong GRDP của tỉnh, từ mức 4,8% vào năm 2020 tăng lên 5,26% vào năm 2025. Đây là minh chứng cụ thể cho thấy sự phát triển của kinh tế số không chỉ mang tính lý thuyết, mà đã và đang hiện diện rõ ràng trong thực tiễn phát triển kinh tế, góp phần tích cực vào mục tiêu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng hiện đại, bền vững và dựa trên nền tảng công nghệ.

Theo PGS. TS. Hồ Hiền, Trường Đại học Nghệ An, tỉnh cần chuyển trọng tâm từ “triển khai chuyển đổi số” sang “tạo ra giá trị kinh tế số thực chất”, được đo lường bằng năng suất lao động, doanh thu, khả năng mở rộng thị trường, đổi mới mô hình kinh doanh và phát triển bao trùm.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận, đánh giá sâu sắc về thực trạng và đề xuất nhiều giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế số trên địa bàn tỉnh Nghệ An đến năm 2030.

Gỡ nút thắt hạ tầng, nhân lực và thể chế để bứt phá đến năm 2030

Bên cạnh những kết quả tích cực, các chuyên gia, nhà nghiên cứu cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều nút thắt đang kìm hãm sự phát triển chuyển đổi số kinh tế tại Nghệ An. Đó là hạ tầng còn thiếu đồng bộ và chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Một số khu vực dù đã được phủ sóng nhưng chất lượng dịch vụ còn hạn chế, vẫn tồn tại tình trạng lõm sóng tại một số thôn, bản. Thể chế và chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ, dù đã ban hành nhiều kế hoạch và định hướng chuyển đổi số, nhưng cơ chế hỗ trợ cụ thể cho doanh nghiệp (như ưu đãi thuế, hỗ trợ vốn đầu tư số, đào tạo kỹ năng số cho lao động) vẫn chưa đầy đủ.

Nguồn nhân lực số cũng là thách thức lớn khi cả khu vực công và tư đều thiếu nhân lực công nghệ thông tin có chất lượng. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số với mức độ khác nhau.

Mặt khác, các sản phẩm của địa phương được bán trên các sàn thương mại điện tử nhưng số lượng giao dịch còn khiêm tốn. Chưa có nhiều doanh nghiệp và sản phẩm của tỉnh được quảng bá, tiêu thụ trên các sàn giao dịch thương mại điện tử lớn, uy tín trong nước và quốc tế (như alibaba, amazon, shopee, laza a…) do tiêu chuẩn tham gia và hàng rào kỹ thuật của các sàn này khá cao.

Để định hình chiến lược phát triển kinh tế số Nghệ An đến năm 2030, hội thảo đề xuất các nhóm giải pháp mang tính đột phá gồm: Thống nhất mô hình và phương hướng chuyển đổi số, kinh tế số trong toàn tỉnh; hoàn thiện thể chế quản lý kinh tế số, khuyến khích phát triển các mô hình kinh doanh mới và dịch vụ sáng tạo dựa trên nền tảng công nghệ số và cơ sở dữ liệu lớn. Đồng thời, đầu tư kết cấu hạ tầng số đồng bộ, hiện đại, phát triển hệ sinh thái số, cơ sở dữ liệu lớn; thúc đẩy doanh nghiệp, hộ kinh doanh chuyển đổi số, tham gia ngày càng sâu hơn vào nền kinh tế số.

Bên cạnh đó cần đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực số; đào tạo nguồn nhân lực đủ năng lực tiếp cận, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng với môi trường công nghệ liên tục thay đổi và phát triển./.

Ngọc Diệp