Tăng trưởng hai con số nhờ mô hình kinh doanh mới dựa trên công nghệ, hạ tầng số
Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, các mô hình cũ dựa vào đầu tư công hay lao động giá rẻ sẽ không còn phù hợp. Việt Nam buộc phải tạo ra các mô hình kinh tế và mô hình kinh doanh mới dựa trên tri thức và hạ tầng số.
Các mô hình cũ dựa vào đầu tư công hay lao động giá rẻ không còn phù hợp
Tại hội thảo "Giải pháp công nghệ cho các bài toán lớn" trong khuôn khổ Diễn đàn diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - Châu Á 2026 (Vietnam - Asia DX Summit 2026) diễn ra trong 2 ngày 27 và 28/5 tại Hà Nội do Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) tổ chức, bà Nguyễn Thị Thu Giang, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VINASA cho biết: Thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc chưa từng có dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, tự động hóa, công nghệ bán dẫn, năng lượng mới và các nền tảng số thế hệ tiếp theo.
Những chuyển đổi được Phó Chủ tịch VINASA nhận định không chỉ tạo ra các ngành công nghiệp mới, mà còn đang tái cấu trúc toàn bộ mô hình tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Đối với Việt Nam, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đang đặt ra những bài toán lớn chưa từng có, nhất là làm thế nào để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn phát triển mới.
“Các động lực tăng trưởng truyền thống đang dần chạm ngưỡng. Trong bối cảnh đó, công nghệ số không còn là một lựa chọn mang tính xu hướng, mà đã trở thành hạ tầng của tăng trưởng, năng suất và đổi mới sáng tạo (ĐMST)”, bà Nguyễn Thị Thu Giang cho hay.
Trong khi đó, ông Ngô Thanh Hiền, Giám đốc Công nghệ, IBM Việt Nam cho rằng: “Yêu cầu phát triển nhanh và bền vững vừa là thách thức, vừa là động lực mở ra cơ hội rất lớn cho các doanh nghiệp (DN) số đồng hành cùng mục tiêu phát triển quốc gia”.
Trước đây, công nghệ thông tin vốn chủ yếu được xem là công cụ hỗ trợ vận hành. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, hạ tầng số và kinh tế số đã và đang được nhìn nhận như động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, ông Ngô Minh Hiền cho hay các mô hình cũ dựa vào đầu tư công hay lao động giá rẻ sẽ không còn phù hợp. Việt Nam buộc phải tạo ra các mô hình kinh tế và mô hình kinh doanh mới dựa trên tri thức và hạ tầng số. Vai trò của DN số sẽ ngày càng quan trọng trong giai đoạn tới.
Tuy nhiên, cũng theo ông Ngô Minh Hiền, một trong những thách thức lớn hiện nay là dữ liệu vẫn bị phân mảnh, nằm rải rác và chưa được khai thác hiệu quả cho hoạt động điều hành hay ra quyết định. Do đó, Việt Nam cần xây dựng kiến trúc liên thông giữa các bộ, ngành, đồng thời đơn giản hóa quy trình để nâng cao hiệu quả vận hành. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy số hóa ở quy mô lớn và đưa AI vào tái thiết hệ thống dịch vụ công.
Trước đây, chuyển đổi số (CĐS) chủ yếu là đưa giấy tờ lên môi trường trực tuyến. Nhưng như vậy, theo ông Ngô Minh Hiền, hiện không còn đủ. “Chúng ta cần xây dựng các hệ thống thông minh hơn, hiểu rõ nhu cầu người dân hơn và vận hành hiệu quả hơn nhờ AI”.
Khánh Hoà, TP. Huế tăng trưởng nhờ chuyển đổi số, phát triển hạ tầng số
Từ thực tiễn của tỉnh Khánh Hoà, ông Nguyễn Thanh Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết với định hướng đưa kinh tế số đóng góp từ 30-35% GRDP vào năm 2030 thì Khánh Hòa xác định phải giải quyết đồng bộ các cái bài toán nền tảng, đặc biệt là về hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu, trung tâm dữ liệu (TTDL) lớn và các khu công nghiệp công nghệ số tập trung.
“Đây không chỉ là yêu cầu của CĐS mà còn là điều kiện tiên quyết để hình thành các động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn phát triển tiếp theo của địa phương”, ông Nguyễn Thanh Hà cho biết.
Trên tinh thần đó, ông Nguyễn Thanh Hà cho biết tỉnh Khánh Hoà đang tập trung triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm:
Thứ nhất, phát triển hạ tầng số, xây dựng nền tảng kết nối không khoảng cách.
Khánh Hòa xác định hạ tầng số phải đi trước một bước để đảm bảo năng lực truyền tải và xử lý dữ liệu phục vụ toàn bộ cho hệ thống nền kinh tế. Theo đó, tỉnh Khánh Hoà đã ban hành chiến lược CĐS của tỉnh giai đoạn 2026-2030, Kế hoạch số 8885 ngày 11/12/2025 về phát triển hạ tầng số của tỉnh trong giai đoạn 2026-2030.
Đến nay, mạng viễn thông băng rộng cáp quang đã phủ đến 99% hộ gia đình, thôn, tổ dân phố trên địa bàn. Mạng di động 4G phủ sóng đến 100% dân số. Mạng di động 5G phủ sóng 98% dân số với hơn 3.776 trạm phát sóng. Tỉnh cũng đã vận hành đồng bộ Trung tâm điều hành thông minh (IOC), nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu cấp bộ/tỉnh (LGSP) và hệ thống điều hành an ninh mạng (SOC) kết nối trực tiếp với TTDL quốc gia.
Mục tiêu đến năm 2030, tỉnh Khánh Hòa sẽ phát triển hạ tầng số tiên tiến, hiện đại với dung lượng siêu lớn, băng thông siêu rộng, từng bước làm chủ và ứng dụng hiệu quả các công nghệ chiến lược như AI, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, bán dẫn, công nghệ 5G, 6G và thông tin vệ tinh.
Thứ hai, tạo lập hạ tầng dữ liệu đồng bộ, chuyển mạnh sang quản trị số dựa trên dữ liệu.
Thứ ba, đầu tư nâng cấp hạ tầng TTDL theo hướng hiện đại, đồng bộ và kết nối quốc gia.
Bên cạnh đó, tỉnh Khánh Hòa cũng đang xây dựng bốn cái Nghị quyết trình HĐND tỉnh nhằm tạo cơ chế chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST, phát triển DN công nghệ số.
Trong đó, tỉnh ưu tiên thu hút đầu tư và hỗ trợ phát triển các cái lĩnh vực công nghệ cao như thiết kế, sản xuất đóng gói, kiểm thử vi mạch bán dẫn, đồng thời thúc đẩy hình thành các khu công nghiệp công nghệ số tập trung, TTDL quốc gia, công viên ĐMST, trung tâm nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương nhằm tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số và các ngành công nghệ chiến lược trong giai đoạn tới.
Lãnh đạo tỉnh Khánh Hoà cho biết nếu hạ tầng số là đường cao tốc của nền kinh tế số thì dữ liệu, công nghệ và ĐMST chính là nguồn năng lượng mới để tạo ra sức bật tăng trưởng trong dài hạn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Khánh Hòa từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ như là của cả nước trong cái giai đoạn phát triển mới.
Ông Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh: “Tăng trưởng hai con số là mục tiêu cao đòi hỏi quyết tâm lớn, tư duy lớn, cách làm mới và hành động thực chất”.
Chia sẻ về đóng góp của CĐS, nền tảng số cho phát triển của TP. Huế, ông Nguyễn Dương Anh, Phó Giám đốc Sở KH&CN TP. Huế đã thông tin về phát triển nền tảng số Hue-S đóng góp rất lớn cho việc phát triển kinh tế - xã hội của TP. Huế.
.png)
TP. Huế đẩy mạnh ứng dụng công nghệ phục vụ điều hành, phục vụ cho người dân trên nền tảng số, tạo môi trường cho DN phát triển. Nền tảng Hue-S là nền tảng di động được xây dựng theo hướng siêu ứng dụng được xem là một cái “đường dẫn” an toàn cho DN, cho người dân của TP. Huế vào trong mọi lĩnh vực, trong đó có phát triển kinh tế số.
Ông Nguyễn Dương Anh cho biết người dân TP. Huế có thể đăng nhập Hue-S để nắm bắt mọi mặt thông tin của Thành phố, trong đó có cả đơn hàng thương mại điện tử nhờ nền tảng được kết nối với các sàn thương mại điện tử lớn. Người dân TP. Huế đăng nhập Hue-S cũng biết được bao nhiêu hàng hoá của mình được bán hoặc cần phải cập nhật sản phẩm cần bán.
Cùng với đó, ông Nguyễn Dương Anh còn dẫn chứng những con số cụ thể về việc công nghệ số được xem là động lực đóng góp tăng trưởng của TP. Huế như: 1,4 triệu hồ sơ được số hoá giúp tiết kiệm 5,8 tỷ đồng chi phí hành chính trực tiếp; 4000 địa điểm di sản được số hoá, biến dữ liệu văn hoá thành tài sản kinh tế, hướng tới mục tiêu 18 - 20% tăng trưởng du lịch số mỗi năm./.