Ứng dụng công nghệ để thúc đẩy sản xuất thông minh và bền vững

Chủ động ứng dụng công nghệ để nâng cao năng lực sản xuất

Phát biểu tại Hội thảo, PGS. TS. Phạm Văn Đông, Phó Hiệu trưởng Đại học Công nghiệp Hà Nội cho biết, chúng ta đang sống trong kỷ nguyên phát triển mạnh mẽ và sôi động hơn bao giờ hết của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Việt Nam - Trung tâm sản xuất năng động của khu vực, đang đứng trước thời điểm quan trọng phải nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, thúc đẩy chuyển đổi xanh và xây dựng chuỗi cung ứng tốt hơn trong bối cảnh mới.

Thời gian qua, Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp như đầu tư, phát triển công nghệ, tự động hóa sản xuất,... để tối ưu hóa quá trình sản xuất, giảm phát thải, xây dựng các mô hình kinh tế tuần hoàn, đáp ứng xu hướng sản xuất thông minh, đóng góp vào quá trình tái cơ cấu và phấn đấu tăng trưởng GDP hai chữ số.

Tuy nhiên, áp lực tuân thủ các tiêu chuẩn xanh ngày càng gia tăng, đang đặt ra yêu cầu cấp bách: Cần ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển công nghiệp công nghệ cao, đẩy mạnh sản xuất thông minh gắn với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn và tự động hóa giúp tối ưu vận hành, tiết giảm chi phí, đồng thời “số hóa” chuỗi cung ứng, thúc đẩy logistics.

Quan trọng, đây là công cụ để kiểm soát và giảm thiểu phát thải, hiện thực hóa mục tiêu "sản xuất xanh", đồng thời cũng là động lực tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Hội thảo SETSM 2026 được kỳ vọng sẽ là cơ hội quý báu để các nhà khoa học trong nước và quốc tế chia sẻ những kết quả nghiên cứu mới nhất, những ý tưởng đột phá trong lĩnh vực sản xuất thông minh gắn với chuyển đổi xanh, sử dụng công nghệ số để tối ưu hóa quá trình sản xuất và các giải pháp ứng dụng vào thực tế. Đây cũng là cơ hội để trao đổi, chia sẻ và hợp tác, mở ra những cơ hội nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững trong tương lai.

Tiếp cận đa ngành - Xu hướng tất yếu của công nghệ hiện đại

Theo Phó Hiệu trưởng Đại học Công nghiệp Hà Nội Phạm Văn Đông, kế thừa những kết quả đã đạt được ở các hội thảo SETSM lần trước, năm 2026, nhà trường tổ chức SETSM 2026 nhưng đã có thêm sự đa dạng của các lĩnh vực công nghệ hiện đại như: Thiết kế và sản xuất bền vững; sản xuất thông minh, tinh gọn; cơ điện tử, điều khiển tự động và bản sao kỹ thuật số; công nghệ in 3D; công nghệ kỹ thuật ô tô, phương tiện tự hành, hệ thống giao thông thông minh, năng lượng xanh, năng lượng tái tạo và chuyển hóa năng lượng; cơ học và khoa học vật liệu; công nghệ vật liệu tiên tiến và thiết kế chip; công nghệ thông tin và truyền thông…

Bên cạnh đó, là sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đến từ 13 quốc gia, vùng lãnh thổ như: Italy, Ấn Độ, Pháp, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Trung Quốc, Serbia, Nga, Malaysia, Việt Nam…

Tại hội thảo, nhiều báo cáo chuyên sâu đã tập trung vào các giải pháp công nghệ phục vụ sản xuất thông minh. Trong đó, GS. TS. Bùi Văn Ga (Đại học Đà Nẵng) đã trình bày về việc tích hợp sinh khối vào các hệ thống năng lượng tái tạo lai nhằm nâng cao tính ổn định trong phát điện và sản xuất nhiên liệu điện tử.

Hướng tiếp cận này không chỉ tận dụng hiệu quả nguồn tài nguyên sinh khối mà còn góp phần giảm phát thải carbon, hướng tới phát triển năng lượng bền vững.

Trong khi đó, TS. Giulio Mattera (Đại học Naples “Federico II”, Italy) nhấn mạnh vai trò của AI trong sản xuất bồi đắp kim loại.

Việc ứng dụng học máy và học sâu cho phép giám sát và kiểm soát chất lượng sản phẩm ngay trong quá trình chế tạo, thay thế các phương pháp kiểm định truyền thống, từ đó nâng cao độ chính xác và giảm thiểu sai sót.

Ở góc độ khác, GS. Chen-Kuei Chung, Đại học Quốc gia Cheng Kung (Đài Loan, Trung Quốc) thông tin về các công nghệ mới nổi trong sản xuất thông minh và thu hoạch năng lượng hướng tới phát triển bền vững.

GS. Chen-Kuei Chung đã đề cập đến các xu hướng công nghệ tiên tiến như sản xuất thông minh, IoT, hệ thống cảm biến và tự động hóa. Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh rằng, việc tận dụng năng lượng từ môi trường như nhiệt, rung động hay ánh sáng giúp hình thành các hệ thống sản xuất tự vận hành, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường.

Ngoài ra, TS. Anchit Bijalwan (Đại học Anh Quốc Việt Nam) trình bày về các công nghệ tăng cường quyền riêng tư trong bối cảnh chuyển đổi số.

Theo đó, việc tích hợp các giải pháp như mã hóa tiên tiến, phân tích dữ liệu an toàn và điều tra số giúp đảm bảo tính minh bạch, an toàn cho hệ thống dữ liệu.

Khi dữ liệu được bảo vệ hiệu quả, doanh nghiệp có thể khai thác tối đa sức mạnh của AI và IoT để tối ưu hóa quy trình sản xuất theo thời gian thực. Đồng thời, các công cụ điều tra số còn hỗ trợ phát hiện sớm rủi ro, đảm bảo tính liên tục và ổn định của hệ thống sản xuất thông minh.

Thúc đẩy đổi mới công nghệ hướng tới sản xuất bền vững

Từ các tham luận tại hội thảo có thể thấy, xu hướng phát triển sản xuất hiện nay không còn đơn thuần là tăng năng suất mà đang chuyển mạnh sang mô hình sản xuất thông minh, xanh và bền vững, trong đó công nghệ đóng vai trò trung tâm.

Sự hội tụ của các công nghệ như AI, IoT, dữ liệu lớn, tự động hóa, năng lượng tái tạo và công nghệ vật liệu tiên tiến đang tạo ra những đột phá mới trong tổ chức và vận hành sản xuất.

Nhiều chuyên gia cho rằng, trong thời gian tới, các hướng công nghệ như: Bản sao số, sản xuất tự chủ, nhà máy thông minh, năng lượng phân tán, công nghệ lưu trữ năng lượng và các giải pháp bảo mật dữ liệu tiên tiến… sẽ tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi. Đồng thời, việc kết hợp giữa đổi mới công nghệ với tư duy phát triển bền vững sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe trên thị trường toàn cầu.

Hội thảo SETSM 2026 không chỉ là nơi chia sẻ tri thức mà còn mở ra những cơ hội hợp tác thiết thực giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu. Qua đó, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền sản xuất thông minh, hiện đại, xanh và bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên số./.

Phong Vũ