JAIF mở rộng học bổng sau đại học tại Trường Đại học Việt Nhật

Tiếp nối thành công của các chương trình hợp tác trước đây, JAIF tiếp tục dành nguồn lực đáng kể để đầu tư cho giáo dục sau đại học (ĐH) tại Trường ĐH Việt Nhật (VJU), ĐH Quốc gia Hà Nội. Dự án mới không chỉ mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng cao cho học viên các quốc gia ASEAN mà còn được kỳ vọng góp phần thúc đẩy kết nối học thuật, tăng cường hợp tác nghiên cứu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong khu vực.

JAIF đầu tư gần 1 triệu USD cho chương trình học bổng mới tại VJU

Dự án "Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các quốc gia thành viên mới của ASEAN thông qua các chương trình sau đại học tại Trường Đại học Việt Nhật" chính thức được phê duyệt mới đây với khoản tài trợ 939.994,48 USD từ Chính phủ Nhật Bản thông qua JAIF.

Trước khi được thông qua, Dự án đã nhận được sự chấp thuận của Hội nghị Cấp cao ASEAN về Giáo dục (SOM-ED) vào ngày 10/6/2026 và Ủy ban Đại diện Thường trực tại ASEAN (CPR) vào ngày 30/6/2026.

Theo kế hoạch, trong 4 khóa tuyển sinh từ năm 2026 đến năm 2029, Chương trình sẽ cấp 124 suất học bổng dành cho học viên và nghiên cứu sinh đến từ Việt Nam, Lào, Campuchia, Myanmar và Timor-Leste theo học các chương trình thạc sỹ, tiến sỹ tại VJU.

Đây là một trong những chương trình hỗ trợ đào tạo sau ĐH có quy mô lớn dành cho nhóm các quốc gia thành viên mới của ASEAN, đồng thời thể hiện cam kết lâu dài của Nhật Bản trong việc đồng hành cùng tiến trình hội nhập và phát triển nguồn nhân lực của khu vực.

Được thành lập từ năm 2006, JAIF là sáng kiến của Chính phủ Nhật Bản nhằm hỗ trợ xây dựng Cộng đồng ASEAN thông qua nhiều lĩnh vực hợp tác như giáo dục, phát triển nguồn nhân lực, hội nhập kinh tế, quản lý thiên tai, phát triển doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa, cũng như tăng cường giao lưu nhân dân.

Việc tiếp tục lựa chọn VJU là đơn vị triển khai chương trình học bổng sau ĐH cho thấy sự ghi nhận đối với năng lực đào tạo, nghiên cứu và hợp tác quốc tế của Nhà trường trong nhiều năm qua.

Hiệu quả của giai đoạn 2019-2025

Thành công của Chương trình giai đoạn 2026-2029 được xây dựng trên nền tảng những kết quả tích cực từ dự án trước đó triển khai tại VJU trong giai đoạn 2019-2025. Trong thời gian này, Chương trình do JAIF tài trợ đã hỗ trợ gần 230 học viên của Việt Nam, Lào và Myanmar theo học 8 chương trình thạc sỹ của nhà trường.

Hiệu quả của dự án không chỉ thể hiện ở số lượng người học được hỗ trợ mà còn ở chất lượng đầu ra. Khoảng 10% học viên tiếp tục theo học bậc tiến sỹ, trong đó nhiều người nhận Học bổng Chính phủ Nhật Bản (MEXT).

Khoảng 15% học viên sau khi tốt nghiệp đang làm việc tại các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ và DN đa quốc gia, trong khi phần lớn còn lại đảm nhiệm các vị trí quan trọng trong khu vực công và khu vực tư nhân.

Đặc biệt, 32% học viên lựa chọn con đường giảng dạy và nghiên cứu, tiếp tục đóng góp cho sự phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của khu vực.

Những kết quả này cho thấy mô hình hợp tác giữa JAIF và VJU đã tạo ra tác động lan tỏa, không chỉ đối với từng cá nhân người học mà còn đối với hệ thống giáo dục và phát triển nguồn nhân lực của các quốc gia ASEAN.

Những điểm mới của chương trình giai đoạn 2026-2029

Dự án mới được xây dựng trên nền tảng thành công của chương trình "Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các nước thuộc tiểu vùng sông Mekong" triển khai tại VJU trong giai đoạn 2019-2024, đồng thời có nhiều điều chỉnh quan trọng nhằm mở rộng phạm vi hưởng lợi và nâng cao hiệu quả đào tạo.

Điểm nổi bật đầu tiên là mở rộng địa bàn hỗ trợ. Nếu giai đoạn trước chủ yếu tập trung vào các nước thuộc tiểu vùng sông Mekong, thì từ năm 2026 chương trình bổ sung Timor-Leste - quốc gia thành viên mới nhất của ASEAN - vào nhóm đối tượng được hưởng học bổng.

Việc mở rộng này phản ánh định hướng tăng cường gắn kết nội khối ASEAN và tạo điều kiện để các quốc gia mới tham gia hội nhập tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, chương trình lần đầu tiên mở rộng sang đào tạo trình độ tiến sỹ. Trước đây, học bổng chủ yếu hỗ trợ đào tạo bậc thạc sỹ, trong khi giai đoạn mới sẽ hỗ trợ đồng thời cả học viên cao học và nghiên cứu sinh.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng, góp phần hình thành đội ngũ các nhà nghiên cứu và chuyên gia có trình độ cao, đủ năng lực tham gia giải quyết các vấn đề phát triển của từng quốc gia cũng như toàn khu vực ASEAN.

Đối với học viên đến từ Campuchia, Lào, Myanmar và Timor-Leste, mỗi đợt tuyển sinh sẽ lựa chọn một học viên xuất sắc nhất của từng chương trình đào tạo để trao học bổng toàn phần, bao gồm học phí, vé máy bay khứ hồi và sinh hoạt phí trong toàn bộ thời gian học tập tiêu chuẩn tại VJU.

Trong 4 khóa tuyển sinh sẽ có 28 học viên xuất sắc nhận gói hỗ trợ toàn phần này. Việc phân bổ học bổng cụ thể sẽ căn cứ vào kết quả tuyển sinh của từng chương trình và tổng số người đủ điều kiện nhận học bổng. Đối với chương trình thạc sỹ, thời gian hỗ trợ kéo dài 2 năm, còn chương trình tiến sỹ là 3 năm.

Cơ chế cấp học bổng và chương trình thực tập tại Nhật Bản

Bên cạnh các suất học bổng toàn phần dành cho học viên đến từ Campuchia, Lào, Myanmar và Timor-Leste, dự án còn bố trí 96 suất học bổng hỗ trợ học phí và lệ phí tuyển sinh cho học viên Việt Nam theo học các chương trình sau ĐH tại VJU. Việc phân bổ học bổng được thực hiện theo nguyên tắc cạnh tranh, căn cứ vào quy mô tuyển sinh của từng chương trình đào tạo và kết quả học tập của người học ở từng học kỳ.

Ở học kỳ đầu tiên, học bổng được xét dựa trên kết quả thi tuyển đầu vào. Từ các học kỳ tiếp theo, việc duy trì học bổng phụ thuộc vào thành tích học tập, bao gồm điểm trung bình tích lũy, kết quả nghiên cứu khoa học, hoạt động hỗ trợ giảng dạy, thái độ học tập cũng như khả năng hoàn thành chương trình đúng tiến độ. Cơ chế này không chỉ khuyến khích người học nỗ lực ngay từ đầu mà còn tạo động lực duy trì chất lượng học tập và nghiên cứu trong suốt khóa học.

Một nội dung đáng chú ý khác là chương trình 28 suất thực tập tại Nhật Bản dành cho học viên có kết quả học tập xuất sắc sau năm học đầu tiên của chương trình thạc sỹ. Thời gian thực tập tiêu chuẩn khoảng 1,5 tháng, có thể điều chỉnh tùy theo thỏa thuận với các trường ĐH đối tác của Nhật Bản và phạm vi hỗ trợ của Dự án hợp tác kỹ thuật do JICA triển khai tại VJU.

Chương trình được thực hiện theo cơ chế đồng tài trợ giữa dự án, VJU và người tham gia, trong đó mức hỗ trợ tối đa từ dự án khoảng 2.800 USD cho mỗi suất. Đáng lưu ý, học viên Việt Nam theo học chương trình Quản trị kinh doanh (MBA) không thuộc diện cấp học bổng của dự án do lĩnh vực này được đánh giá đã cơ bản đáp ứng nhu cầu nhân lực trong nước.

Ý nghĩa đối với chiến lược phát triển của VJU và khu vực ASEAN

Không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính cho người học, dự án còn là một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển dài hạn của VJU theo định hướng trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu sau ĐH chất lượng cao, gắn kết chặt chẽ với mạng lưới các trường ĐH và viện nghiên cứu của Nhật Bản.

Thông qua việc mở rộng quy mô đào tạo, tăng cường quốc tế hóa môi trường học thuật và phát triển các chương trình nghiên cứu liên ngành, VJU tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối trong hợp tác giáo dục giữa Việt Nam, Nhật Bản và ASEAN.

Ở phạm vi khu vực, dự án hướng tới phát triển nguồn nhân lực trình độ cao cho các nước trong khu vực thuộc các lĩnh vực khoa học liên ngành và công nghệ tiên tiến - những lĩnh vực được xác định là động lực của tăng trưởng bền vững và đổi mới sáng tạo.

Việc lần đầu tiên mở rộng học bổng sang bậc tiến sỹ góp phần hình thành đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trẻ có năng lực nghiên cứu, tư duy toàn cầu và khả năng giải quyết các vấn đề phát triển của khu vực. Đồng thời, các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và trao đổi học thuật với các đối tác Nhật Bản cũng góp phần tăng cường kết nối giữa các cơ sở giáo dục ĐH, thúc đẩy hợp tác ASEAN - Nhật Bản trong các lĩnh vực như CĐS, ĐMST và phát triển bền vững. Dự án cũng góp phần hiện thực hóa các ưu tiên của JAIF, Sáng kiến Hội nhập ASEAN (IAI) và Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP)./.

VVH