Tôn vinh ngọn đèn trí tuệ Lê Quý Đôn qua ngôn ngữ ký hiệu học trên tem bưu chính

Di sản Lê Quý Đôn - Nguồn cảm hứng cho kỷ nguyên đổi mới sáng tạo

Sáng ngày 30/7, tại Hưng Yên, lễ phát hành đặc biệt bộ tem bưu chính “Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026)” đã diễn ra trang trọng.

Không chỉ đơn thuần là một vật phẩm bưu chính, bộ tem là một tác phẩm nghệ thuật đồ họa cô đọng, đóng vai trò như một "đại sứ văn hóa" chuyển tải thông điệp về trí tuệ, tinh thần hiếu học và khát vọng sáng tạo của dân tộc Việt Nam từ quá khứ đến hiện tại.

Lễ phát hành được Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) cùng UBND tỉnh Hưng Yên phối hợp tổ chức tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Hưng Yên (phường Phố Hiến).

Sự kiện có sự tham dự của các đồng chí: Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Phạm Đức Long, Thứ trưởng Bộ KH&CN; Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Nguyễn Thị Quyên Thanh, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ngành và giới khoa học.

Trong dòng chảy lịch sử, Lê Quý Đôn được mệnh danh là nhà bác học lớn nhất của Việt Nam thời phong kiến với kho tàng tri thức "bách khoa toàn thư" trải dài trên nhiều lĩnh vực. Việc phát hành bộ tem ngay tại Hưng Yên - nơi tọa lạc Khu lưu niệm mang tên ông - không chỉ là sự tri ân tiền nhân mà còn khẳng định sức sống bền bỉ của những giá trị học thuật mà ông để lại cho hậu thế.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Đức Long nhấn mạnh tầm vóc của nhà bác học Lê Quý Đôn trong bối cảnh hiện đại. Ông khẳng định: "Lê Quý Đôn là một trong những danh nhân kiệt xuất của dân tộc Việt Nam thế kỷ XVIII. Ông không chỉ là nhà bác học uyên thâm mà còn là nhà thơ, nhà sử học, nhà tư tưởng, nhà giáo dục và nhà ngoại giao xuất sắc", Thứ trưởng Phạm Đức Long nhấn mạnh .

Đặc biệt, Thứ trưởng Phạm Đức Long chỉ rõ tính thời đại trong tư tưởng của vị bác học: "Những tư tưởng của Lê Quý Đôn về học tập, trọng dụng nhân tài, phát triển tri thức và xây dựng quốc gia vẫn còn nguyên giá trị trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số".

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN, việc phát hành bộ tem không chỉ phục vụ nhu cầu bưu chính mà còn góp phần lưu giữ dấu ấn của một sự kiện đặc biệt, trở thành thông điệp mang tinh thần trọng trí thức và khát vọng sáng tạo đến với bạn bè quốc tế.

Ngôn ngữ tạo hình: Sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại

Dưới góc nhìn chuyên môn của các nhà sưu tập và chuyên gia tem, bộ tem "Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026)" là một thành công về mặt tạo hình. Bộ tem do các họa sĩ Nguyễn Thị Hương Giang và Nguyễn Quang Huy (Tổng công ty Bưu điện Việt Nam) thiết kế, gồm 01 mẫu với giá mặt 4.000đ.

Về mặt mỹ thuật, mẫu tem được thiết kế theo phong cách đồ họa hiện đại với hình tượng trung tâm là tượng chân dung Danh nhân Lê Quý Đôn tại Khu lưu niệm. Hình nền là không gian kiến trúc của Khu lưu niệm được xử lý bằng kỹ thuật đồ họa cô đọng, tạo chiều sâu thị giác và làm nổi bật thần thái uy nghiêm của nhân vật. Màu sắc trang nhã kết hợp với bố cục chặt chẽ đã khắc họa thành công cốt cách của một bậc đại trí thức Việt Nam: điềm tĩnh, uyên bác và tận hiến.

Với khuôn khổ 43 x 32 (mm), mỗi con tem là một sự chắt lọc tinh hoa văn hóa. Các họa tiết được kết hợp hài hòa, tôn vinh truyền thống hiếu học và trọng hiền tài của dân tộc. Tại buổi lễ, các đồng chí lãnh đạo đã thực hiện nghi thức ký bìa phát hành đặc biệt (FDC) và đóng dấu lưu niệm, chính thức đưa bộ tem vào dòng chảy bưu chính toàn cầu.

Sự phát hành bộ tem kỷ niệm 300 năm ngày sinh Lê Quý Đôn là một hành động thiết thực để "thắp sáng" hơn nữa ngọn đèn trí tuệ của tiền nhân. Như lời khẳng định tại buổi lễ, phát huy di sản của ông chính là khơi nguồn sức mạnh nội sinh để Việt Nam vững bước vào một kỷ nguyên phát triển mới, dựa trên nền tảng của khoa học, công nghệ và những giá trị nhân văn bền vững./.

Minh Thiện