Kỹ năng số phủ khắp thôn bản xứ Lạng
Sau hơn một năm triển khai phong trào "Bình dân học vụ số", Lạng Sơn đã từng bước đưa kỹ năng số đến mọi tầng lớp nhân dân, từ cán bộ, học sinh đến đồng bào vùng sâu, vùng xa.
Kỹ năng số lan tỏa đến từng người dân
Thông qua phong trào "Bình dân học vụ số", Lạng Sơn đang từng bước hình thành nền tảng vững chắc cho công dân số và xã hội số. Từ cán bộ, công chức, viên chức đến học sinh, sinh viên, người lao động, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân ở vùng sâu, vùng xa đều có thêm cơ hội tiếp cận kiến thức, kỹ năng số thông qua nhiều hình thức đào tạo, hướng dẫn và hỗ trợ ngay tại cơ sở.
Những kết quả đạt được cho thấy phong trào không chỉ dừng lại ở hoạt động tuyên truyền mà đã tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động của người dân. Đến nay, 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong khu vực công được trang bị kiến thức, kỹ năng số và sử dụng các nền tảng số phục vụ công việc; 100% học sinh trung học và sinh viên được trang bị kỹ năng số phục vụ học tập, nghiên cứu và sáng tạo; 100% thôn, bản duy trì các buổi học cộng đồng về chuyển đổi số và kỹ năng số.
Song song đó, toàn tỉnh đã cấp 555.093 tài khoản định danh điện tử VNeID, đạt khoảng 81% công dân từ đủ 14 tuổi trở lên, tạo nền tảng quan trọng để mở rộng việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các dịch vụ số thiết yếu.
Để có được những kết quả trên, tỉnh Lạng Sơn đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp ngay từ đầu. Bám sát Kế hoạch số 230-KH/TU ngày 29/4/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về triển khai Phong trào "Bình dân học vụ số", UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, cơ chế phối hợp và kế hoạch phát động thi đua; đồng thời gắn việc triển khai phong trào với thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đề án 06 của Chính phủ và các chương trình chuyển đổi số của tỉnh. Công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện đồng bộ tại 100% sở, ban, ngành và 100% xã, phường, góp phần bảo đảm phong trào được triển khai thống nhất và hiệu quả trên toàn tỉnh.
Đa dạng hình thức phổ cập kỹ năng số
Một trong những điểm nổi bật của phong trào là công tác truyền thông được tổ chức thường xuyên, đa dạng và gần gũi với người dân. Các cơ quan, đơn vị đã khai thác đồng thời báo chí, cổng thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội và tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng để phổ biến chủ trương, chính sách về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số, dịch vụ số phục vụ học tập, lao động, sản xuất và đời sống.
Sau hơn một năm, toàn tỉnh đã đăng tải 1.984 tin, bài tuyên truyền về phong trào "Bình dân học vụ số"; huy động 6.458 người có uy tín, người có ảnh hưởng trong cộng đồng tham gia tuyên truyền và hướng dẫn kỹ năng số.
Riêng Sở Khoa học và Công nghệ duy trì hiệu quả chuyên mục "Bình dân học vụ số" trên Cổng Thông tin điện tử phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh với 332 tin, bài, video. Đồng thời, Báo và Phát thanh - Truyền hình Lạng Sơn, Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan, đơn vị, địa phương thường xuyên duy trì chuyên mục, chuyên trang tuyên truyền, góp phần lan tỏa sâu rộng phong trào trong toàn xã hội.
Không chỉ đẩy mạnh truyền thông, tỉnh còn coi đào tạo và phổ cập kỹ năng số là nhiệm vụ trọng tâm. Chương trình được triển khai theo phương châm "dễ tiếp cận, dễ học, dễ thực hành và dễ áp dụng", phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tế của từng địa phương. Nội dung tập trung vào sử dụng thiết bị thông minh, khai thác nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số, bảo đảm an toàn thông tin, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các kỹ năng số phục vụ học tập, sản xuất, kinh doanh và đời sống.
Trên phạm vi toàn tỉnh đã tổ chức 53 lớp tập huấn về chuyển đổi số và kỹ năng số cho trên 3.000 cán bộ, công chức, viên chức. Thông qua các lớp bồi dưỡng chuyên sâu về công nghệ số, ứng dụng AI và khai thác các nền tảng dùng chung, năng lực số của đội ngũ cán bộ từng bước được nâng cao, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ trong môi trường số.
Là cơ quan thường trực về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục đóng vai trò nòng cốt trong hoạt động đào tạo. Đơn vị đã tổ chức 15 lớp tập huấn trực tiếp tại 15 xã, mở rộng phạm vi đến 31/65 xã, phường với 2.006 học viên; đồng thời tổ chức 01 lớp tập huấn trực tuyến kết nối 65 điểm cầu trên toàn tỉnh, thu hút 7.458 lượt học viên tham gia. Nội dung tập huấn tập trung hướng dẫn sử dụng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng AI, bảo đảm an toàn thông tin và các kỹ năng số thiết yếu cho cán bộ cơ sở, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng và đồng bào dân tộc thiểu số.
Song hành với hoạt động đào tạo, tỉnh tiếp tục khai thác hiệu quả các nền tảng số phục vụ học tập và chuyển đổi số. Hiện có 8 nền tảng, phần mềm được sử dụng để triển khai phong trào "Bình dân học vụ số", gồm Nền tảng Bình dân học vụ số (MOOCs), Công dân số Xứ Lạng, hệ thống quản lý văn bản và điều hành, hội nghị trực tuyến, dịch vụ công trực tuyến, Trung tâm IOC tỉnh, Sổ tay đảng viên điện tử cùng các nền tảng dùng chung khác. Trong lĩnh vực giáo dục, 100% chương trình đào tạo đã tích hợp giáo dục kỹ năng số và ứng dụng AI; các cơ sở giáo dục đang khai thác 09 nền tảng số trong quản lý, giảng dạy và học tập.
Tạo nền tảng cho công dân số
Phong trào cũng được lan tỏa mạnh mẽ thông qua mạng lưới Tổ công nghệ số cộng đồng. Đến nay, 1.646 Tổ công nghệ số cộng đồng được thành lập tại 100% thôn, khối phố trên địa bàn tỉnh và duy trì hoạt động thường xuyên. Các tổ trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, định danh điện tử và các nền tảng số; hỗ trợ ngay tại khu dân cư, nhất là đối với người cao tuổi, người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số.
Qua đó, khoảng 31.720 lượt người dân đã được hỗ trợ tiếp cận, sử dụng các dịch vụ và nền tảng số; trên 250 buổi hướng dẫn cài đặt, sử dụng VNeID và thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến được tổ chức tại các địa phương. Nhiều mô hình như "Đại sứ số", "Gia đình số", "Mỗi công dân - Một danh tính số", "Chợ số - Nông thôn số" và Chiến dịch Thanh niên phổ cập kỹ năng số tiếp tục được duy trì, nhân rộng.
Đối với một tỉnh miền núi, biên giới như Lạng Sơn, những kết quả trên cho thấy việc phổ cập kỹ năng số không chỉ góp phần thu hẹp khoảng cách số mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Người dân ngày càng chủ động hơn trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, định danh điện tử và các nền tảng số, từng bước hình thành môi trường học tập số, làm việc số và tương tác số trên địa bàn tỉnh.
Trong thời gian tới, Lạng Sơn sẽ tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức triển khai Phong trào "Bình dân học vụ số"; mở rộng phổ cập kỹ năng số theo từng nhóm đối tượng; nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổ công nghệ số cộng đồng; đẩy mạnh khai thác các nền tảng học tập số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, tuyên truyền và hướng dẫn người dân.
Đồng thời, tỉnh tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, phát triển các nền tảng số dùng chung và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hướng tới xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và công dân số./.