Tập thể dục giúp "định hình" lại hệ thần kinh tim
Tập thể dục không chỉ rèn luyện cơ bắp, tăng sức bền mà còn âm thầm "tái cấu trúc" hệ thần kinh điều khiển tim. Phát hiện mới có thể mở ra hướng điều trị chính xác hơn cho nhiều bệnh tim mạch.
Điều gì xảy ra bên trong cơ thể sau thời gian tập thể dục đều đặn? Theo các nhà khoa học tại Đại học Bristol (Anh), không chỉ cơ tim thay đổi mà cả mạng lưới thần kinh điều khiển tim cũng được "tái thiết kế". Đáng chú ý, quá trình này diễn ra theo hai cách khác nhau ở hai bên cơ thể.
Để tìm hiểu hiện tượng này, nhóm nghiên cứu sử dụng kỹ thuật chụp ảnh ba chiều nhằm quan sát các hạch giao cảm hình sao (stellate ganglia) - những cụm thần kinh nằm ở vùng cổ và ngực, có vai trò truyền tín hiệu giúp tim tăng hoặc giảm nhịp đập theo nhu cầu của cơ thể.
Trong thử nghiệm trên chuột, các nhà khoa học quan sát được số lượng tế bào thần kinh trong hạch giao cảm bên phải tăng khoảng 4 lần so với nhóm không tập luyện, trong khi các tế bào thần kinh ở bên trái lại gần như tăng gấp đôi kích thước. Ngược lại, tế bào thần kinh ở bên phải có xu hướng nhỏ hơn đôi chút.
Theo nhóm nghiên cứu, đây là lần đầu tiên các nhà khoa học ghi nhận việc tập thể dục có thể tái cấu trúc hệ thần kinh điều khiển tim theo cách khác nhau ở bên trái và bên phải.
TS. Augusto Coppi, tác giả chính của nghiên cứu, ví các hạch thần kinh này như một "công tắc điều chỉnh" hoạt động của tim. Việc tập luyện thường xuyên dường như khiến "công tắc" này được tinh chỉnh theo từng bên, thay vì thay đổi đồng đều như suy nghĩ trước đây.
Phát hiện này có thể giúp giải thích vì sao một số phương pháp điều trị rối loạn nhịp tim, đau thắt ngực hoặc hội chứng cơ tim do căng thẳng (hay còn gọi là "trái tim tan vỡ") phát huy hiệu quả tốt hơn khi tác động vào một hạch thần kinh nhất định. Nếu hiểu rõ sự khác biệt này, các bác sĩ có thể lựa chọn vị trí can thiệp phù hợp hơn, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.
Dù mới được thực hiện trên chuột, nghiên cứu mở ra khả năng phát triển các liệu pháp nhắm trúng đích hơn đối với hệ thần kinh điều khiển tim.
Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục tìm hiểu liệu cơ chế tương tự có xuất hiện ở người hay không, cũng như đánh giá những thay đổi này ảnh hưởng thế nào đến hoạt động của tim trong cả lúc nghỉ ngơi và khi vận động./.