Xây dựng hệ thống dữ liệu khoa học đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới
GS. TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) nhấn mạnh, dữ liệu chính là nền tảng để tích lũy, bảo tồn và phát huy giá trị tri thức; đồng thời tạo cơ sở nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, tăng cường năng lực tư vấn, tham mưu chính sách phục vụ Đảng và Nhà nước.
Ngày 14/7/2026, Ban Chỉ đạo về dữ liệu của Viện Hàn lâm tổ chức Hội nghị triển khai các nhiệm vụ về dữ liệu, tập trung đánh giá thực trạng, thống nhất định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu tổng thể và triển khai Kế hoạch hành động cao điểm 100 ngày, tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn hệ thống.
Viện Hàn lâm đã chủ động xây dựng các kho dữ liệu điện tử và triển khai số hóa tài liệu
Tại Hội nghị, đại diện Tập đoàn VNPT đã báo cáo kết quả khảo sát hiện trạng dữ liệu của Viện Hàn lâm. Theo báo cáo, trong những năm qua, nhiều đơn vị thuộc Viện Hàn lâm đã chủ động ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, từng bước xây dựng các kho dữ liệu điện tử và triển khai số hóa tài liệu.
Tuy nhiên, dữ liệu vẫn còn phân tán, chưa thống nhất về tiêu chuẩn, thiếu khả năng kết nối và chia sẻ giữa các hệ thống, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác và sử dụng trong công tác quản lý, nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách.
Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ số hóa của toàn Viện Hàn lâm còn thấp, trong khi khối lượng tài liệu chưa được số hóa còn rất lớn. Dữ liệu đang được lưu trữ dưới nhiều định dạng khác nhau, thiếu hệ thống quản trị tập trung và bộ tiêu chuẩn thống nhất.
Trên cơ sở kết quả khảo sát, Tập đoàn VNPT đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu tổng thể của Viện Hàn lâm theo hướng tích hợp các hệ thống hiện có; xây dựng khung quản trị, cơ sở dữ liệu dùng chung, quy chế chia sẻ, khai thác dữ liệu và lộ trình số hóa theo từng nhóm nghiệp vụ.
Mục tiêu hướng tới là hình thành kho dữ liệu tập trung, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, nghiên cứu khoa học, đào tạo và tư vấn chính sách trong giai đoạn phát triển mới.
Xây dựng hệ thống dữ liệu khoa học đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới
Phát biểu tại Hội nghị, GS. TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc của Văn phòng Viện Hàn lâm, Tập đoàn VNPT và các đơn vị liên quan trong quá trình khảo sát, đánh giá hiện trạng dữ liệu của toàn hệ thống.
Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, dữ liệu không còn đơn thuần là sản phẩm của ứng dụng công nghệ thông tin mà đã trở thành một nguồn tài nguyên chiến lược, là "hạ tầng mềm" quyết định hiệu quả quản trị và năng lực phát triển của mỗi cơ quan, tổ chức.
Đối với Viện Hàn lâm, dữ liệu chính là nền tảng để tích lũy, bảo tồn và phát huy giá trị tri thức; đồng thời tạo cơ sở nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, tăng cường năng lực tư vấn, tham mưu chính sách phục vụ Đảng và Nhà nước.
Theo GS. TS. Lê Văn Lợi, điều quan trọng nhất hiện nay là phải tạo sự thống nhất về nhận thức trong toàn hệ thống. Công tác dữ liệu không phải là nhiệm vụ riêng của Văn phòng hay bộ phận công nghệ thông tin mà là trách nhiệm của tất cả các đơn vị, trong đó người đứng đầu giữ vai trò quyết định. Mỗi thủ trưởng đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, nắm chắc hiện trạng dữ liệu của đơn vị mình; tổ chức rà soát, chuẩn hóa, số hóa và chịu trách nhiệm trước lãnh đạo Viện Hàn lâm về chất lượng cũng như tiến độ thực hiện.
Để tạo nền tảng triển khai đồng bộ, Chủ tịch Viện Hàn lâm yêu cầu ngay sau Hội nghị, các đơn vị khẩn trương rà soát toàn bộ dữ liệu hiện có; phân loại rõ dữ liệu đã số hóa, chưa số hóa và cần chuẩn hóa; xây dựng kế hoạch triển khai theo từng giai đoạn với lộ trình cụ thể, bảo đảm việc rà soát được thực hiện thực chất, chính xác, làm cơ sở xây dựng cơ sở dữ liệu tổng thể của Viện Hàn lâm.
Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng yêu cầu, Văn phòng Viện Hàn lâm chủ trì, phối hợp với các đơn vị chuyên môn và Tập đoàn VNPT khẩn trương xây dựng bộ tiêu chuẩn chung về số hóa và quản trị dữ liệu, bảo đảm mọi dữ liệu được tạo lập đều có khả năng kết nối, tích hợp và khai thác trên cùng một nền tảng. Đồng thời hoàn thiện Kế hoạch triển khai các hoạt động về dữ liệu, cụ thể hóa từng nhiệm vụ, từng sản phẩm và từng mốc thời gian trong Kế hoạch hành động cao điểm 100 ngày.
Hội nghị thống nhất triển khai Kế hoạch hành động cao điểm 100 ngày với mục tiêu hoàn thiện khung quản trị dữ liệu, xây dựng từ điển dữ liệu dùng chung, ban hành quy chế quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu; từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu tổng thể của Viện Hàn lâm trên các lĩnh vực quản trị, nghiên cứu khoa học, đào tạo, thư viện, tạp chí, bảo tàng và công tác đảng.
Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Viện Hàn lâm hình thành hệ sinh thái dữ liệu thống nhất, hiện đại, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách và đóng góp hiệu quả hơn vào sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số./.