Bưu chính Italia mua lại viễn thông, tham gia cuộc đua hạ tầng AI

Poste Italiane, đơn vị thực hiện chi trả lương hưu thông qua 12.600 bưu cục - kết nối những xa xôi nhất của đất nước - đang đặt cược vào thương vụ trị giá 13,5 tỷ euro (15,4 tỷ USD) để mua lại Công ty Viễn thông Telecom Italia (TIM) nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang các dịch vụ số, viễn thông và điện toán đám mây (ĐTĐM).

Với 2/3 cổ phần thuộc sở hữu nhà nước, Poste Italiane bắt đầu quá trình chuyển đổi số vào đầu những năm 2000, bằng việc thâm nhập vào lĩnh vực thanh toán điện tử.

Trong thập kỷ qua, Poste Italiane đã thu hút 30 triệu người dùng - khoảng 70% tổng số dân - tham gia hệ thống định danh số của Italia để truy cập các dịch vụ công trực tuyến.

Phục vụ 46 triệu khách hàng trong các lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, viễn thông và năng lượng, Poste Italiane cũng sử dụng các chi nhánh, mạng lưới bán lẻ lớn nhất nước, để đáp ứng quyền truy cập vào các dịch vụ công như xin hộ chiếu cho những người ít am hiểu về công nghệ.

Thỏa thuận được đề xuất với TIM phù hợp với xu hướng phát triển ĐTĐM quốc gia rộng lớn hơn ở châu Âu, với các công ty viễn thông và công nghệ trong nước ở Đức và Pháp đang xây dựng cơ sở hạ tầng ĐTĐM và trí tuệ nhân tạo (AI) để phục vụ các lĩnh vực chiến lược như quốc phòng và y tế cũng như các bộ phận khác của chính quyền nhà nước.

Xây dựng năng lực công nghệ

Poste Italiane cho biết việc “bắt tay” giữa 2 doanh nghiệp bưu chính và viễn thông sẽ hình thành một khối vững chắc được nhà nước hậu thuẫn để có thể xây dựng cơ sở hạ tầng điện toán phân tán trên toàn quốc.

Cũng theo Kế hoạch này, ngay cả khi không có nguồn đầu tư “khủng” và quy mô của những gã khổng lồ công nghệ Hoa Kỳ như Amazon, Google hay Microsoft, Poste Italiane cho biết thực thể mới có thể trở thành nhà cung cấp cho các công ty này.

Các công ty công nghệ lớn mua các dịch vụ cơ sở hạ tầng từ mạng cáp quang đến năng lực trung tâm dữ liệu (TTDL) từ các nhà khai thác viễn thông cũng như các điểm truy cập mạng cục bộ gần người dùng cuối. Với công suất lắp đặt TTDL là 125 MW, TIM là nhà khai thác hàng đầu quốc gia.

Theo Poste Italiane, bên cạnh các TTDL hiện có của TIM, Poste Italiane - TIM có thể tăng cường năng lực tính toán tại các trung tâm viễn thông được phân bố rộng rãi và chuyển đổi các trung tâm phân loại bưu chính cũ thành các trung tâm điện toán biên cục bộ, mang sức mạnh xử lý đến gần hơn với người dùng. Trong tương lai, các vị trí mạng di động của TIM cũng có thể phát huy tác dụng.

Antonio Capone, Trưởng khoa Kỹ thuật Công nghiệp và Thông tin tại Đại học Politecnico của Milan, cho biết: “Khi nhu cầu về TTDL tăng lên, ngành này ngày càng xem xét mạng lưới của các vị trí gần người dùng hơn là chỉ các địa điểm tập trung, lớn.

Với tài sản trải rộng khắp đất nước, các nhà khai thác viễn thông có đủ điều kiện để phát triển các cơ sở như vậy.

"Đây là một xu hướng mới nổi trong ngành và Poste Italiane đã đúng khi đang đi theo xu hướng này. Việc quản lý mạng phân tán phức tạp hơn về mặt vận hành, gồm việc bảo trì, làm mát hoặc quản lý năng lượng nhưng đó là một thách thức có ý nghĩa chiến lược để nắm bắt”, ông nói.

Châu Âu tụt hậu so với Mỹ về đầu tư và cơ sở hạ tầng AI và Italia còn gặp khó khăn hơn do chi phí năng lượng cao hơn nhiều so với Pháp hoặc Tây Ban Nha.

Hành trình khó khăn của TIM

Một thương vụ tư nhân hóa không thành công cách đây ba thập kỷ đã khiến TIM gánh khoản nợ khổng lồ và kể từ đó, công ty viễn thông của Italia phải đối mặt với sự cạnh tranh giá cả khốc liệt, làm giảm lợi nhuận và hạn chế khả năng chi tiêu để nâng cấp cơ sở hạ tầng.

Mặc dù đã giảm một nửa tỷ lệ nợ trên lợi nhuận cốt lõi và gần như tăng gấp đôi doanh thu trên mỗi nhân viên với việc bán mạng lưới điện thoại cố định cho quỹ KKR của Mỹ vào năm 2024, TIM vẫn sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì các khoản đầu tư vào 5G và ĐTĐM trong tương lai.

Italia đã đạt được tiến bộ trong công nghệ 5G cơ bản, nhưng các dịch vụ dựa trên AI đòi hỏi mạng lưới 5G tiên tiến. Tại Mỹ, các dịch vụ này chiếm 1/5 tổng số kết nối di động, nhưng Tây Ban Nha là quốc gia châu Âu duy nhất có con số này trên 5%.

"Xây dựng mạng lưới 5G đòi hỏi vốn đầu tư cực kỳ lớn và cần quy mô để khả thi: bạn không thể duy trì bốn nhà mạng di động trong một thị trường như Italia", một nhà đầu tư hàng đầu của TIM cho biết, đồng thời cho biết thêm rằng trường hợp đầu tư phụ thuộc vào sự hợp nhất dự kiến ​​của ngành.

TIM cạnh tranh với Vodafone-Fastweb, WindTre và Iliad. Theo Reuters đưa tin năm 2025, WindTre, thuộc sở hữu của tập đoàn CK Hutchison của Hồng Kông, và Iliad của Pháp đã bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, nhưng cho đến nay vẫn chưa có thỏa thuận nào thành hiện thực.

Poste Italiane hiện đã sở hữu 20% cổ phần của TIM. Việc thâu tóm toàn bộ sẽ cho phép Italia thu được lợi nhuận cao hơn từ công ty độc quyền điện thoại trước đây nếu số lượng nhà mạng giảm xuống còn ba thông qua quá trình hợp nhất đã được bàn luận từ lâu.

Yêu cầu giấu tên và từ chối cho biết liệu có chấp nhận lời đề nghị hay không, nhà đầu tư này lưu ý việc giá cổ phiếu của Poste Italiane tăng đáng kể từ khi thông báo cho thấy thị trường cho rằng lợi ích từ thương vụ có thể vượt quá mục tiêu 700 triệu euro.

Là một nhà mạng được nhà nước hậu thuẫn, thực thể mới có thể xử lý các thông tin liên lạc nhạy cảm, bao gồm cả trong lĩnh vực quốc phòng, nhà đầu tư này nói thêm, đồng thời chỉ ra "mô hình kinh doanh đòn bẩy thấp với khả năng tạo ra dòng tiền mạnh mẽ từ các dịch vụ thanh toán, bảo hiểm và tài chính" của Poste Italiane.

Poste Italiane cho biết sự hợp tác này sẽ hỗ trợ nỗ lực của TIM trong việc mở rộng hoạt động kinh doanh vượt ra ngoài lĩnh vực viễn thông truyền thống dành cho người tiêu dùng, vốn đã thu hẹp trong hơn một thập kỷ qua, sang các dịch vụ có biên lợi nhuận cao hơn dành cho khách hàng doanh nghiệp, bao gồm ĐTĐM và an ninh mạng.

"Từ góc độ thương mại, sự kết hợp này có lý do chính đáng: một gói dịch vụ rộng hơn nữa có thể được cung cấp cho một lượng khách hàng lớn hơn. Điều đó làm tăng chi phí chuyển đổi và giúp giữ chân khách hàng”, đối tác của công ty tư vấn AlixPartners, Claudio Baretti, cho biết./.

QA