Trung Quốc chiếm 40% tổng số kết nối 5G trên toàn thế giới
Trung Quốc tiếp tục khẳng định vị thế là thị trường di động lớn nhất thế giới khi chiếm khoảng 40% tổng số kết nối 5G toàn cầu và đạt tỷ lệ sử dụng 5G lên tới 65%.
Theo báo cáo “Nền kinh tế di động Trung Quốc 2026 (The Mobile Economy China 2026” do Hiệp hội các nhà cung cấp di động toàn cầu (GSMA) công bố, Trung Quốc hiện là quốc gia dẫn đầu thế giới về quy mô triển khai mạng 5G.
Dữ liệu phân tích mới nhất cho thấy khoảng 40% tổng số kết nối 5G trên toàn cầu đang tập trung tại thị trường này, trong khi tỷ lệ người dùng di động đã chuyển sang sử dụng 5G đạt 65%, cao hơn đáng kể so với mức trung bình của thế giới.
Mặc dù tỷ trọng của Trung Quốc trong tổng số kết nối 5G toàn cầu được dự báo sẽ giảm dần trong những năm tới khi nhiều quốc gia đẩy nhanh triển khai mạng 5G, quy mô tuyệt đối của thị trường vẫn tiếp tục tăng mạnh.
GSMA dự báo đến năm 2030, Trung Quốc sẽ sở hữu khoảng 1,8 tỷ kết nối 5G, tương đương hơn 30% tổng số kết nối 5G trên toàn cầu. Điều này cho thấy quốc gia này vẫn sẽ giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái 5G quốc tế, bất chấp sự gia tăng đầu tư của các thị trường khác.
Trung Quốc chuẩn bị nền tảng để dẫn đầu triển khai 6G
Không chỉ duy trì vị thế trong lĩnh vực 5G, Trung Quốc còn đang tích cực chuẩn bị cho giai đoạn thương mại hóa 6G. Theo GSMA, nước này nhiều khả năng sẽ trở thành một trong những quốc gia tiên phong triển khai công nghệ 6G.
Một bước tiến quan trọng đã được thực hiện khi Chính phủ Trung Quốc phê duyệt băng tần 6 GHz phục vụ các hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển công nghệ 6G.
Việc sớm phân bổ tài nguyên phổ tần được đánh giá sẽ tạo điều kiện thuận lợi để các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp (DN) và nhà khai thác viễn thông tiến hành thử nghiệm kỹ thuật, hoàn thiện công nghệ và xây dựng hệ sinh thái thiết bị.
GSMA dự báo đến năm 2040, số lượng kết nối 6G trên toàn cầu có thể vượt 5 tỷ, chiếm khoảng một nửa tổng số kết nối di động. Trong đó, riêng Trung Quốc dự kiến sẽ đạt 1,6 tỷ kết nối 6G, tương đương khoảng 1/3 quy mô thị trường thế giới.
Mạng 5G-Advanced vẫn đang trong giai đoạn mở rộng
Báo cáo của GSMA cũng nhấn mạnh vị thế tiên phong của Trung Quốc trong quá trình thương mại hóa mạng 5G-Advanced (5,5G) - giai đoạn phát triển tiếp theo của mạng 5G, được xem là nền tảng quan trọng hướng tới kỷ nguyên 6G.
Đến năm 2025, Trung Quốc đã trở thành một trong những thị trường 5G-Advanced phát triển năng động nhất thế giới, với các dịch vụ thương mại được triển khai rộng rãi bởi 3 nhà mạng lớn, gồm: China Mobile, China Telecom và China Unicom tại Trung Quốc đại lục, cùng các nhà khai thác viễn thông tại Hồng Kông và Ma Cao.
Động lực này tiếp tục được duy trì trong năm 2026 thông qua việc mở rộng quy mô triển khai và tích hợp các công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) vào hạ tầng mạng. Theo GSMA, China Telecom Thượng Hải đã đưa vào vận hành mạng thương mại “5G-Advanced kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI)” đầu tiên của Trung Quốc.
Hệ thống được xây dựng trên hơn 5.000 trạm gốc đã được nâng cấp, cung cấp tốc độ tải lên tối đa đạt 1 Gbps và đảm bảo tốc độ tải lên liên tục khoảng 20 Mbps tại các khu vực đô thị trọng điểm.
Mô hình này cho thấy xu hướng kết hợp giữa 5G-Advanced và AI nhằm tối ưu hóa hiệu năng mạng, đặc biệt đối với các dịch vụ yêu cầu băng thông tải lên lớn như phát trực tiếp độ phân giải cao, thực tế mở rộng (XR) và các ứng dụng AI thời gian thực.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng quá trình thương mại hóa 5G-Advanced không chỉ tập trung vào việc nâng cao tốc độ truyền dữ liệu mà còn hướng đến phát triển các mô hình dịch vụ mới.
Các nhà mạng đang khai thác khả năng quản lý tài nguyên mạng linh hoạt của 5G-Advanced để cung cấp các gói dịch vụ chuyên biệt tại những khu vực có nhu cầu kết nối cao như sân vận động, điểm du lịch, trung tâm giao thông và các sự kiện quy mô lớn. Việc kết hợp năng lực tải lên được cải thiện với các mô hình dịch vụ phân tầng được kỳ vọng sẽ mở ra các nguồn doanh thu mới cho ngành viễn thông.
Về quy mô triển khai, GSMA cho biết đến cuối năm 2025, vùng phủ sóng 5G-Advanced đã mở rộng tới hơn 330 thành phố trên khắp Trung Quốc đại lục, trong khi số lượng thuê bao sử dụng dịch vụ đã vượt 10 triệu vào giữa năm 2025. Những con số này phản ánh tốc độ phổ cập nhanh của công nghệ 5G-Advanced cũng như mức độ sẵn sàng của hệ sinh thái thiết bị và ứng dụng.
Theo GSMA, giai đoạn phát triển tiếp theo của mạng 5G tại Trung Quốc sẽ được thúc đẩy bởi sự gia tăng mạnh mẽ của các loại hình thiết bị kết nối và các mô hình lưu lượng ngày càng đa dạng.
Bên cạnh điện thoại thông minh, mạng di động hiện phải đồng thời hỗ trợ các thiết bị đeo thông minh, camera công nghiệp, phương tiện kết nối (connected vehicles), máy bay không người lái (UAV), thiết bị giám sát tài sản và nhiều hệ thống IoT chuyên dụng khác, mỗi loại đều có những yêu cầu khác nhau về độ trễ, băng thông và độ tin cậy.
Để đáp ứng các yêu cầu này, các nhà mạng Trung Quốc đang chuyển từ mô hình cung cấp dịch vụ đồng nhất sang phương thức phân bổ tài nguyên mạng linh hoạt theo từng kịch bản ứng dụng.
Báo cáo dẫn chứng một số sáng kiến tiêu biểu như các gói dịch vụ cao cấp của China Mobile dành cho những khu vực có mật độ người dùng cao; cơ chế phối hợp chia sẻ và điều phối tài nguyên mạng giữa China Telecom và China Unicom trên hạ tầng dùng chung; cùng các giải pháp phân bổ tài nguyên mạng dựa trên AI do China Telecom và ZTE phát triển nhằm tối ưu hóa hiệu suất vận hành theo thời gian thực.
Tổng thể, báo cáo của GSMA cho thấy, Trung Quốc đang chuyển trọng tâm từ mục tiêu mở rộng vùng phủ sóng 5G sang xây dựng một hệ sinh thái kết nối thông minh, linh hoạt và đa dịch vụ. Trong mô hình này, mạng 5G-Advanced, AI và sự bùng nổ của các thiết bị kết nối thế hệ mới đang từng bước định hình kiến trúc mạng viễn thông tương lai, tạo nền tảng cho các dịch vụ số tiên tiến và mở đường cho quá trình phát triển các công nghệ mạng 6G trong thập niên tới.
Đầu tư quy mô lớn tiếp tục thúc đẩy hạ tầng viễn thông
Sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng di động tại Trung Quốc gắn liền với chiến lược đầu tư dài hạn của các DN viễn thông. Theo GSMA, doanh thu của các nhà khai thác viễn thông Trung Quốc dự kiến sẽ tăng từ 191 tỷ USD trong năm 2025 lên khoảng 222,8 tỷ USD mỗi năm vào năm 2030.
Song song với đó, tổng vốn đầu tư cho hạ tầng mạng trong giai đoạn 2025 - 2030 được dự báo đạt khoảng 194,1 tỷ USD. Nguồn vốn này sẽ tiếp tục được dành cho việc mở rộng vùng phủ sóng 5G, nâng cấp mạng lõi 5G độc lập (5G Standalone - 5G SA), phát triển 5G-Advanced và chuẩn bị hạ tầng cho các công nghệ 6G trong tương lai.
Việc duy trì mức đầu tư lớn không chỉ giúp nâng cao năng lực mạng mà còn tạo nền tảng cho quá trình số hóa các ngành công nghiệp, giao thông, y tế, năng lượng và sản xuất thông minh.
Khoảng cách sử dụng số vẫn là thách thức
Mặc dù sở hữu hạ tầng viễn thông thuộc nhóm phát triển nhất thế giới, Trung Quốc vẫn phải đối mặt với bài toán thu hẹp khoảng cách trong khả năng tiếp cận và khai thác các dịch vụ số.
GSMA cho biết khoảng 91% dân số Trung Quốc đã được kết nối Internet, đồng nghĩa với việc hạ tầng mạng gần như đã bao phủ toàn quốc. Tuy nhiên, vẫn tồn tại khoảng cách sử dụng khoảng 8%, tức là còn hàng triệu người chưa thể khai thác đầy đủ các lợi ích mà nền kinh tế số mang lại.
Điều này cho thấy việc đầu tư hạ tầng chỉ là điều kiện cần; để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, cần tiếp tục nâng cao kỹ năng số, khả năng tiếp cận dịch vụ và mức độ sẵn sàng sử dụng công nghệ của người dân.
Ngành công nghiệp di động đóng góp ngày càng lớn cho nền kinh tế số
Theo GSMA, công nghệ di động được dự báo sẽ tạo ra 2,1 nghìn tỷ USD giá trị cho nền kinh tế Trung Quốc vào năm 2030, tăng đáng kể so với mức 1,5 nghìn tỷ USD ghi nhận trong năm 2025.
Báo cáo cho thấy đóng góp của ngành di động vào nền kinh tế Trung Quốc sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) khoảng 7% trong giai đoạn đến năm 2030, gần gấp đôi tốc độ tăng trưởng GDP dự kiến của quốc gia này là 3,8%.
Điều này phản ánh vai trò ngày càng nổi bật của hạ tầng và các dịch vụ di động trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cũng như nâng cao năng suất của các ngành công nghiệp.
Theo GSMA, trong năm 2025, công nghệ và các dịch vụ di động đã đóng góp khoảng 7,2% GDP của Trung Quốc, tương đương 1,5 nghìn tỷ USD giá trị kinh tế. Trong đó, phần lớn giá trị đến từ việc cải thiện năng suất lao động, ước đạt 990 tỷ USD, trong khi đóng góp trực tiếp của hệ sinh thái di động đạt khoảng 380 tỷ USD.
GSMA nhận định các công nghệ di động đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy quá trình CĐS, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng chống chịu của nền kinh tế. Sự hội tụ giữa 5G, IoT và AI được xem là nền tảng công nghệ then chốt, giúp đẩy nhanh CĐS trong nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội và tạo ra các mô hình tăng trưởng mới cho Trung Quốc trong giai đoạn tới.
Mặc dù nhiều quốc gia đang đẩy nhanh triển khai 5G và đặt mục tiêu trở thành những nước đi đầu trong kỷ nguyên 6G, GSMA nhận định quy mô thị trường khổng lồ vẫn là lợi thế cạnh tranh nổi bật của Trung Quốc.
Với hàng tỷ thuê bao di động, hệ sinh thái thiết bị hoàn chỉnh, chuỗi cung ứng nội địa phát triển và năng lực đầu tư rất lớn của các nhà khai thác viễn thông, Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt trong quá trình phát triển các thế hệ mạng di động mới.
Điều này không chỉ giúp quốc gia này duy trì vị thế hàng đầu về số lượng kết nối mà còn tạo ảnh hưởng đáng kể đến quá trình tiêu chuẩn hóa, phát triển thiết bị và thương mại hóa các công nghệ 5G-Advanced cũng như 6G trên phạm vi toàn cầu./.
Tài liệu tham khảo
[1] https://www.telecoms.com/5g-6g/china-accounts-for-40-of-world-s-5g-connections.
[2] https://telecomlead.com/5g/chinas-5g-advanced-expansion-to-drive-1-8-bn-5g-connections-and-2-1-trillion-economic-impact-by-2030-126414.
[3] https://www.rcrwireless.com/20260624/5g/mobike-china-gsma