ĐH Bách khoa Hà Nội xây dựng hệ sinh thái ĐMST hoàn chỉnh với 3 tầng cơ bản
Đại học Bách khoa (ĐHBK) Hà Nội đặt mục tiêu chiến lược trở thành đại học đổi mới sáng tạo (ĐMST) và khởi nghiệp hàng đầu châu Á đã hình thành khá đầy đủ các mảnh ghép của một hệ sinh thái ĐMST trong đại học.
Xây dựng hệ sinh thái ĐMST trên 3 tầng cơ bản
Trong bối cảnh mới, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, mới đây, tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) quốc gia, GS. TS. Lê Anh Tuấn, Giám đốc ĐHBK Hà Nội cho biết Nhà trường đã và đang tái cơ cấu các tổ chức trực thuộc, tái cơ cấu hoạt động đào tạo nguồn nhân lực; KHCN và ĐMST để xây dựng một hệ sinh thái ĐMST hoàn chỉnh ngay trong lòng đại học (ĐH).
Theo GS. TS. Lê Anh Tuấn, hệ sinh thái là nơi mà đào tạo trình độ cao, nghiên cứu cơ bản và ứng dụng thực tiễn kết nối liền mạch với nhau, và công nghệ có thể đi từ phòng thí nghiệm ra thị trường một cách nhanh nhất có thể.
Hệ sinh thái được xây dựng trên ba tầng cơ bản:
Tầng nền tảng là tầng tạo ra tri thức và công nghệ nguồn, bao gồm các viện nghiên cứu, trung tâm và phòng thí nghiệm trọng điểm, tập trung vào các hướng ưu tiên chiến lược như AI và an toàn không gian mạng, chip bán dẫn, IoT, năng lượng tái tạo, cơ điện tử và robot, vật liệu tiên tiến, kỹ thuật y sinh.
Tầng trung gian là mô hình hợp tác giữa ĐH và DN thông qua các phòng thí nghiệm hỗn hợp, trung tâm chế thử - nơi nhà nghiên cứu và kỹ sư, chuyên gia của doanh nghiệp (DN) cùng làm việc, chia sẻ trang thiết bị và cùng giải quyết các bài toán thực tế.
Tầng thương mại hóa và đầu tư có hai thiết chế quan trọng đã được hình thành và triển khai:
Thứ nhất là BK-Holdings - công ty theo mô hình Holdings đầu tiên trong hệ thống các cơ sở giáo dục ĐH tại Việt Nam, thành lập từ năm 2008, trên cơ sở nghiên cứu và tham khảo kinh nghiệm của Thanh Hoa Holdings trực thuộc ĐH Thanh Hoa (Trung Quốc), với mong muốn xây dựng một thiết chế trung gian của hệ sinh thái ĐMST, có khả năng kết nối nhà trường với DN, kết nối nghiên cứu với thị trường và từng bước thương mại hóa các kết quả khoa học và công nghệ (KH&CN).
Thứ hai là BK-Fund - quỹ đầu tư do cộng đồng cựu sinh viên ĐHBK Hà Nội sáng lập, tập trung đầu tư vào các startup công nghệ giai đoạn sớm từ hệ sinh thái của Nhà trường. BK Fund là cách tiếp cận của ĐMST mở, trong đó DN không còn là đầu ra của nghiên cứu mà trở thành đối tác đồng hành ngay từ khi hình thành ý tưởng.
Xây dựng Không gian ĐMST liên ngành
Để kết nối toàn bộ các thành tố của hệ sinh thái ĐMST thành một thể thống nhất, GS.TS. Lê Anh Tuấn cho biết ĐHBK Hà Nội xây dựng Không gian ĐMST liên ngành với quy mô 10.000 m² đặt tại tầng 6, 7 và 8 của Thư viện Tạ Quang Bửu, gồm 10 tầng.
“Đây sẽ là không gian vật lý nền tảng tại một cơ sở giáo dục ĐH, nơi các viện nghiên cứu liên ngành, các phòng thí nghiệm hỗn hợp, studio sáng tạo, không gian làm việc chung, DN đối tác cùng tồn tại, tương tác và bổ trợ lẫn nhau”, GS. TS. Lê Anh Tuấn nhấn mạnh.
Trung tâm ĐMST liên ngành này được lấy cảm hứng và xây dựng theo mô hình Design Factory của ĐH Aalto (Phần Lan) - một trong những cơ sở ĐMST ĐH được công nhận hàng đầu thế giới. Trung tâm ĐMST liên ngành là hiện thân của mô hình hợp tác “ba nhà” (Nhà trường, Doanh nghiệp và Nhà nước).
Trước mắt, ĐHBK Hà Nội, theo GS. TS. Lê Anh Tuấn, Trung tâm tập trung vào 4 lĩnh vực/mục tiêu trọng điểm gắn với các ưu tiên quốc gia gồm: Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tầm thấp và đô thị thông minh.
Ngày 27/6/2026, Không gian ĐMST liên ngành đã ra mắt và dự kiến được khánh thành vào tháng 10/2026 nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập ĐHBK Hà Nội. Tiếp sau đó, Công viên ĐMST (Innovation Park), tượng tự Kendall Square của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Stanford Research Park của ĐH Stanford hay Tsinghua Science Park của ĐH Thanh Hoa, là mục tiêu chiến lược ĐHBK Hà Nội hướng tới đến 2035.
Không gian ĐMST liên ngành là một hệ sinh thái hoàn chỉnh được tạo thành bởi sự kết hợp Trung tâm ĐMST liên ngành, các viện nghiên cứu và khu không gian hợp tác với các tập đoàn, DN - tiêu biểu là Tập đoàn Geleximco.
Đây không đơn thuần là một công trình hạ tầng vật lý, mà là biểu tượng cho sự đổi mới tư duy và phương thức hoạt động của Nhà trường trong việc thực hiện Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71 của Đảng về phát triển KHCN và ĐMST.
Không gian ĐMST liên ngành được xây dựng như một môi trường mở, nơi sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu và DN cùng làm việc trong một môi trường mở để phát triển ý tưởng, thiết kế sản phẩm, thử nghiệm công nghệ và triển khai các dự án thực tế.
Khác với các không gian sáng tạo hay phòng chế tạo thông thường, Không gian ĐMST liên ngành được xây dựng từ cảm hứng Design Factory là sự tích hợp toàn diện giữa con người - phương pháp - không gian -DN trong một hệ sinh thái thống nhất. Sinh viên không chỉ học kiến thức chuyên môn mà còn được trải nghiệm toàn bộ quá trình phát triển sản phẩm - từ xác định vấn đề, tư duy thiết kế, chế tạo thử nghiệm đến đánh giá, hoàn thiện và hướng tới thương mại hóa.
Cùng với đó, ĐHBK Hà Nội sở hữu những lợi thế đặc biệt để triển khai mô hình này: Đội ngũ hơn 1000 giảng viên cơ hữu, trong đó 76,2% là tiến sỹ; sinh viên đầu vào thuộc nhóm xuất sắc nhất cả nước với nhiều em đạt giải học sinh giỏi quốc gia, quốc tế các môn STEM; cấu trúc liên ngành đa dạng trải rộng từ cơ khí, điện tử, tự động hóa, công nghệ thông tin đến vật liệu, hóa sinh, năng lượng và môi trường.
Nhà trường cũng đã xây dựng hệ sinh thái ĐMST trong nhiều năm qua với hệ thống BK-Holdings (ươm tạo và tăng tốc gần 100 nhóm startup), Quỹ đầu tư BK Fund đã rót vốn vào 7 công ty khởi nghiệp công nghệ, và Trung tâm Sáng tạo và Khởi nghiệp sinh viên.
ĐHBK Hà Nội đồng thời là Chủ tịch thường trực Câu lạc bộ KH&CN các Trường kỹ thuật với 26 ĐH thành viên. Không gian ĐMST liên ngành sẽ là hạt nhân kết nối các trường, viện nghiên cứu, phòng thí nghiệm, DN và các nhóm khởi nghiệp trong toàn ĐHBK Hà Nội.
Ngay trong năm 2026, Không gian ĐMST liên ngành đặt mục tiêu phục vụ 10.000 lượt người học trong các môn kỹ năng bổ trợ, hỗ trợ 200 người học triển khai dự án thực tế, tạo ra 10 sản phẩm ở dạng chế thử và đăng ký 3 sáng chế. Đến năm 2030, các con số này dự kiến tăng lên 30.000 lượt sinh viên, 1.000 người thực hiện dự án, 200 sản phẩm chế thử, 30 sáng chế, cùng với 50 nhóm khởi nghiệp và 30 DN spinoff/startup hình thành qua hệ sinh thái của ĐH.
Bên cạnh mục tiêu đào tạo, Trung tâm được định hướng trở thành hình mẫu có thể nhân rộng sang các trường ĐH kỹ thuật trên cả nước, góp phần hình thành hệ sinh thái ĐMST bền vững - một trong những ưu tiên chiến lược quốc gia được xác định trong Nghị quyết 57./.