Chuỗi giá trị cà phê xanh sẽ được “giải mã” trong talkshow sắp phát sóng
Áp lực từ các tiêu chuẩn xanh và cam kết giảm phát thải đang buộc ngành cà phê Việt Nam phải chuyển đổi mạnh mẽ để giữ vững lợi thế xuất khẩu. Từ công nghệ chế biến, tận dụng phụ phẩm đến yêu cầu của thị trường quốc tế, đâu là lời giải để hình thành một chuỗi giá trị cà phê xanh, bền vững và có sức cạnh tranh?
Chuyển đổi xanh - bài toán cấp thiết của ngành cà phê Việt Nam
Việt Nam hiện là quốc gia xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới, tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam được Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dẫn lại, lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/6, cả nước đã xuất khẩu 985,7 nghìn tấn cà phê, đạt kim ngạch gần 4,5 tỷ USD.
Tuy nhiên, trong bối cảnh xu hướng phát triển bền vững ngày càng chi phối thương mại toàn cầu, lợi thế về sản lượng và chất lượng không còn là yếu tố quyết định duy nhất.
Nhiều thị trường nhập khẩu đang siết chặt các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải, kinh tế tuần hoàn và trách nhiệm môi trường trong toàn bộ chuỗi giá trị, đặt ngành cà phê Việt Nam trước yêu cầu phải chuyển đổi theo hướng xanh và bền vững hơn.
Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với ngành cà phê Việt Nam: Làm thế nào để gia tăng giá trị bằng khoa học và công nghệ (KH&CN), đồng thời xây dựng một chuỗi giá trị xanh, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong khi vẫn nâng cao thu nhập cho người sản xuất?
Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của chủ trương phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) mà Bộ KH&CN đang thúc đẩy, góp phần hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) của Việt Nam.
Trong hành trình đó, KH&CN không chỉ là động lực đổi mới mà còn là “chìa khóa” để tái cấu trúc các chuỗi giá trị nông sản theo hướng xanh và bền vững.
Chính những vấn đề trên sẽ được phân tích trong talkshow “Từ chế biến đến thị trường xuất khẩu: Công nghệ nào cho chuỗi cà phê xanh?”, dự kiến phát sóng vào tuần tới. Đây là số đầu tiên trong chuỗi talkshow về ĐMST trong nông nghiệp xanh, hướng tới kết nối tri thức, lan tỏa các giải pháp KH&CN và thúc đẩy hợp tác giữa các chủ thể trong hệ sinh thái nông nghiệp.
Giải mã chuỗi giá trị cà phê từ công nghệ đến thị trường
Không chỉ phản ánh thực trạng của ngành, talkshow sẽ mang đến bức tranh toàn diện về chuỗi giá trị cà phê Việt Nam từ nhiều góc nhìn khác nhau: vùng nguyên liệu, công nghệ sinh học, công nghệ chế biến, tận dụng phụ phẩm thành nguồn tài nguyên có giá trị, cũng như những xu hướng mới của thị trường xuất khẩu.
Qua các nội dung trao đổi, chương trình sẽ chỉ ra cách KH&CN có thể tạo ra giá trị gia tăng ở từng mắt xích của chuỗi sản xuất, đồng thời phân tích những yêu cầu mới về truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và phát triển bền vững - các yếu tố đang ngày càng trở thành điều kiện tiên quyết để cà phê Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Đồng hành trong chương trình là những chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp giàu kinh nghiệm, gồm: TS. Nguyễn Trí Ngọc, Phó Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Việt Nam; PGS. TS. Phạm Anh Tuấn, Trưởng ban KH&CN, ĐMST và Chuyển đổi số, Tổng hội NN&PTNT Việt Nam; ông Nguyễn Văn Hoàng, Chủ tịch Công ty CP Cơ khí Vinanhatrang; và ông Nguyễn Công Tâm, Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty CP Bioway Việt Nam.
Với những góc nhìn từ hoạch định chính sách, nghiên cứu khoa học đến thực tiễn sản xuất và kinh doanh, các diễn giả sẽ cùng thảo luận những giải pháp giúp nâng cao giá trị gia tăng của ngành cà phê trong bối cảnh chuyển đổi xanh.
Đặc biệt, chương trình cũng gửi đi thông điệp rằng xây dựng một chuỗi cà phê xanh không phải là nhiệm vụ của riêng doanh nghiệp (DN), nhà khoa học hay người nông dân, mà cần sự tham gia của cả hệ sinh thái - từ cơ quan quản lý, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, DN, hợp tác xã đến thị trường tiêu thụ. Chỉ khi các chủ thể được kết nối bằng KHCN và ĐMST, chuỗi giá trị mới có thể phát triển theo hướng bền vững.
Truyền thông vì nông nghiệp xanh
Talkshow do Tổng hội NN&PTNT Việt Nam chỉ đạo; Mạng lưới ĐMST Nông nghiệp xanh Việt Nam (VINGA) thuộc Tổng hội NN&PTNT tổ chức thực hiện; phối hợp cùng Tạp chí KH&CN Việt Nam.
Sự phối hợp của các đơn vị cho thấy cách tiếp cận toàn diện trong thúc đẩy ĐMST cho nông nghiệp.
Trong đó, Tổng hội định hướng nội dung gắn với thực tiễn phát triển ngành; VINGA kết nối các chuyên gia, DN và mạng lưới ĐMST; còn Tạp chí KH&CN Việt Nam phát huy vai trò cầu nối truyền thông, lan tỏa tri thức và kết nối KHCN với DN, người sản xuất và thị trường.
Theo bà Trần Thị Hồng Lan, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Tổng hội NN&PTNT Việt Nam, Chủ tịch VINGA, nhấn mạnh đây là talkshow mở đầu cho chuỗi chương trình “Đổi mới sáng tạo Nông nghiệp xanh”.
Bà Trần Thị Hồng Lan cho biết chuỗi chương trình sẽ tiếp tục được triển khai với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, DN và đối tác quốc tế nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ, chuyển đổi xanh, CĐS và phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.
Ông Trần Anh Tú, Phó Tổng biên tập Tạp chí KH&CN Việt Nam, khẳng định, Tạp chí sẽ tiếp tục đồng hành cùng chuỗi chương trình với vai trò là cầu nối lan tỏa tri thức KH&CN, kết nối các nhà khoa học, DN, cơ quan quản lý và người sản xuất.
Thông qua các hoạt động truyền thông và diễn đàn trao đổi chuyên sâu, Tạp chí mong muốn góp phần đưa các giải pháp KHCN và ĐMST đến gần hơn với thực tiễn, đồng thời chung tay thực hiện chủ trương phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu Net Zero của Việt Nam.
Talkshow dự kiến phát sóng vào tuần tới trên các nền tảng của Tạp chí KH&CN Việt Nam. Mời quý độc giả đón xem để cùng lắng nghe những phân tích chuyên sâu, những góc nhìn thực tiễn và các giải pháp công nghệ đang góp phần định hình chuỗi giá trị cà phê xanh, hướng tới một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế./.