Ứng dụng công nghệ số để nâng chất lượng giảng dạy lý luận chính trị, pháp luật

“Cương lĩnh mới” để phát triển đất nước

Nhằm tạo diễn đàn học thuật để các nhà khoa học, nhà quản lý, giảng viên và chuyên gia trao đổi, thảo luận những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến việc nghiên cứu, vận dụng các nội dung của Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần XIV của Đảng trong hoạt động giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) tại các cơ sở giáo dục, Đại học (ĐH) Công nghiệp Hà Nội (HaUI) đã tổ chức hội thảo khoa học quốc gia về chủ đề này ngày 27/6/2026.

Tại Hội thảo, PGS. TS. Phạm Văn Đông, Phó Giám đốc ĐH Công nghiệp Hà Nội cho biết, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy lý luận và thực tiễn lãnh đạo cách mạng.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, quá trình chuyển đổi số (CĐS) và hội nhập quốc tế diễn ra sâu rộng, GD&ĐT đang đứng trước những yêu cầu đổi mới mạnh mẽ.

Đối với lĩnh vực lý luận chính trị và pháp luật, việc nghiên cứu, quán triệt và vận dụng những quan điểm của Đảng có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, ý thức pháp luật và trách nhiệm công dân cho người học trong giai đoạn mới.

Tại Hội thảo, các diễn giả đã đưa ra các luận điểm mới, từ nhiều cách tiếp cận khác nhau, kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn, góp phần làm rõ thêm các nội dung cốt lõi được đề cập trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Chia sẻ về vấn đề tổ chức thực hiện pháp luật trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN) theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, TS. Vũ Thị Hoài Phương, nguyên giảng viên cao cấp Học viện Chính trị khu vực I cho rằng, trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, tổ chức thực hiện pháp luật giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm pháp luật đi vào cuộc sống.

"Pháp luật chỉ thực sự phát huy hiệu lực và hiệu quả khi được triển khai đồng bộ, nghiêm minh và nhất quán bởi các cơ quan nhà nước, đội ngũ cán bộ, công chức cũng như sự tham gia của toàn xã hội", TS. Vũ Thị Hoài Phương nhấn mạnh.

Từ việc phân tích thực trạng tổ chức thực hiện pháp luật ở nước ta, TS. Vũ Thị Hoài Phương cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế tổ chức thi hành pháp luật, nâng cao trách nhiệm của các chủ thể thực thi, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, qua đó góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Chia sẻ về lĩnh vực văn hóa, GD&ĐT, TS. Nguyễn Khắc Sâm, Học viện An ninh Nhân dân cho biết, phát triển văn hóa, GD&ĐT là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thể hiện sự nhận thức sâu sắc và vận dụng sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn cách mạng Việt Nam.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, kinh tế tri thức, CĐS đang diễn ra mạnh mẽ, vấn đề đặt ra là cần làm rõ quá trình nhận thức và phát triển tư duy lý luận của Đảng về vai trò của văn hóa, GD&ĐT như nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Văn kiện Đại hội XIV đã đặc biệt quan tâm đến phát triển văn hóa, GD&ĐT, coi đây là đối tượng nghiên cứu trung tâm trong mối quan hệ với yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Về vấn đề học tập suốt đời, TS. Lê Thị Vinh, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐH Quốc gia Hà Nội) cho biết, Đại hội XIV không chỉ tiếp tục khẳng định yêu cầu xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời, mà còn đặt nội dung này trong mối liên hệ chặt chẽ hơn với phát triển con người, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo (ĐMST) và CĐS.

Theo đó, học tập suốt đời không thể chỉ được hiểu là học thường xuyên theo nghĩa hình thức, mà cần được nhìn nhận như khả năng tiếp tục học, thích ứng với cái mới và tự đổi mới.

TS. Lê Thị Vinh nêu quan điểm, năng lực số và tư duy phản biện là hai thành tố quan trọng của năng lực học tập suốt đời. Do vậy, để vận dụng điểm mới trong Văn kiện vào đời sống, điều quan trọng cần phải nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ giảng viên, đổi mới phương pháp giảng dạy, cách tiếp cận cho sinh viên, hướng nâng cao chất lượng nghiên cứu và giảng dạy lý luận chính trị trong các cơ sở giáo dục ĐH.

Đến giải pháp nâng cao chất lượng nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị, pháp luật

TS. Vũ Thị Hồng Vân, Trưởng khoa Khoa Lý luận chính trị - Pháp luật, ĐH Công nghiệp Hà Nội cho rằng, nghiên cứu việc vận dụng tinh thần và nội dung của Văn kiện Đại hội XIV là yêu cầu cấp thiết hiện nay nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị, pháp luật.

Trong bối cảnh CĐS đang trở thành xu thế tất yếu trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là GD&ĐT, Đại hội XIV đã khẳng định CĐS quốc gia là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Để nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị, pháp luật thì viêc đổi mới tư duy và nâng cao chất lượng lập pháp; lấy thực thi và kỷ luật pháp quyền làm thước đo; phát triển nguồn nhân lực và hạ tầng số phục vụ pháp luật; phát huy vai trò trung tâm của nhân dân… chính là những yêu cầu cấp thiết.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, nhiều diễn giả cho rằng, hạn chế còn tồn tại trong giảng dạy lý luận chính trị tại các cơ sở giáo dục tại Việt Nam phải kể đến như nội dung chưa gắn chặt với thực tiễn, phương pháp dạy học còn thiên về truyền thụ một chiều, mức độ ứng dụng công nghệ số còn hạn chế và việc phát triển năng lực người học chưa đáp ứng yêu cầu mới.

Do đó, các diễn giả cho rằng để năng cao chất lượng nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị, pháp luật, cần phải đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá, ứng dụng công nghệ số và phát triển đội ngũ giảng viên cũng như năng lực người học trong giai đoạn mới.

Đổi mới tư duy, từ tư duy quản lý đến tư duy kiến tạo phát triển: Tái định hình phương pháp luận lý luận chính trị, pháp luật theo Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, TS. Lê Kiến Hưng, Trường ĐH Công nghiệp và Thương mại Hà Nội cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đẩy mạnh CĐS, ĐMST và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, tư duy lý luận của Đảng tiếp tục được bổ sung và phát triển trong định hướng Văn kiện XIV.

Theo TS. Lê Kiến Hưng để nâng cao chất lượng nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị, pháp luật, các cơ sở giáo dục cần có sự chuyển biến trong nghiên cứu và giảng dạy, từ cách tiếp cận truyền thụ tri thức sang phát triển năng lực tư duy; từ tiếp cận đơn ngành sang tiếp cận liên ngành; từ nghiên cứu mang tính mô tả sang nghiên cứu dựa trên dữ liệu, bằng chứng và gắn chặt với thực tiễn phát triển đất nước.

Có thể khẳng định, bên cạnh việc thực hiện đồng bộ và có hiệu quả các giải pháp về giáo dục, đào tạo, kết hợp với đẩy mạnh việc nghiên cứu và làm chủ công nghệ, ĐMST sẽ góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, giác ngộ lý tưởng cách mạng, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, với chế độ và con đường đi lên XHCN của Việt Nam, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.

Ninh Diện