Báo chí không ngừng đổi mới, sáng tạo, bứt phá, làm chủ công nghệ

Sự kiện do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với UBND thành phố Hải Phòng tổ chức nhằm chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).

Giữ vững ngọn cờ tiên phong trên mặt trận tư tưởng - văn hóa

Phát biểu tại Hội Báo toàn quốc 2026, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết cho biết, sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người thầy của nền báo chí cách mạng Việt Nam đã dạy: “Nhiệm vụ của báo chí là phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng”.

Quán triệt tư tưởng của Người, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu báo chí phải không ngừng tự đổi mới để phát triển tương xứng với tầm vóc thời đại, thực sự trở thành nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

"Đó vừa là sự tôn vinh, vừa là giao ước trách nhiệm mà Đảng, Nhà nước và nhân dân tin tưởng gửi gắm cho những người làm báo", Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận nhấn mạnh.

Nhìn lại hơn một thế kỷ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận cho biết: "Chúng ta tự hào về một nền báo chí cách mạng luôn đồng hành và gắn bó máu thịt với sự nghiệp của Đảng, với công cuộc giành độc lập, bảo vệ và dựng xây đất nước".

Thời gian qua, báo chí đã chuyển mình mạnh mẽ: quyết liệt sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy; nhiều cơ quan báo chí sau sáp nhập đã nhanh chóng ổn định, đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới mô hình hoạt động theo hướng thông minh, hiệu quả. "Một diện mạo báo chí chuyên nghiệp hơn, tinh nhuệ hơn, hiện đại hơn đang dần hình thành”, ông Trịnh Văn Quyết đánh giá.

Để báo chí cách mạng thực sự trở thành lực lượng tiên phong, một động lực thúc đẩy xã hội phát triển, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết đề nghị đội ngũ những người làm báo cả nước bám sát thực tiễn, tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Một là, giữ vững tính Đảng, tính nhân dân, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc và sự nghiệp cách mạng.

Đây là sợi chỉ đỏ xuyên suốt, là phẩm chất hàng đầu của báo chí cách mạng. Mỗi cơ quan báo chí, sau khi tinh gọn, phải là một pháo đài vững chắc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, sắc bén đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc.

Hai là, không ngừng đổi mới, sáng tạo, bứt phá, làm chủ công nghệ.

Trước làn sóng cách mạng công nghệ, người làm báo không được phép đi sau. Phải quyết liệt thực hiện chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57, chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ hiện đại, xây dựng tòa soạn hội tụ, đa nền tảng, làm chủ dòng chảy thông tin trên không gian mạng; làm chủ công nghệ không chỉ để theo kịp, mà để dẫn dắt, để báo chí cách mạng giữ vai trò chủ lực, định hướng dư luận ngay trên nền tảng số.

Ba là, làm tốt vai trò động lực phát triển, vũ khí sắc bén của công tác tư tưởng - dân vận.

Báo chí không chỉ phản ánh dòng chảy cuộc sống, mà phải góp phần dẫn dắt dòng chảy ấy đi đúng hướng. Mỗi tác phẩm báo chí phải tuyên truyền, cổ vũ, cảm hóa, giáo dục, khơi dậy khát vọng phát triển, tạo đồng thuận xã hội để nhân dân hiểu, tin và làm theo Đảng...

Bốn là, kiên định “nội dung là cốt lõi, công nghệ là công cụ”, giữ vững đạo đức nghề nghiệp và tính nhân văn.

Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là phương tiện; nội dung chất lượng, tính định hướng, tính nhân văn và đạo đức của người làm báo mới làm nên uy tín và sức sống của một tờ báo. Mỗi nhà báo phải giữ vững phương châm “bút sắc, lòng trong, tâm sáng”; mỗi tờ báo phải là diễn đàn tin cậy của nhân dân, kiên quyết chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tuyệt đối không để thương mại hóa làm mờ nhạt thiên chức cao quý của báo chí cách mạng.

Năm là, đổi mới mô hình quản trị, phát triển kinh tế báo chí bền vững đi đôi với xây dựng đội ngũ người làm báo tinh nhuệ, bản lĩnh, chuyên nghiệp. Sau sắp xếp, tinh gọn, các cơ quan chủ quản và các tòa soạn phải chủ động đổi mới quản trị, tăng cường tự chủ, giải cho được bài toán kinh tế báo chí trong kỷ nguyên số, bảo đảm nguồn lực tái đầu tư và chăm lo đời sống đội ngũ để mỗi người làm báo yên tâm cống hiến, sáng tạo những tác phẩm có giá trị cao.

Tòa soạn tương lai là mô hình kết hợp giữa con người và AI

Phát biểu tại Hội Báo toàn quốc 2026, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh cho biết, Hội Báo toàn quốc năm 2026 diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang nỗ lực thi đua, triển khai thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Đối với giới báo chí, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh đây là giai đoạn có tính bước ngoặt khi chúng ta vừa kế thừa một thế kỷ truyền thống vẻ vang của Báo chí Cách mạng Việt Nam, vừa phải chủ động bứt phá, đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên mới.

Năm nay, Hội Nhà báo Việt Nam lựa chọn chủ đề “Báo chí Việt Nam - Trung thành, Sáng tạo, Trách nhiệm trong kỷ nguyên mới”, theo đó, 3 từ khóa khẳng định sứ mệnh cốt lõi của người làm báo cách mạng: Luôn tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng, lợi ích của nhân dân; Không ngừng đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiện đại; Nâng cao trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp trong công cuộc xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

“Hội Báo toàn quốc năm 2026 không chỉ là nơi để tôn vinh những thành tựu của báo chí nước nhà, mà quan trọng hơn, đây là diễn đàn giao lưu mở, là cầu nối gắn kết chặt chẽ giữa những người làm báo với công chúng - những độc giả, khán thính giả từ mọi miền Tổ quốc, nguồn cổ vũ và là trọng tâm phục vụ của báo chí cách mạng”, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh.

Cũng theo ông Lê Quốc Minh, AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Các công cụ AI có khả năng tạo ra văn bản, hình ảnh, âm thanh với tốc độ rất nhanh, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí. Song cũng chính sự phát triển mạnh mẽ của AI đang đặt ra thách thức trực tiếp đối với nguồn thu của các cơ quan báo chí, niềm tin của công chúng về thông tin.

Khi các nền tảng AI có thể tổng hợp, khai thác và phân phối thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, lượng truy cập vào các cơ quan báo chí có nguy cơ bị chia sẻ, kéo theo sự sụt giảm doanh thu quảng cáo và các nguồn thu truyền thống.

Ông Lê Quốc Minh chia sẻ một số trụ cột để báo chí phát triển thời gian tới. Theo đó, tòa soạn tương lai sẽ là mô hình kết hợp chặt chẽ giữa con người và AI, trong đó công nghệ đảm nhiệm các khâu tự động hóa, phân tích dữ liệu và thấu hiểu hành vi độc giả, còn nhà báo tập trung vào điều tra, phân tích chuyên sâu và sản xuất các nội dung có giá trị khác biệt.

Thay vì chạy theo lượng truy cập ngắn hạn, các tòa soạn sẽ ưu tiên xây dựng cộng đồng độc giả trung thành, tăng cường tương tác, minh bạch thông tin và phát triển các nguồn thu bền vững dựa trên niềm tin của công chúng. Tương lai của báo chí không nằm ở việc sản xuất nhiều tin tức hơn, mà ở khả năng giữ chân người đọc lâu hơn, tạo dựng niềm tin lớn hơn và xây dựng được cộng đồng công chúng trung thành.

Khi làm được điều đó, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng báo chí không chỉ có thêm nguồn thu mới mà còn tạo ra những năng lực mới để phát triển bền vững trong kỷ nguyên số và AI.

Tại phiên bế mạc Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 trong khuôn khổ Hội báo chiều ngày 20/5, Hội Nhà báo Việt Nam đã công bố bộ 10 quy tắc sử dụng AI trong báo chí, nhấn mạnh nguyên tắc AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế nhà báo; mọi nội dung do AI tạo ra phải được kiểm chứng, biên tập và chịu trách nhiệm bởi con người; đồng thời bảo đảm các yêu cầu về bản quyền, minh bạch, đạo đức nghề nghiệp và tuân thủ pháp luật.

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh khẳng định, trong bối cảnh CĐS diễn ra mạnh mẽ, sự chính trực, đạo đức nghề nghiệp và niềm tin của công chúng tiếp tục là tài sản quý giá nhất của báo chí chính thống, là nền tảng để xây dựng một nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại và phát triển bền vững.

“

Diễn ra từ ngày 19 đến 21/6/2026, Hội Báo toàn quốc 2026 quy tụ khoảng 100 gian trưng bày của các cơ quan báo chí Trung ương, Hội Nhà báo các cấp và đơn vị đào tạo báo chí trên cả nước.

Không gian Hội Báo - được xây dựng như một hành trình kết nối giữa truyền thống và tương lai. Thông qua hệ thống hình ảnh, tư liệu, hiện vật và ứng dụng công nghệ trình chiếu hiện đại, công chúng sẽ có cơ hội nhìn lại chặng đường phát triển của nền báo chí cách mạng, đồng thời cảm nhận rõ hơn những yêu cầu đang đặt ra với báo chí trong bối cảnh mới.

Điểm nhấn trong chuỗi sự kiện là Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 diễn ra ngày 20/6, gồm 11 phiên thảo luận: phiên toàn thể, phiên bế mạc cùng 9 phiên thảo luận chuyên ngành và chuyên đề.

Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX (năm 2025) diễn ra vào tối 21/6/2026 trong khuôn khổ sự kiện nhằm tôn vinh những tác phẩm báo chí xuất sắc nhất năm 2025 thuộc các loại hình báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử và ảnh báo chí...
Trong khuôn khổ Hội Báo còn có chuỗi hoạt động phong phú, từ Cuộc thi Tiếng hát Người làm báo mở rộng với sự tham gia của các nhà báo trong nước và cả các nhà báo quốc tế từ các nước như Lào, Thái Lan, Campuchia; chương trình dâng hương tại các di tích lịch sử ở Hải Phòng, cho đến hệ thống các giải thưởng tôn vinh các gian trưng bày, sự kiện nổi bật và các sản phẩm báo chí ấn tượng, xuất sắc, hứa hẹn sẽ mang đến một kỳ Hội Báo đổi mới, sáng tạo, hấp dẫn và hiệu quả thiết thực.

Với quy mô lớn, nội dung phong phú cùng nhiều hoạt động chuyên môn thiết thực, Hội Báo toàn quốc 2026 tiếp tục khẳng định vị thế là ngày hội lớn của những người làm báo Việt Nam./.

PT