Liên kết "3 nhà" tạo động lực cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Nghệ An

Ngày 12/6, Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An phối hợp với Trường Đại học Vinh và Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh tổ chức Hội thảo “Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tỉnh Nghệ An thông qua mô hình liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp”, đồng thời triển khai ký kết các chương trình hợp tác giữa các bên.

Hội thảo thu hút sự tham gia của đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp cùng lãnh đạo nhiều sở, ngành trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Đây là diễn đàn để các chuyên gia, nhà quản lý, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp trao đổi, đóng góp ý kiến hoàn thiện Đề án phát triển Nghệ An thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo (ĐMST) theo mô hình liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp; đồng thời tăng cường kết nối, hợp tác giữa các chủ thể trong hệ sinh thái ĐMST của tỉnh.

Nghệ An thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từ mô hình liên kết "3 nhà"

Hội thảo đã được nghe báo cáo tổng quan Đề án “Phát triển Nghệ An thành Trung tâm ĐMST theo mô hình liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp”.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KH, CN, ĐMST và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia; Nghị quyết số 39-NQ/TW ngày 18/7/2023 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Nghệ An đứng trước yêu cầu cấp thiết phải xây dựng mô hình phát triển mới dựa trên KH, CN, ĐMST và CĐS nhằm tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Nghệ An có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển hệ sinh thái ĐMST với quy mô dân số lớn, vị trí trung tâm vùng Bắc Trung Bộ, hệ thống giao thông chiến lược, khu kinh tế Đông Nam, các khu công nghiệp, mạng lưới trường đại học, cao đẳng, cơ sở nghiên cứu và đội ngũ trí thức, chuyên gia ngày càng phát triển. Đặc biệt, Trường Đại học Vinh là cơ sở giáo dục đại học trọng điểm của khu vực Bắc Trung Bộ; tỉnh có tiềm năng lớn trong các lĩnh vực công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, dược liệu, y sinh, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, kinh tế biển và phát triển xanh.

Tuy nhiên, các nguồn lực khoa học, công nghệ và ĐMST trên địa bàn tỉnh còn phân tán; mối liên kết giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ; hoạt động nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế; doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn gặp nhiều khó khăn trong đổi mới công nghệ, CĐS và nâng cao năng lực cạnh tranh. Bên cạnh đó, Nghệ An chưa có một thiết chế đủ mạnh để điều phối tổng thể hệ sinh thái ĐMST, kết nối hiệu quả giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ ĐMST.

Trong bối cảnh cạnh tranh phát triển giữa các địa phương ngày càng gay gắt, nhiều tỉnh, thành phố đã hình thành trung tâm ĐMST và các hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ, việc xây dựng một mô hình liên kết thực chất giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp là yêu cầu khách quan nhằm phát huy tối đa các nguồn lực hiện có, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp ĐMST và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Vì vậy, việc xây dựng hệ sinh thái ĐMST trên nền tảng liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, trong đó lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy trường đại học và tổ chức KHCN làm hạt nhân tri thức, lấy Nhà nước làm chủ thể kiến tạo phát triển sẽ giúp Nghệ An khai thác hiệu quả nguồn lực tri thức, thúc đẩy phát triển kinh tế dựa trên công nghệ và giá trị gia tăng cao. Đây chính là giải pháp quan trọng để cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương và của tỉnh, tạo cực tăng trưởng mới dựa trên KH, CN, ĐMST và CĐS; từng bước đưa Nghệ An trở thành trung tâm ĐMST của khu vực Bắc Trung Bộ, góp phần thực hiện thành công mục tiêu phát triển tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm và đề xuất giải pháp để phát triển hệ sinh thái ĐMST của Nghệ An trong giai đoạn mới. Trọng tâm là các giải pháp xây dựng hệ sinh thái ĐMST của Nghệ An trên nền tảng liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp.

Trình bày tham luận “Thúc đẩy hợp tác Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và ĐMST phát triển nguồn nhân lực: Từ chính sách đến thực tiễn”, TS. Trần Nam Tú, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết: Hợp tác Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp là định hướng chiến lược quan trọng nhằm gắn kết đào tạo, nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của phát triển kinh tế – xã hội, là mô hình hợp tác cùng đầu tư và nghiên cứu, phát triển. Thông qua cơ chế này, các cơ sở giáo dục đại học có điều kiện định hướng hoạt động đào tạo và nghiên cứu theo nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường. Đồng thời, doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đặt hàng nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo TS. Trần Nam Tú, mối quan hệ hợp tác này nhằm thúc đẩy chia sẻ và huy động hiệu quả các nguồn lực của toàn xã hội cho phát triển KH, CN, ĐMST và CĐS và đào tạo. Đồng thời, tối ưu các nguồn lực về tài chính, năng lực về nhân lực, cơ sở vật chất, tri thức và kinh nghiệm quản lý được kết nối và khai thác.

Trong khi đó, TS. Đinh Việt Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia đã trình bày tham luận về phát triển nguồn lực chuyên gia khởi nghiệp và ĐMST tỉnh Nghệ An.

Theo TS. Đinh Việt Hòa, thực trạng hệ sinh thái khởi nghiệp tỉnh Nghệ An có những thế mạnh đó là: Nguồn nhân lực đa dạng, thị trường lớn, chính sách định hướng mạng, hạ tầng khu công nghiệp Việt Nam – Singapore. Tuy nhiên, điểm yếu là môi trường kinh doanh không đều, thiếu chuyên gia, nguồn lực dành cho nghiên cứu và phát triển hạn chế, vốn đầu tư mạo hiểm khan hiếm.

TS. Đinh Việt Hòa nhấn mạnh Nghệ An hiện thiếu nghiêm trọng nhân lực chuyên sâu cho khởi nghiệp và ĐMST. Các trường đại học chỉ có 5 - 10 giảng viên được đào tạo chuyên sâu; gần như không có mạng lưới cố vấn hay nhà đầu tư thiên thần tại chỗ.

Để đạt mục tiêu đến năm 2030 thiết lập mạng lưới 1000 chuyên gia khởi nghiệp, ĐMST, TS. Đinh Việt Hòa đưa ra một số kiến nghị cho UBND tỉnh Nghệ An, cụ thể: Ban hành "Kế hoạch hệ sinh thái ĐMST 2026 - 2030" với lộ trình ngân sách rõ ràng; trao quyền tự chủ cho Trung tâm ĐMST (tài chính, thuê chuyên gia, vận hành); hỗ trợ quỹ khởi nghiệp, cân nhắc ưu đãi thuế cho đóng góp vào quỹ ĐMST; Giao Sở KH&CN chủ trì Techfest Nghệ An thường niên.

Trong khi đó, Sở KH&CN tỉnh Nghệ An cần phối hợp với Trường Đại học Vinh thành lập Trung tâm ĐMST Nghệ An, xây dựng cơ chế sở hữu trí tuệ và môi trường thử nghiệm cho startup và chủ trì bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả khởi nghiệp tại trường đại học và doanh nghiệp.

Tăng cường hiệu quả của mô hình liên kết “3 nhà”

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Thái Văn Thành cho biết, mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng kinh tế - xã hội của tỉnh đang duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tốc độ tăng trưởng GRDP những tháng đầu năm đạt khoảng 10%, đứng thứ hai khu vực Bắc Trung Bộ.

Hoạt động thu hút đầu tư, đặc biệt là vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tiếp tục nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tri thức.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực Bắc Trung Bộ, Nghệ An cần sớm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có khả năng kết nối hiệu quả giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành nhấn mạnh, liên kết “3 nhà” không chỉ dừng lại ở việc kết nối nguồn lực mà phải hướng tới mục tiêu tạo ra các sản phẩm khoa học, công nghệ, các mô hình phát triển mới phục vụ tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của địa phương.

Trong khuôn khổ chương trình, có 8 thỏa thuận hợp tác giữa các cơ quan quản lý Nhà nước, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp đã được ký kết, mở ra cơ chế phối hợp thực chất trong đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh.

Việc thúc đẩy liên kết "Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp" được kỳ vọng tạo nền tảng hình thành hệ sinh thái ĐMST hoàn chỉnh tại Nghệ An, góp phần nâng cao năng suất lao động, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương./.

Ngọc Diệp