Lạng Sơn chủ động "lá chắn" an toàn bức xạ vùng biên
Trước yêu cầu ngày càng cao về bảo đảm an toàn bức xạ và ứng phó nguy cơ sự cố hạt nhân xuyên biên giới, tỉnh Lạng Sơn đang tăng cường năng lực quản lý nhà nước, hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành và nâng cao khả năng sẵn sàng ứng phó nhằm bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng và an ninh khu vực biên giới.
Nhằm nâng cao nhận thức, năng lực quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân, đồng thời chủ động xây dựng các phương án ứng phó hiệu quả trước các nguy cơ tiềm ẩn rủi ro xuyên biên giới, sáng ngày 11/06/2026, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tỉnh Lạng Sơn đã tổ chức Hội nghị tập huấn quản lý nhà nước về an toàn bức xạ trên địa bàn tỉnh.
Hội nghị có sự tham dự của ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Lạng Sơn; TS. Nguyễn Hào Quang, nguyên Phó Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam; cùng 130 đại biểu là đại diện các sở, ban, ngành; đại diện UBND các xã, phường và các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh, đơn vị sự nghiệp có sử dụng thiết bị bức xạ trên địa bàn tỉnh.
Phát biểu tại Hội nghị, Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Lạng Sơn Nguyễn Quang Huy nhận định: Các ứng dụng từ năng lượng nguyên tử (NLNT) và bức xạ đang ngày càng phổ biến và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội trong nhiều lĩnh vực như y tế, công nghiệp, nông nghiệp, nghiên cứu và bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, Giám đốc Nguyễn Quang Huy cũng nhận định nếu thiếu đi sự quản lý nghiêm ngặt, các nguồn phóng xạ và thiết bị bức xạ luôn tiềm ẩn rủi ro rất lớn đối với sức khỏe cộng đồng, môi trường và an ninh xã hội.
Đặc biệt, Lạng Sơn không chỉ mang trách nhiệm quản lý các cơ sở nội địa sử dụng thiết bị bức xạ mà còn là địa bàn trọng yếu về quốc phòng, an ninh và giao thương quốc tế. Việc tăng cường năng lực giám sát, quản lý và chủ động ứng phó với các sự cố bức xạ, hạt nhân đã trở thành nhiệm vụ hết sức cấp thiết và mang tính chiến lược.
Tại Hội nghị tập huấn, các đại biểu đã được nghe TS. Nguyễn Hào Quang truyền đạt và phổ biến sâu rộng các nội dung cốt lõi nhằm hướng dẫn triển khai các quy định mới của pháp luật về an toàn bức xạ bao gồm: Giới thiệu sâu các quy định của Luật NLNT số 94/2025/QH15 mới có hiệu lực và các văn bản hướng dẫn thi hành; quy định về cấp phép, khai báo, quản lý, kiểm soát nguồn phóng xạ và thiết bị bức xạ; Công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ; Hệ thống hóa các hành vi vi phạm hành chính phổ biến trong lĩnh vực an toàn bức xạ; Cập nhật mức xử phạt, hình thức xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định mới tại Nghị định số 71/2026/NĐ-CP; Giới thiệu mạng lưới quan trắc, cảnh báo phóng xạ môi trường và cơ chế chia sẻ dữ liệu liên thông giữa Trung ương với địa phương.
Đặc biệt, nội dung tập huấn đã đi sâu vào quy trình ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân có yếu tố xuyên biên giới. Các đại biểu được hướng dẫn chi tiết về cơ chế tiếp nhận thông tin cảnh báo sớm; phương án phối hợp liên ngành giữa các lực lượng chức năng (Công an, Bộ đội Biên phòng, Quân sự, Y tế, Hải quan…) nhằm kiểm soát, phát hiện và xử lý kịp thời các tình huống nguồn phóng xạ dịch chuyển qua biên giới; cũng như triển khai các biện pháp khoanh vùng, giảm thiểu tác động lan truyền tổn hại đến sức khỏe nhân dân và môi trường di động.
Hội nghị cũng dành thời gian để các đại biểu cùng trao đổi, thảo luận thẳng thắn về những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn triển khai công tác quản lý chuyên ngành tại địa phương.
Thông qua Hội nghị tập huấn, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh Lạng Sơn đã được nâng tầm cả về nhận thức lẫn năng lực thực thi. Đây là bước đi quan trọng giúp địa phương tháo gỡ các nút thắt trong quản lý, tăng cường khả năng phối hợp liên ngành, từ đó chủ động phòng ngừa và sẵn sàng ứng phó toàn diện với các nguy cơ mất an toàn bức xạ, bảo vệ vững chắc an ninh môi trường vùng biên giới./.