TP. HCM triển khai thí điểm đô thị thông minh cấp cơ sở

Ngày 11/6, UBND TP.HCM tổ chức Hội nghị “Triển khai thí điểm mô hình đô thị thông minh cấp xã trên địa bàn”. Chương trình được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở thực tiễn để xây dựng bộ tiêu chí, tiêu chuẩn và mô hình tham chiếu, hướng tới nhân rộng trên toàn thành phố trong thời gian tới.

Xây dựng nền tảng quản trị địa phương dựa trên dữ liệu số

Phát biểu tại hội nghị, Giám đốc Sở KH&CN TP.HCM Lâm Đình Thắng cho biết, việc triển khai xây dựng đô thị thông minh (ĐTTM) cấp xã là nhiệm vụ chiến lược, nhằm cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số (CĐS) và xây dựng chính quyền số của Thành phố.

Theo Giám đốc Sở KH&CN, mô hình hướng tới mục tiêu tối ưu hóa công tác chỉ đạo, điều hành địa phương thông qua việc ứng dụng các nền tảng công nghệ số hiện đại như bản sao số (digital twin) và Trung tâm Điều hành thông minh (IOC). Việc số hóa quy trình, quản lý dữ liệu tập trung và giám sát theo thời gian thực trên các lĩnh vực trọng yếu như an ninh trật tự, giao thông, quy hoạch và phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), giúp lãnh đạo địa phương đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác và dựa trên dữ liệu.

“Định hướng trọng tâm trong thời gian tới là hoàn thiện bộ tiêu chí, tiêu chuẩn và mô hình tham chiếu, để từng bước nhân rộng trên toàn địa bàn, tạo nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông. Qua đo, góp phần xây dựng môi trường đô thị hiện đại, an toàn và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý công”, ông Lâm Đình Thắng nhấn mạnh.

Thời gian qua, Sở KH&CN TP. HCM đã phối hợp với các sở, ngành, địa phương cùng Tập đoàn Viettel, Tập đoàn Becamex và các đơn vị liên quan, tiến hành khảo sát thực tế, đánh giá hiện trạng hạ tầng số, dữ liệu số cũng như nhu cầu quản lý, điều hành tại cơ sở để xây dựng mô hình phù hợp.

Trên cơ sở đánh giá hiện trạng, Sở KH&CN đề xuất triển khai hai nhóm mô hình thí điểm.

Trong đó, mô hình thứ nhất là “Chuyển đổi số toàn diện Đặc khu Côn Đảo - Đặc khu thông minh”, do Công ty CP Công nghệ và Truyền thông Việt Nam (VNTT) thuộc Tập đoàn Becamex phối hợp triển khai.

Đến nay, giai đoạn đầu của dự án đã hoàn thành việc xây dựng Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), nền tảng quản lý đặc khu thông minh ứng dụng công nghệ bản sao số, hệ thống báo cáo KT-XH và hệ thống giám sát an ninh, giao thông. Các nền tảng này bước đầu hình thành không gian điều hành số tập trung, cho phép tích hợp dữ liệu quản lý trên nền bản đồ số, đồng thời tạo tiền đề kết nối các hệ thống chuyên ngành trong những giai đoạn tiếp theo.

Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ bản sao số tại Côn Đảo, đã giúp số hóa không gian quản lý, hỗ trợ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành trên nhiều lĩnh vực như đất đai, quy hoạch và xây dựng, tài nguyên môi trường, an ninh, giao thông và báo cáo KT-XH.

Theo đánh giá của Sở KH&CN TP. HCM, kết quả triển khai tại Côn Đảo đã hình thành môi trường điều hành số tập trung, trở thành mô hình thực tiễn có giá trị để Thành phố tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện kiến trúc tổng thể ĐTTM cấp xã trong tương lai.

Mô hình thứ hai là triển khai các tiện ích ĐTTM tại phường Phú Nhuận và phường Vũng Tàu do Tập đoàn Viettel phối hợp thực hiện. Hai địa phương được lựa chọn triển khai hai nhóm giải pháp trọng tâm gồm hệ thống Dashboard phục vụ chỉ đạo, điều hành và hệ thống bản sao số giám sát an ninh đô thị.

Trong đó, hệ thống Dashboard cho phép số hóa quy trình báo cáo, theo dõi các chỉ tiêu phát triển KT-XH theo thời gian thực, hỗ trợ lãnh đạo địa phương điều hành dựa trên dữ liệu.

Phường Phú Nhuận dự kiến theo dõi 45 chỉ tiêu, gồm 30 chỉ tiêu phát triển KT-XH, theo quy định của thành phố và 15 chỉ tiêu đặc thù của địa phương. Trong khi đó, phường Vũng Tàu sẽ theo dõi 42 chỉ tiêu, gồm 30 chỉ tiêu chung của thành phố và 12 chỉ tiêu riêng phù hợp với đặc điểm địa phương.

Cùng với đó, giải pháp bản sao số giám sát an ninh đô thị, được xây dựng trên nền tảng bản đồ số, kết nối với hệ thống camera hiện có và tích hợp AI, nhằm nhận diện phương tiện, nhận diện biển số, đo đếm lưu lượng giao thông, phát hiện vi phạm giao thông, phát hiện đám đông bất thường, hành vi bạo lực cũng như hỗ trợ truy vết, cảnh báo sớm các tình huống phát sinh liên quan đến an ninh trật tự.

Riêng tại phường Vũng Tàu, hệ thống còn được mở rộng để phục vụ cảnh báo người dân và du khách tại các khu vực tắm biển nguy hiểm, góp phần nâng cao năng lực bảo đảm an toàn cho cộng đồng.

Ông Lâm Đình Thắng cho biết, Sở KH&CN TP.HCM sẽ tiếp tục phối hợp với Viettel, Becamex, Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố và các đơn vị liên quan khảo sát, lựa chọn thêm các phường, xã và đặc khu có nhu cầu, đủ điều kiện để triển khai thí điểm. Đồng thời, Thành phố sẽ nghiên cứu mở rộng các bài toán quản lý mới như trật tự đô thị, môi trường, du lịch, hạ tầng kỹ thuật, an sinh xã hội, cảnh báo ngập, quản lý tài nguyên và các yêu cầu điều hành đặc thù của từng địa phương.

Đô thị thông minh phải phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cho rằng, trong bối cảnh Thành phố đang tổ chức bộ máy theo mô hình mới, từ cấp thành phố đến cấp xã, yêu cầu quản trị đô thị không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào kinh nghiệm hay các báo cáo thủ công mà phải được thực hiện trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, chính xác và được cập nhật liên tục.

Ông dẫn chứng từ thực tiễn quản lý đất đai và triển khai các dự án đầu tư để cho thấy giá trị của dữ liệu số. Theo ông, chỉ một sai lệch rất nhỏ trong quá trình đo đạc, xác định ranh giới hay diện tích đất cũng có thể khiến toàn bộ hồ sơ, chỉ tiêu quy hoạch và các thông số kỹ thuật của dự án phải điều chỉnh lại, kéo theo nhiều thủ tục phát sinh và ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, xây dựng ĐTTM trước hết là xây dựng một nền tảng dữ liệu đủ mạnh phục vụ công tác lãnh đạo, điều hành. Xa hơn, mọi hoạt động quản lý nhà nước phải hướng đến mục tiêu cuối cùng là phục vụ người dân và doanh nghiệp (DN) tốt hơn.

“Quản lý điều hành xã hội trên nền dữ liệu không nằm ngoài mục tiêu phục vụ người dân và DN tốt hơn, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân tốt hơn”, ông Cường nhấn mạnh. Theo ông, nếu từng phường, xã, đặc khu đều xây dựng được mô hình quản trị thông minh, thì việc điều hành toàn bộ siêu đô thị TP. HCM sẽ hiệu quả hơn, đồng bộ hơn và tiến gần hơn đến mục tiêu quản trị hiện đại.

Tuy nhiên, lãnh đạo Thành phố cũng lưu ý việc thí điểm phải được triển khai thực chất, xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của địa phương, không chạy theo phong trào hay hình thức. Từ thực tiễn triển khai, thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình để có thể nhân rộng trên toàn địa bàn.

Ông giao Sở KH&CN TP.HCM làm đầu mối theo dõi, điều phối, tháo gỡ các khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện. Đồng thời, tổng kết và xây dựng các quy trình, giải pháp có thể áp dụng rộng rãi cho các địa phương khác. Đối với các đơn vị được lựa chọn thí điểm, ông đề nghị lãnh đạo địa phương phải xem đây là nhiệm vụ trọng tâm gắn trực tiếp với chất lượng phục vụ người dân.

“Chúng ta phải coi đây là việc của mình, phải nóng ruột, phải mong muốn, phải khát khao, phải trăn trở để làm cho được”, ông Cường nhấn mạnh.

Kỳ vọng của TP.HCM là các mô hình thí điểm sẽ không dừng lại ở quy mô thử nghiệm, mà trở thành nền tảng cho phương thức quản trị mới dựa trên dữ liệu số, góp phần xây dựng ĐTTM, đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại và phục vụ người dân, DN ngày càng hiệu quả hơn./.

KA