Cà Mau thực hiện nhiều giải pháp KHCN, chuyển đổi số để phát triển nuôi biển
Với lợi thế sở hữu đường bờ biển dài, hệ thống bãi triều rộng lớn cùng các cụm đảo có tiềm năng phát triển kinh tế biển, phát triển nuôi biển được Cà Mau xác định là một ngành kinh tế mới mang tính đột phá, có giá trị gia tăng cao, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số của tỉnh.
Ngày 8/6/2026, UBND tỉnh Cà Mau đã ban hành Kế hoạch số 328/KH-UBND phát triển nuôi hải sản trên biển và ven biển tỉnh Cà Mau giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhằm định hướng phát triển nuôi biển phù hợp với tiềm năng, lợi thế của tỉnh, góp phần chuyển dịch cơ cấu ngành thủy sản theo hướng bền vững, nâng cao giá trị sản xuất, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Cà Mau là một tỉnh có vị trí địa lý khá đặc biệt với 3 mặt giáp biển, chiều dài bờ biển trên 310 km cùng vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn tiếp giáp với biển Đông và biển Tây. Sự tồn tại của các cụm đảo như Hòn Khoai, Hòn Chuối, Hòn Đá Bạc với khoảng 8 hòn đảo lớn nhỏ, không chỉ có ý nghĩa trọng yếu về mặt quốc phòng, an ninh mà còn sở hữu hệ sinh thái phong phú, đa dạng.
Những đặc điểm địa lý trên kết hợp với tiềm năng từ hệ thống bãi triều rộng lớn là dư địa và ngư trường lý tưởng để tổ chức phát triển nuôi hải sản lồng bè cũng như nuôi các loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ có giá trị kinh tế cao (nghêu, sò huyết, vẹm xanh, hàu...) theo phương thức công nghiệp và đồng quản lý.
Tuy nhiên, ngành thủy sản của Cà Mau cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức khi nguồn lợi hải sản ven bờ có xu hướng suy giảm do cường lực khai thác cao. Đồng thời, yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), lộ trình cắt giảm tàu cá công suất nhỏ và hạn chế các nghề khai thác ảnh hưởng đến nguồn lợi, môi trường sinh thái đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất và sinh kế ngư dân ven biển, hải đảo phụ thuộc vào khai thác tự nhiên.
Bám sát chủ trương phát triển kinh tế biển xanh, lấy việc chuyển đổi nghề khai thác ven bờ làm trọng tâm để giảm áp lực lên nguồn lợi tự nhiên và thực hiện nghiêm quy định IUU. Trên cơ sở đó, Cà Mau ưu tiên ứng dụng công nghệ, hiện đại hóa hạ tầng và thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu nhằm hình thành chuỗi giá trị bền vững, gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với bảo tồn hệ sinh thái và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng biển, đảo.
Theo Kế hoạch, Cà Mau đặt mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu đạt quy mô nuôi hải sản lồng bè quanh các đảo khoảng 0,15 triệu m³ với sản lượng khoảng 3.000 tấn; diện tích nuôi nhuyễn thể ven biển đạt khoảng 2.200 ha.
Bên cạnh đó, địa phương sẽ hình thành ít nhất một mô hình nuôi biển công nghệ cao có khả năng truy xuất nguồn gốc phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu, đồng thời xây dựng các chuỗi liên kết từ sản xuất giống, vật tư đầu vào đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Đặc biệt, giải pháp được tỉnh Cà Mau đặt ra nhằm triển khai thành công Kế hoạch là phát triển, ứng dụng khoa học và công nghệ (KH&CN). Theo đó, Cà Mau sẽ tăng cường liên kết với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan khoa học, công nghệ trong và ngoài tỉnh nhằm nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào nuôi biển; từng bước chuyển đổi lồng bè truyền thống sang vật liệu HDPE, ứng dụng hệ thống cho ăn tự động, công nghệ quan trắc và quản lý nuôi hiện đại.
Đồng thời, tiếp cận nguồn giống chất lượng cao, giải pháp phòng, trị bệnh, công nghệ thu hoạch, bảo quản và vận chuyển sản phẩm phù hợp với điều kiện thực tế.
Bên cạnh đó, tỉnh sẽ nghiên cứu, thử nghiệm và đưa vào sản xuất ít nhất 3 đối tượng nuôi mới có giá trị kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương; Xây dựng ít nhất 3 mô hình ứng dụng hệ thống lọc tuần hoàn (RAS) trên bể xi măng, composite và chuyển đổi sang vật liệu lồng bè nhựa HDPE bền vững.
Đặc biệt, tỉnh sẽ thực hiện chuyển đổi số toàn diện trong quản lý nuôi trồng biển thông qua việc xây dựng hệ thống quan trắc môi trường số tự động; ứng dụng giải pháp tích hợp công nghệ IoT (Internet kết nối vạn vật) và hệ thống thông tin địa lý GIS để giám sát biến động môi trường, cảnh báo dịch bệnh và quản lý chặt chẽ các vùng nuôi tập trung của tỉnh.
Trong Kế hoạch này, Sở KH&CN tỉnh Cà Mau được giao nhiệm vụ phối hợp với các viện, trường, sở, ngành và địa phương có liên quan trong công tác tham mưu đặt hàng nghiên cứu, nghiên cứu đề xuất các nhiệm vụ KH&CN phục vụ phát triển nuôi biển; ưu tiên nghiên cứu, chuyển giao công nghệ sản xuất giống, nuôi biển công nghệ cao, quan trắc môi trường và chế biến sản phẩm.
Việc triển khai Kế hoạch phát triển nuôi hải sản trên biển và ven biển tỉnh Cà Mau giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 không chỉ mở ra hướng phát triển mới cho ngành thủy sản Cà Mau mà còn thể hiện quyết tâm của địa phương trong việc khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển dựa trên việc ứng dụng, phát triển KH&CN và chuyển đổi số toàn diện./.