Chủ tịch HĐQT Trần Mạnh Báo: ThaiBinh Seed đặt khoa học công nghệ ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển

- Thưa ông, đâu là những dấu mốc quan trọng nhất trong quá trình xây dựng và phát triển của ThaiBinh Seed để trở thành một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực giống cây trồng hiện nay?

Chủ tịch HĐQT Tập đoàn ThaiBinh Seed Trần Mạnh Báo: Trong hơn nửa thế kỷ phát triển, ThaiBinh Seed trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, nhưng có một số dấu mốc mang tính quyết định đối với con đường phát triển của doanh nghiệp.

Dấu mốc đầu tiên là sự ra đời của hệ thống giống Thái Bình năm 1967. Đây không chỉ là một sự kiện kinh tế mà còn mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt. Năm 1966, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Thái Bình và căn dặn: “Muốn có nhiều lúa gạo để đánh Mỹ thì phải cung cấp giống tốt cho nông dân”. Từ lời dạy đó, hệ thống giống của tỉnh Thái Bình được hình thành và phát triển.

Có thể nói, đây là nền tảng quan trọng nhất, là kim chỉ nam cho các thế hệ cán bộ, người lao động của ThaiBinh Seed trong suốt gần 60 năm qua. Chúng tôi luôn xác định nhiệm vụ cốt lõi là tạo ra những giống cây trồng tốt phục vụ sản xuất nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực.

Dấu mốc thứ hai là giai đoạn đổi mới những năm 1986-1988. Khi đất nước chuyển từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường, ThaiBinh Seed cũng đứng trước yêu cầu phải thay đổi để tồn tại. Thời điểm đó, tôi xây dựng Đề án đổi mới nông nghiệp với trọng tâm là khoán sản phẩm cuối cùng đến người lao động, đi trước Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị.

Chỉ sau một năm thực hiện, đơn vị đã xóa bỏ hoàn toàn cơ chế tem phiếu, nâng thu nhập của người lao động lên nhiều lần so với quy định chung lúc bấy giờ. Công ty cổ phần Giống cây trồng Thái Bình là đơn vị nông nghiệp quốc doanh đầu tiên trong cả nước thực hiện cơ chế mới. Đây chính là bước ngoặt giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn nhất và thích ứng với cơ chế mới.

Dấu mốc thứ ba là quá trình xây dựng chiến lược phát triển và cổ phần hóa doanh nghiệp vào đầu những năm 2000. Khi được giao nhiệm vụ lãnh đạo công ty, tôi nhận thấy nếu không đổi mới mạnh mẽ thì doanh nghiệp sẽ tụt hậu.

Trong ba năm, chúng tôi xây dựng chiến lược phát triển dựa trên ba trụ cột: nguồn nhân lực, khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế. Từ đó triển khai hàng loạt giải pháp như đào tạo nhân lực, cải cách quản trị, đầu tư nghiên cứu khoa học, thành lập viện nghiên cứu và mở rộng hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước.

Đến khi Nhà nước triển khai chủ trương cổ phần hóa, ThaiBinh Seed là một trong những đơn vị hoàn thành rất nhanh. Việc chuyển đổi mô hình quản trị đã tạo động lực mới cho doanh nghiệp phát triển.

Theo tôi, yếu tố quyết định thành công của ThaiBinh Seed chính là khoa học công nghệ và đổi mới quản trị. Công nghệ có thể được tiếp cận thông qua đầu tư, nhưng năng lực quản trị mới là yếu tố quyết định hiệu quả phát triển của doanh nghiệp. Nếu không ứng dụng khoa học công nghệ và không đổi mới quản lý, doanh nghiệp không thể tồn tại và phát triển đến ngày hôm nay.

- Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được xem như “Khoán 10 của khoa học công nghệ”. ThaiBinh Seed đang có những chiến lược gì để nâng cao năng lực nghiên cứu và chọn tạo giống mới?

Chủ tịch HĐQT Tập đoàn ThaiBinh Seed Trần Mạnh Báo: Tôi cho rằng cách ví von Nghị quyết 57 là “Khoán 10 của khoa học công nghệ” rất hình tượng và có ý nghĩa. Khoán 10 đã tạo ra động lực giúp nông nghiệp Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ, còn Nghị quyết 57 sẽ mở ra những cơ chế, chính sách mới để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ.

Điều quan trọng nhất là làm thế nào để đưa nghị quyết vào cuộc sống. Nghị quyết là định hướng, nhưng muốn thành công phải được cụ thể hóa bằng cơ chế, chính sách, dự án và hành động cụ thể.

Đối với ThaiBinh Seed, khoa học công nghệ luôn là chiến lược xuyên suốt. Chúng tôi tiếp tục đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển giống mới thông qua việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như công nghệ sinh học, công nghệ tế bào, công nghệ vi sinh, di truyền phân tử, nuôi cấy bao phấn và các kỹ thuật chọn tạo tiên tiến khác.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi có nguồn nhân lực chất lượng cao. Vì vậy, chúng tôi đặc biệt chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học, chuyên gia nghiên cứu và lực lượng quản lý. Đến nay, ThaiBinh Seed có đội ngũ nhân sự hùng hậu, chất lượng chuyên sâu, hơn 200 cán bộ có trình độ thạc sỹ, đại học, cao đẳng. Cán bộ quản lý của ThaiBinh Seed hoàn toàn chủ động về ngoại ngữ trong quan hệ quốc tế.

Bên cạnh đó, ThaiBinh Seed tiếp tục hoàn thiện toàn bộ chuỗi giá trị từ nghiên cứu, sản xuất, chế biến, bảo quản đến phân phối sản phẩm. Đối với ngành giống, mỗi công đoạn đều là khoa học công nghệ. Từ việc bảo quản hạt giống ở điều kiện nhiệt độ, độ ẩm phù hợp cho đến quy trình sản xuất và hướng dẫn nông dân sử dụng giống đều đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao.

ThaiBinh Seed là doanh nghiệp đầu tiên trong ngành giống cây trồng thành lập Viện nghiên cứu cây trồng, tổ chức lai tạo, khảo nghiệm, chọn lọc và chuyển giao thành công nhiều giống cây trồng mới. ThaiBinh Seed cũng tập trung đầu tư, tiên phong công nghiệp hóa ngành giống cây trồng với 3 nhà máy hiện đại tiêu chuẩn quốc tế: Nhà máy chế biến hạt giống 30.000 tấn/năm; Nhà máy sấy Nhật Bản 120 tấn/mẻ và Nhà máy chế biến gạo 40.000 tấn/năm.

Đến nay ThaiBinh Seed đã chọn tạo thành công và được công nhận 30 giống cây trồng quốc gia, trong đó có 18 giống lúa thuần TBR-1, BC15, TBR36, TBR45, TBR225, Đông A1, TBR279, TBR89, nếp A Sào; 4 giống lúa lai mới CNR36, Thái Xuyên 111, Phúc Thái 168, QL301; 5 giống lúa lai và đã thực hiện các kỹ thuật chuyển gen tiên tiến cho giống lúa BC15 và TBR225.

Với 10 chi nhánh và đơn vị cùng hệ thống phân phối rộng khắp, 70 điểm liên kết sản xuất, mỗi năm ThaiBinh Seed cung ứng 30.000 tấn giống chất lượng cao, nông dân sử dụng sản phẩm giống lúa của ThaiBinh Seed để gieo trồng chiếm tỷ lệ trên 20% diện tích lúa cả nước.

Chúng tôi tin rằng với nền tảng đã xây dựng trong nhiều năm qua cùng những cơ chế mới từ Nghị quyết 57, năng lực nghiên cứu và chọn tạo giống của ThaiBinh Seed sẽ tiếp tục được nâng lên, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền nông nghiệp hiện đại. ThaiBinh Seed không chỉ trở thành doanh nghiệp hàng đầu trong ngành giống cây trồng, mà còn là biểu tượng của sự đổi mới, sáng tạo trong nông nghiệp Việt Nam.

-Với vai trò Chủ tịch HĐQT, ông kỳ vọng gì về định hướng phát triển của ThaiBinh Seed trong thời gian tới, đặc biệt là mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh và bền vững?

Chủ tịch HĐQT Tập đoàn ThaiBinh Seed Trần Mạnh Báo: ThaiBinh Seed đã xây dựng chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng một tập đoàn kinh tế đa ngành, khai thác hiệu quả các lợi thế của đất nước, trong đó nông nghiệp vẫn là lĩnh vực cốt lõi.

Đối với ngành giống cây trồng, trọng tâm là nghiên cứu và phát triển các giống có năng suất cao, chất lượng tốt, thích ứng với biến đổi khí hậu và có khả năng chống chịu sâu bệnh. Đây cũng chính là nền tảng của nông nghiệp xanh bởi khi giống cây có khả năng kháng sâu bệnh tốt sẽ giảm nhu cầu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, giảm tác động đến môi trường.

Chúng tôi cũng hướng tới các giống cây trồng không chỉ đáp ứng yêu cầu về năng suất mà còn góp phần nâng cao giá trị dinh dưỡng cho người tiêu dùng, đồng thời bảo đảm an ninh lương thực quốc gia.

Để thực hiện mục tiêu đó, ThaiBinh Seed tiếp tục kiên định với ba trụ cột chiến lược.

Thứ nhất là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong bối cảnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, doanh nghiệp phải liên tục đào tạo đội ngũ từ công nhân kỹ thuật đến cán bộ quản lý.

Thứ hai là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Chúng tôi đặt mục tiêu xây dựng Viện Nghiên cứu của ThaiBinh Seed trở thành một trung tâm nghiên cứu hàng đầu trong khối doanh nghiệp tư nhân ngành nông nghiệp, tạo ra những sản phẩm có giá trị cao cho thị trường trong nước và xuất khẩu.

Thứ ba là mở rộng hợp tác quốc tế. Khoa học công nghệ không có biên giới. Muốn phát triển nhanh và bền vững phải tăng cường liên kết, học hỏi kinh nghiệm, tiếp nhận công nghệ tiên tiến từ các đối tác trên thế giới.

Ngoài ra, chúng tôi luôn xác định trách nhiệm xã hội là một phần không thể tách rời trong hoạt động doanh nghiệp. Những năm qua, ThaiBinh Seed đã hỗ trợ hàng nghìn tấn giống cho nông dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ. Đó không chỉ là trách nhiệm của doanh nghiệp mà còn là sự chia sẻ đối với cộng đồng.

Tôi tin rằng với nền tảng đã được xây dựng trong nhiều thập kỷ, cùng định hướng đúng đắn về khoa học công nghệ, nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế, ThaiBinh Seed sẽ tiếp tục đóng góp tích cực cho sự phát triển của nền nông nghiệp Việt Nam theo hướng xanh, hiện đại và bền vững.

Xin cảm ơn ông!

- Công ty CP Tập đoàn ThaiBinh Seed được tặng danh hiệu Anh hùng lao động (2025).
- Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba (2012).
- Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng I, II, III.
- Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.
- 2 lần được Chính phủ trao tặng Cờ thi đua xuất sắc (2003, 2005).
- 4 lần được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Cờ thi đua (2004, 2009, 2016, 2021).
- 3 lần được Trung ương Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam trao tặng Giải thưởng Sao vàng Đất Việt (2006, 2009, 2011).
- 2 lần được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trao tặng Giải thưởng Bông lúa vàng Việt Nam (2012, 2015).
- 3 lần được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trao tặng Giải thưởng Chất lượng Việt Nam (2002, 2005, 2009).
- 3 cờ thi đua của Tỉnh ủy, UBND Tỉnh Thái Bình (2003, 2008, 2009).
- 35 Bằng khen của các Bộ, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, các cơ quan đoàn thể ở Trung ương và địa phương.
- Giải thưởng “Mai vàng hội nhập” năm 2003.
- Giải thưởng “Cúp vàng ISO” năm 2006.
- Giải thưởng Nhãn hiệu cạnh tranh năm 2007.
- Doanh nghiệp tiêu biểu vì sự phát triển cộng đồng do Hội Nhà báo Việt Nam trao tặng.
- Doanh nghiệp tiêu biểu trong phong trào xây dựng nông thôn mới 2010-2015.
- Danh hiệu "Bạn nhà nông" do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trao tặng./.

LĐ