Du lịch thời đại AI: Thuận tiện hơn, nhưng có đủ tin cậy?

Nếu như Internet từng làm thay đổi cách con người tiếp cận thông tin du lịch, thì AI đang tạo ra một bước chuyển mới khi trở thành công cụ đồng hành trong quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích rõ rệt, xu hướng này cũng đặt ra không ít vấn đề về độ chính xác của thông tin, quyền riêng tư dữ liệu và nguy cơ làm thay đổi bản chất của trải nghiệm du lịch.

Khi AI trở thành “điểm xuất phát” của mỗi chuyến đi

Chỉ vài năm trước, việc chuẩn bị cho một chuyến du lịch thường bắt đầu bằng việc tìm kiếm trên Google, đọc các bài viết giới thiệu điểm đến, tham khảo hội nhóm du lịch trên mạng xã hội hoặc nhờ người quen tư vấn. Quá trình này có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần đối với các chuyến đi nước ngoài.

Hiện nay, cách tiếp cận của nhiều du khách đã thay đổi. Thay vì tự tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, họ đặt câu hỏi trực tiếp cho các công cụ AI để nhận được câu trả lời tổng hợp trong thời gian ngắn.

“Tôi dự định đi Nhật Bản vào cuối năm nay. Thay vì đọc hàng chục bài viết như trước, tôi nhập yêu cầu về thời gian, ngân sách, địa điểm muốn đến và AI lập cho tôi một lịch trình khá chi tiết. Sau đó tôi chỉ cần kiểm tra lại một số thông tin quan trọng”, anh Nguyễn Minh Đức, nhân viên công nghệ tại Hà Nội cho biết.

Không chỉ hỗ trợ xây dựng lịch trình, AI còn được sử dụng để tìm kiếm khách sạn, gợi ý nhà hàng, tính toán chi phí, tra cứu thông tin visa, lựa chọn phương tiện di chuyển và thậm chí đề xuất các điểm tham quan phù hợp với sở thích cá nhân.

Theo các chuyên gia, điểm khác biệt lớn nhất mà AI mang lại không nằm ở khả năng cung cấp thông tin mà ở khả năng tổng hợp, cá nhân hóa và đối thoại. Thay vì nhận được hàng nghìn kết quả tìm kiếm như trước đây, người dùng có thể trao đổi trực tiếp với AI giống như đang nói chuyện với một trợ lý cá nhân.

Điều này đang làm thay đổi đáng kể hành vi của du khách. Từ chỗ chủ động tìm kiếm thông tin, nhiều người chuyển sang hình thức đặt câu hỏi và nhận câu trả lời đã được AI xử lý, sắp xếp.

Hướng dẫn viên AI và những khoảng trống chưa thể lấp đầy

Sự phát triển của AI cũng đang mở ra những hình thức trải nghiệm mới cho du khách. Nhiều ứng dụng hiện nay có khả năng nhận diện hình ảnh công trình kiến trúc, dịch ngôn ngữ theo thời gian thực, cung cấp thông tin lịch sử, văn hóa của điểm đến hoặc hướng dẫn tham quan thông qua điện thoại thông minh.

Tại một số điểm du lịch trên thế giới, các mô hình “hướng dẫn viên AI” đã bắt đầu được thử nghiệm. Chỉ cần quét mã QR hoặc mở ứng dụng trên điện thoại, du khách có thể tiếp cận lượng lớn thông tin về địa điểm đang tham quan mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào các hình thức thuyết minh truyền thống.

Đối với doanh nghiệp du lịch, AI cũng đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực. Các chatbot có thể hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày để giải đáp thắc mắc, tư vấn dịch vụ và chăm sóc khách hàng. Các hệ thống phân tích dữ liệu có thể dự báo xu hướng du lịch, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu thị trường.

Tuy nhiên, AI không phải lúc nào cũng đưa ra câu trả lời chính xác. Một trong những hạn chế lớn nhất của công nghệ này là phụ thuộc vào nguồn dữ liệu đầu vào. Nếu dữ liệu chưa được cập nhật hoặc không đầy đủ, AI có thể đưa ra những thông tin sai lệch.

Chị Phạm Thanh Hương, một du khách thường xuyên đi du lịch tự túc, cho biết từng gặp tình huống AI giới thiệu một nhà hàng nổi tiếng tại Hội An. Tuy nhiên khi tới nơi, chị mới biết cơ sở này đã chuyển sang địa điểm khác từ nhiều tháng trước.

“Tôi nhận ra rằng AI rất hữu ích nhưng không thể thay thế việc kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thức hoặc từ thực tế”, chị Hương chia sẻ.

Nhiều chuyên gia công nghệ cũng cảnh báo rằng AI có thể tạo ra những thông tin nghe có vẻ hợp lý nhưng không hoàn toàn chính xác. Trong lĩnh vực du lịch, điều này có thể dẫn tới những hệ quả như đặt nhầm dịch vụ, bỏ lỡ các thay đổi về lịch trình hoặc phát sinh chi phí không mong muốn.

Một vấn đề khác là quyền riêng tư dữ liệu. Để đưa ra các gợi ý mang tính cá nhân hóa, AI thường cần thu thập lượng lớn thông tin về thói quen, sở thích, vị trí và hành vi của người dùng. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao về bảo mật dữ liệu cá nhân trong môi trường số.

Công nghệ có thể hỗ trợ, nhưng không thể thay thế trải nghiệm

Mặc dù AI đang thay đổi mạnh mẽ cách con người đi du lịch, nhiều chuyên gia cho rằng công nghệ khó có thể thay thế những giá trị cốt lõi của ngành du lịch. Du lịch không đơn thuần là việc tiếp nhận thông tin. Đó còn là quá trình trải nghiệm, khám phá và tương tác với con người, văn hóa và môi trường bản địa.

Một công cụ AI có thể kể lại lịch sử của một di tích, nhưng khó có thể tái hiện cảm xúc khi du khách trực tiếp lắng nghe câu chuyện từ người dân địa phương. AI có thể đề xuất một tuyến tham quan tối ưu, nhưng không thể thay thế những cuộc gặp gỡ bất ngờ hay những trải nghiệm ngoài kế hoạch vốn là một phần hấp dẫn của mỗi hành trình.

Thực tế, việc khách du lịch quá phụ thuộc và phó thác hoàn toàn hành trình cho các thuật toán thông minh đang đặt ra nhiều dấu hỏi lớn về tính trải nghiệm.

Nhìn nhận về xu hướng này, ông Lê Công Năng, Chủ tịch Diễn đàn doanh nhân Việt Nam (VEF), Chủ tịch Công ty WonderTour cảnh báo rằng, việc lạm dụng công nghệ quá mức sẽ vô tình làm phai nhạt đi tính chân thực của thông tin điểm đến và làm xói mòn những trải nghiệm văn hóa bản địa tự nhiên.

Theo ông Lê Công Năng, các công cụ số chỉ nên giữ vai trò hỗ trợ xử lý dữ liệu, còn sợi dây cảm xúc và tính kết nối trong mỗi chuyến đi phải do con người làm chủ.

Ông Lê Công Năng nhấn mạnh: “Ngành du lịch nước nhà cần phải ứng dụng AI một cách minh bạch, tránh lạm dụng quá mức, qua đó nhằm tăng sức hút cũng như cạnh tranh cho du lịch Việt Nam”. Đây không chỉ là bài toán của các nhà điều hành tour mà còn là lời nhắc nhở đối với chính du khách trong việc tỉnh táo làm chủ công nghệ, thay vì để các thuật toán định đoạt cảm xúc của mỗi chuyến đi.

Sự xuất hiện của AI đang mở ra một chương mới cho du lịch Việt Nam. Công nghệ giúp du khách tiếp cận thông tin nhanh hơn, xây dựng hành trình thuận tiện hơn và cá nhân hóa trải nghiệm ở mức độ chưa từng có. Tuy nhiên, cùng với những cơ hội đó là yêu cầu phải sử dụng công nghệ một cách tỉnh táo, biết kiểm chứng thông tin và không phụ thuộc hoàn toàn vào các thuật toán.

Bởi sau cùng, điều làm nên giá trị của một chuyến đi không nằm ở việc AI gợi ý chính xác đến đâu, mà nằm ở những trải nghiệm thực tế, những cảm xúc và những câu chuyện mà mỗi người mang về sau hành trình khám phá của mình./.

Bích Việt