Xây dựng chính quyền số từ thực tiễn ở phường Phú Lợi
Từ số hóa dữ liệu quản lý đến đổi mới phương thức phục vụ người dân, phường Phú Lợi (TP.HCM) đang từng bước xây dựng chính quyền số dựa trên thực tiễn quản lý đô thị và nhu cầu của người dân.
Chính quyền số bắt đầu từ thực tiễn quản lý
Phường Phú Lợi hiện là một trong những địa bàn đông dân của TP.HCM với hơn 125.000 nhân khẩu trên diện tích gần 18 km². Đây cũng là khu vực có hoạt động kinh tế sôi động với gần 6.800 cơ sở kinh doanh và hơn 5.400 cơ sở công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp.
Sự phát triển nhanh về dân số và kinh tế tạo áp lực lớn đối với công tác quản lý đô thị, đất đai, xây dựng và giải quyết thủ tục hành chính. Trong khi đó, bộ máy chính quyền cơ sở khó có thể tăng tương ứng về nhân sự và nguồn lực.
Trước thực tế này, phường Phú Lợi xác định chuyển đổi số là giải pháp quan trọng nhằm đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả điều hành và chất lượng phục vụ người dân.
Theo ông Hoàng Minh Vân, Phó Trưởng phòng Kinh tế - Xã hội phường Phú Lợi, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà là thay đổi cách thức phục vụ.
“Quan trọng là làm sao để người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ nhanh, thuận tiện và minh bạch hơn”, ông Vân chia sẻ.
Dịch vụ công được hỗ trợ từ xa
Một trong những mô hình đang được triển khai là đường dây nóng hỗ trợ thủ tục hành chính “Alo! Trung tâm Phục vụ hành chính công xin nghe!”. Hệ thống này hoạt động như một kênh hướng dẫn từ xa, giúp người dân nắm rõ quy trình và thành phần hồ sơ trước khi nộp.
Sau gần 6 tháng triển khai, mô hình đã hỗ trợ hơn 600 trường hợp. Nhiều hồ sơ được hoàn thiện ngay từ đầu, giảm tình trạng phải bổ sung nhiều lần và giảm áp lực cho bộ phận một cửa.
Bên cạnh đó, mô hình tiếp nhận và trả kết quả tận nhà thông qua dịch vụ bưu chính công ích cũng được triển khai, hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật và những trường hợp khó khăn trong đi lại.
Bà Tô Thị Thủy, người dân phường Phú Lợi cho biết, trước đây việc làm thủ tục đất đai thường phải đi lại nhiều lần do thiếu hoặc sai sót giấy tờ. Trong lần thực hiện gần đây, bà chỉ cần gọi đến đường dây nóng và được hướng dẫn đầy đủ các bước cần chuẩn bị.
“Cán bộ hướng dẫn rõ ràng nên tôi chuẩn bị đúng ngay từ đầu, không phải bổ sung nhiều lần như trước, giúp giảm thời gian và chi phí đi lại”, bà Thủy chia sẻ.
Số hóa dữ liệu trong quản lý đô thị
Song song với cải cách thủ tục hành chính, phường Phú Lợi đẩy mạnh số hóa dữ liệu trong quản lý đô thị. Dữ liệu quy hoạch, thửa đất và hiện trạng sử dụng đất được cập nhật trên nền tảng số, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và tăng tính minh bạch trong khai thác tài sản công. Hiện địa phương đang quản lý 196 thửa đất công thông qua hệ thống số.
Trong lĩnh vực xây dựng, quy trình cấp phép được thực hiện chủ yếu trên môi trường điện tử. Riêng quý I/2026, phường đã giải quyết 51 hồ sơ cấp phép xây dựng và kiểm tra 43 công trình nhằm đảm bảo tuân thủ quy định.
Ở cấp khu phố, các nhóm Zalo điều hành tại 22/22 khu phố trở thành kênh kết nối giữa chính quyền và người dân, giúp tiếp nhận và xử lý kịp thời các phản ánh về môi trường, hạ tầng và đời sống dân sinh.
Hạ tầng số và dịch vụ công trực tuyến
Để phục vụ chuyển đổi số, phường Phú Lợi đã đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin gồm khoảng 150 máy tính, 72 máy in, 10 máy scan cùng hệ thống mạng tốc độ cao và wifi công cộng.
Hiện 100% cán bộ, công chức sử dụng thư điện tử công vụ và hệ thống quản lý văn bản điện tử. Hầu hết văn bản được ký số, xử lý và lưu trữ trên môi trường điện tử, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết công việc.
Thông qua hệ thống một cửa điện tử, cổng dịch vụ công và tổng đài 1022, địa phương đã tiếp nhận và giải quyết hơn 33.000 hồ sơ trực tuyến. Riêng quý I/2026, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 99,9%; tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 100%.
Mức độ hài lòng của người dân trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt 100%, cho thấy sự cải thiện trong chất lượng phục vụ hành chính công.
Đưa công nghệ đến từng khu dân cư
Một trong những thách thức của chuyển đổi số là bảo đảm người dân ở các nhóm đối tượng khác nhau đều có thể tiếp cận dịch vụ số.
Tại Phú Lợi, nội dung này được triển khai thông qua 22 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 180 thành viên. Các tổ trực tiếp hỗ trợ người dân cài đặt VNeID, đăng ký dịch vụ công trực tuyến, sử dụng thanh toán điện tử và tiếp cận các tiện ích số.
Trong ba tháng đầu năm 2026, hơn 300 lượt người dân đã được hỗ trợ trực tiếp. Đoàn Thanh niên địa phương cũng tham gia hỗ trợ người cao tuổi và công nhân nhà trọ tiếp cận công nghệ, góp phần thu hẹp khoảng cách số trong cộng đồng dân cư.
Song song, các mô hình thanh toán không dùng tiền mặt và hóa đơn điện tử đang dần hình thành thói quen giao dịch số trong đời sống hằng ngày.
Những kết quả bước đầu cho thấy, chuyển đổi số tại phường Phú Lợi đang từng bước hình thành mô hình chính quyền số vận hành dựa trên dữ liệu và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Ông Hoàng Minh Vân cho biết, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu số về dân cư, đất đai, hộ kinh doanh và hạ tầng đô thị. Đồng thời, duy trì tỷ lệ hồ sơ trực tuyến ở mức cao, mở rộng các mô hình hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công và kinh tế số./.