Bộ, ngành, địa phương phát hiện, xử lý gần 1500 vụ việc xâm phạm quyền SHTT
Theo lãnh đạo Cục Sở hữu trí tuệ (SHTT), đến ngày 27/5/2026, các bộ, ngành và địa phương đã phát hiện, xử lý 1.438 vụ việc xâm phạm quyền SHTT; xử lý 1.146 vụ, khởi tố 28 vụ án hình sự; tổng số tiền xử phạt đạt 12,6 tỷ đồng, trị giá hàng hóa vi phạm gần 36 tỷ đồng.
Nhiều chỉ số khoa học công nghệ tăng trưởng tích cực
Tại họp báo thường kỳ tháng 5 được tổ chức ngày 1/6, Bộ KH&CN đã thông tin về những kết quả nổi bật trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS).
Đồng thời, đại diện các đơn vị thuộc Bộ KH&CN đã làm rõ nhiều vấn đề được báo chí quan tâm liên quan đến SHTT, doanh nghiệp (DN) công nghệ số, công nghệ chiến lược và chính sách dành cho nhà khoa học trẻ.
Theo báo cáo của Bộ KH&CN, giá trị tăng thêm của kinh tế số Việt Nam năm 2025 ước đạt 14,02% GDP, tương đương khoảng 72,1 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế.
Tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa công nghệ cao tính đến hết quý I/2026 đạt 50,76%, phản ánh xu hướng gia tăng hàm lượng công nghệ trong sản xuất và xuất khẩu.
Hệ sinh thái ĐMST tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực khi Việt Nam tăng 5 bậc trên bảng xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của StartupBlink, vươn lên vị trí thứ 50 thế giới, mức cao nhất từ trước tới nay.
Đến tháng 5/2026, cả nước có 963 DN KH&CN, 20 sàn giao dịch KH&CN cùng 37 trung tâm ĐMST tại 26 tỉnh, thành phố.
Trong lĩnh vực CĐS, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình trong tháng 5 đạt 50,2%. Hạ tầng số tiếp tục phát triển mạnh. Việt Nam hiện có 110,5 triệu thuê bao Internet băng rộng di động, trong đó có 24,29 triệu thuê bao 5G và 25,62 triệu thuê bao Internet băng rộng cố định.
Tốc độ Internet băng rộng di động đạt 207,3 Mbps, xếp thứ 11/104 quốc gia. Trong khi đó, tốc độ Internet băng rộng cố định đạt 287,33 Mbps, xếp thứ 11/154 quốc gia.
Đối với lĩnh vực bưu chính, doanh thu dịch vụ tháng 5/2026 ước đạt khoảng 8.500 tỷ đồng, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025.
Cùng với các kết quả tăng trưởng, công tác hoàn thiện thể chế tiếp tục được đẩy mạnh. Trong tháng 5, Bộ KH&CN đã tham mưu Chính phủ ban hành 2 nghị định, 2 nghị quyết; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 11 quyết định và ban hành theo thẩm quyền 4 thông tư.
Bên cạnh đó, Bộ KH&CN cũng triển khai nhiều hoạt động nổi bật trong nước và quốc tế như: Diễn đàn ĐMST Việt Nam - Ấn Độ tại New Delhi; Lễ chào mừng Ngày KHCN và ĐMST Việt Nam 18/5; Techmart chuyên ngành sản phẩm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); Diễn đàn Công nghệ châu Á - Singapore 2026 cùng nhiều hoạt động hợp tác quốc tế khác.
Phát hiện, xử lý 1.438 vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ
Cũng tại họp báo, việc triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT đã nhận được nhiều sự quan tâm, trao đổi của báo chí và cơ quan quản lý lĩnh vực SHTT của Bộ.
Trả lời báo chí, ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục SHTT, Bộ KH&CN cho biết đến ngày 27/5/2026, các bộ, ngành và địa phương đã phát hiện, xử lý 1.438 vụ việc xâm phạm quyền SHTT; xử lý 1.146 vụ, khởi tố 28 vụ án hình sự; tổng số tiền xử phạt đạt 12,6 tỷ đồng, trị giá hàng hóa vi phạm gần 36 tỷ đồng.
“Sau 3 tuần triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg, số vụ việc bị xử lý vi phạm hành chính đã tăng gấp khoảng 3 lần so với trung bình 1 tháng của năm 2025. Số vụ việc khởi tố hình sự đã bằng khoảng 60% tổng số vụ án khởi tố của cả năm 2025”, Phó Cục trưởng Cục SHTT Trần Lê Hồng thông tin.
Theo đó, Bộ KH&CN đang phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền SHTT nhằm tăng cường khả năng chia sẻ dữ liệu, hỗ trợ các cơ quan chức năng trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm.
Tiếp đó, thông tin về định hướng phát triển doanh nghiệp (DN) công nghệ số Việt Nam, ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin (CNTT) đã thông tin về chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số, trong đó đặt mục tiêu hình thành 100.000 DN công nghệ số, doanh thu đạt tối thiểu 300 tỷ USD và xây dựng các DN làm chủ công nghệ lõi.
“Chương trình không chỉ hướng tới sản xuất tại Việt Nam mà quan trọng hơn là sáng tạo tại Việt Nam, từng bước làm chủ các công nghệ, sản phẩm và dịch vụ mang thương hiệu Việt”, Phó Cục trưởng Trần Anh Tú nhấn mạnh.
Theo đó, mục tiêu của chương trình là từng bước nâng vị thế DN công nghệ Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, chuyển từ gia công, lắp ráp sang nghiên cứu, thiết kế, phát triển và làm chủ công nghệ.
Về định hướng phát triển thiết bị bay không người lái (UAV), lĩnh vực đang được xác định là một trong những công nghệ chiến lược của Việt Nam, ông Lưu Quang Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và Công nghệ cho biết: “UAV hiện nay đã được xác định nằm trong danh mục công nghệ chiến lược, có tiềm năng lớn không chỉ phục vụ quốc phòng, an ninh mà còn trong nông nghiệp, giao thông, logistics, môi trường, cứu hộ, đô thị thông minh và kinh tế tầm thấp”.
Theo báo cáo, một số DN và viện nghiên cứu trong nước đã làm chủ nhiều công nghệ quan trọng liên quan đến UAV với tỷ lệ nội địa hóa trung bình khoảng 70%. Một số sản phẩm đã được xuất khẩu sang các thị trường có tiêu chuẩn cao như Hoa Kỳ và châu Âu.
Về cơ chế thu hút và giữ chân đội ngũ nhân lực khoa học chất lượng cao, theo bà Vũ Thị Là, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, hiện nay có 10 luật, 12 nghị định và 6 quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài trong lĩnh vực KHCN.
Theo các chính sách, các nhà khoa học trẻ tài năng có thể được hưởng mức thu nhập tăng thêm tới 150%; các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành có thể được hưởng mức tăng thêm tới 300%, cùng nhiều chính sách hỗ trợ về nghiên cứu, đào tạo và phát triển nghề nghiệp.
“Hiện nay, các chính sách đã được quy định cơ bản đầy đủ và có sức hấp dẫn để thu hút, giữ chân các nhà khoa học trẻ, đặc biệt là các nhà khoa học trẻ tài năng”, bà Vũ Thị Là cho biết.
Đáng chú ý, Bộ KH&CN đang nghiên cứu xây dựng chương trình riêng dành cho nghiên cứu sinh, sinh viên tài năng và nhà khoa học trẻ nhằm tạo điều kiện phát triển đội ngũ nhân lực KHCN chất lượng cao.
Đưa cơ chế, chính sách vào cuộc sống
Chia sẻ về những vấn đề được báo chí quan tâm tại buổi họp báo, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương khẳng định, đây đều là những nội dung quan trọng đối với quá trình phát triển KHCN, ĐMST và CĐS quốc gia.
Theo Thứ trưởng, trong tháng 6/2026, Bộ KH&CN sẽ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các nhiệm vụ chiến lược của ngành.
“Trọng tâm vẫn là việc xây dựng, hoàn thiện thể chế. Tiếp theo là triển khai các cơ chế, chính sách, đưa các cơ chế, chính sách đã được ban hành đi vào cuộc sống”, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh./.