Từ dự án “1 USD” đến dự án doanh thu nhiều tỷ USD - Dấu mốc khẳng định năng lực làm chủ công nghệ dầu khí Việt Nam

Mỏ Đại Hùng từng được xem là bài toán khó của ngành dầu khí quốc tế. Sau khi đầu tư hơn 400 triệu USD và đưa mỏ vào khai thác từ năm 1994, nhiều nhà thầu nước ngoài liên tiếp gặp khó khăn do suy giảm sản lượng, chi phí vận hành cao và hiệu quả kinh tế thấp. Cuối cùng, dự án được chuyển nhượng với giá tượng trưng chỉ 1 USD. Trong bối cảnh đó, bằng tư duy đổi mới sáng tạo, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và năng lực làm chủ kỹ thuật ngày càng trưởng thành, đội ngũ các nhà khoa học, chuyên gia Việt Nam đã triển khai hàng loạt giải pháp công nghệ “may đo” phù hợp với điều kiện địa chất đặc thù của Đại Hùng. Từ tái xử lý địa chấn, tối ưu thiết kế giếng khoan đến cải tiến công nghệ khai thác và vận hành công trình biển, nhiều “điểm nghẽn” kỹ thuật từng khiến các nhà thầu quốc tế thất bại đã dần được tháo gỡ.

Nhờ đó, Đại Hùng từ nguy cơ bị khai tử đã hồi sinh mạnh mẽ, trở thành dự án dầu khí có doanh thu nhiều tỷ USD, đóng góp hơn 600 triệu USD cho ngân sách nhà nước và tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Thành công ấy không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn cho thấy vai trò trung tâm của khoa học - công nghệ trong phát triển đất nước.

Giá trị lớn nhất mà Đại Hùng tạo ra là từng bước xác lập năng lực tự chủ khoa học và công nghệ ở trình độ cao cho ngành dầu khí Việt Nam. Nếu trước đây nhiều khâu trong khai thác dầu khí nước sâu phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài, thì từ Đại Hùng, Việt Nam đã mở ra bước chuyển quan trọng từ “thuê công nghệ” sang “làm chủ công nghệ”. Đội ngũ kỹ sư và chuyên gia Việt Nam từng bước làm chủ các công nghệ trong tìm kiếm, thăm dò, khoan, thiết kế và vận hành công trình ngoài khơi. Những hạng mục kỹ thuật phức tạp như giàn đầu giếng nhẹ kết nối vệ tinh, hệ thống phao CALM neo tàu chứa dầu FSO hay các giải pháp xử lý địa chấn tiên tiến đã được triển khai thành công bởi chính người Việt Nam.

Không dừng lại ở phạm vi một dự án đơn lẻ, Đại Hùng còn trở thành “phòng thí nghiệm công nghệ” cho toàn ngành dầu khí Việt Nam. Nhiều giải pháp kỹ thuật tiếp tục được ứng dụng tại các dự án trọng điểm ở bể Nam Côn Sơn như Lan Tây - Lan Đỏ, Hải Thạch - Mộc Tinh hay Sao Vàng - Đại Nguyệt. Dự án cũng góp phần thúc đẩy hệ sinh thái công nghiệp dầu khí trong nước, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đại Hùng không chỉ sản sinh ra dầu khí, mà còn trở thành “trường học thực chiến” đào tạo đội ngũ chuyên gia, kỹ sư đủ khả năng làm chủ công nghệ khai thác nước sâu, xa bờ, đồng thời tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động kỹ thuật. Bên cạnh giá trị khoa học và kinh tế, Đại Hùng còn mang ý nghĩa chính trị, quốc phòng và chủ quyền biển đảo quan trọng. Mỗi công trình dầu khí hiện diện giữa trùng khơi không chỉ là một cơ sở công nghiệp hiện đại, mà còn là một “cột mốc sống” khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, đồng thời hỗ trợ ngư dân và củng cố “thế trận lòng dân” trên biển.

Việc công trình Đại Hùng được đề cử xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh là sự ghi nhận xứng đáng cho một công trình hội tụ đầy đủ giá trị khoa học, công nghệ, kinh tế và xã hội. Từ một “dự án 1 USD”, Đại Hùng hôm nay đã trở thành biểu tượng của trí tuệ Việt Nam trong lĩnh vực khoa học - công nghệ cao và là minh chứng cho khả năng làm chủ những công nghệ phức tạp của ngành công nghiệp năng lượng hiện đại.

Hành trình của Đại Hùng không chỉ là câu chuyện phục hồi một mỏ dầu, mà còn là câu chuyện về khát vọng chinh phục biển sâu, ý chí tự lực, tự cường và niềm tin vào sức mạnh khoa học - công nghệ Việt Nam. Giữa sóng gió Biển Đông, Đại Hùng đã trở thành biểu tượng của trí tuệ Việt và khát vọng phát triển đất nước bằng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo./.

Hữu Bằng