Chung tay kiến tạo niềm tin số trong kỷ nguyên AI

Ngày 12/5/2026, tại Khách sạn Ascott Tây Hồ (Hà Nội), Diễn đàn “Digital Trust in Finance 2026” với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” đã chính thức diễn ra.

Sự kiện do Liên minh Niềm tin số và Công ty CP Dịch vụ di động trực tuyến (MoMo) đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính; đồng thời có sự phối hợp chuyên môn của Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cùng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia.

Niềm tin đang trở thành “hạ tầng cốt lõi” quyết định sự phát triển của tài chính số

Phát biểu khai mạc tại Digital Trust in Finance 2026, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, đã nhấn mạnh vai trò cấp thiết của niềm tin số trong bối cảnh tài chính đang chuyển đổi mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Theo Thượng tướng Phạm Thế Tùng, một hệ thống tài chính an toàn không chỉ là hệ thống giảm thiểu rủi ro, mà còn phải bảo đảm người dùng được bảo vệ thực chất, có đủ năng lực nhận diện rủi ro và nhận được hỗ trợ kịp thời khi sự cố xảy ra.

Mở đầu phiên toàn thể buổi sáng, các phát biểu đề dẫn từ lãnh đạo Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính đã đặt ra những vấn đề trọng tâm cho toàn phiên: Làm thế nào để thúc đẩy tăng trưởng tài chính số một cách an toàn, minh bạch và bền vững; đồng thời xây dựng một hệ sinh thái niềm tin số đủ vững chắc để bảo vệ người dùng, tổ chức và toàn thị trường?

Đặc biệt, Thượng tướng Phạm Thế Tùng nhấn mạnh rằng “niềm tin” hiện nay đã trở thành một “hạ tầng mềm” quyết định khả năng vận hành của toàn bộ hệ thống tài chính. Đây cũng là thông điệp quan trọng, đặt nền tảng cho tinh thần chung của Liên minh Niềm tin số và Digital Trust in Finance 2026: Niềm tin số cần được kiến tạo bằng sự phối hợp đa bên, trách nhiệm chung và hành động liên tục.

Đồng quan điểm, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng khẳng định ngân hàng số càng phát triển nhanh thì yêu cầu về an toàn, bảo mật và bảo vệ người dùng càng trở nên cấp thiết.

Trong kỷ nguyên AI, tốc độ đổi mới công nghệ diễn ra rất nhanh, nhưng niềm tin của người dân và doanh nghiệp phải được xây dựng một cách bền bỉ, nhất quán và có trách nhiệm. AI có thể quyết định tốc độ phát triển, nhưng niềm tin số sẽ quyết định giới hạn của tăng trưởng tài chính.

"Nếu người dân không tin tưởng vào sự an toàn của giao dịch số, vào việc dữ liệu cá nhân được bảo vệ, hay vào tính minh bạch và trách nhiệm trong các quyết định tài chính, thì những thành tựu công nghệ sẽ khó phát huy đầy đủ giá trị. Vì vậy, trong kỷ nguyên AI, niềm tin không chỉ dừng lại ở cảm nhận của khách hàng, mà cần được nhìn nhận như một hạ tầng chiến lược của nền kinh tế số, được xây dựng và bảo vệ bằng thể chế, công nghệ, năng lực quản trị rủi ro và sự phối hợp liên ngành”, ông Dũng khẳng định.

Kiến tạo niềm tin số trong kỷ nguyên AI

AI đang mở ra cơ hội lớn cho ngành ngân hàng, từ tối ưu vận hành, tự động hóa quy trình, cá nhân hóa dịch vụ, chấm điểm tín dụng, chăm sóc khách hàng đến phát hiện giao dịch bất thường, phòng chống gian lận và rửa tiền.

Song song với đó, AI cũng kéo theo nhiều rủi ro mới như deepfake, lừa đảo cá nhân hóa, giả mạo danh tính, mô hình “hộp đen”, sự phụ thuộc vào bên thứ ba và nguy cơ tự động hóa các quyết định quan trọng mà thiếu kiểm soát phù hợp. Đặc biệt, trong lĩnh vực ngân hàng, rủi ro không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở hành vi người dùng, dữ liệu cá nhân, luồng giao dịch, các nền tảng kết nối và khả năng tội phạm lợi dụng niềm tin để thực hiện gian lận.

Thực tế, trong tài chính số, giao dịch an toàn không chỉ phụ thuộc vào công nghệ cao cấp hay kho dữ liệu khổng lồ. Sự thật là, không một tổ chức nào có thể đơn phương bảo vệ khách hàng của mình, một ngân hàng, một nền tảng hay một cơ quan quản lý nào. Khi rủi ro ngày càng phức tạp, niềm tin chỉ có thể được xây dựng bởi sự phối hợp tổng thể, chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý Nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội. Đặc biệt, việc nâng cao nhận thức và kỹ năng cho người dân có ý nghĩa then chốt, bởi con người vừa có thể là mắt xích dễ tổn thương nhất, vừa là tuyến phòng thủ đầu tiên của toàn bộ hệ thống.

Đó cũng là trọng tâm của phiên hội thảo chuyên đề “Liên kết để bảo vệ - Hành động để duy trì niềm tin” diễn ra chiều 12/5. Phiên chuyên đề sẽ mở ra các góc nhìn thực tiễn về cách các đơn vị liên quan cùng tham gia bảo vệ người dùng trong môi trường tài chính số: Từ cơ chế phối hợp đa bên, chia sẻ cảnh báo rủi ro, bảo vệ dữ liệu, đến quản trị các sản phẩm tài chính mới và thị trường tài sản số đang phát triển nhanh chóng.

Trong khi đó, phiên đối thoại “Niềm tin số thời AI: An toàn bắt đầu từ người dùng” diễn ra chiều 12/5 mang đến một góc nhìn khác biệt khi đặt người dùng vào vị trí trung tâm của hệ sinh thái tài chính số, từ đó nhìn thẳng vào những rủi ro hiện hữu, các “bẫy” tâm lý và thực tế con người đang vô tình trở thành mắt xích dễ tổn thương nhất.

Trong bối cảnh AI có thể tái tạo giọng nói, khuôn mặt, thậm chí cả hành vi con người, ranh giới giữa thật - giả ngày càng trở nên mong manh. Khi đó, an toàn tài chính không chỉ bắt đầu từ hệ thống công nghệ, mà còn bắt đầu từ chính nhận thức và hành vi của mỗi người dùng. Dù các nền tảng được bảo vệ bằng nhiều lớp bảo mật, kẻ xấu vẫn có thể dựng nên hàng nghìn kịch bản lừa đảo để thao túng tâm lý, khiến người dùng tự cung cấp OTP hoặc chủ động chuyển tiền.

Các nội dung của phiên đối thoại tập trung vào góc nhìn người dùng, từ giải pháp phòng chống lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, phòng chống rửa tiền trong tài chính số đến nhận thức, hành vi và kỳ vọng của khách hàng trong thời đại AI.

Song song với các phiên thảo luận chuyên sâu, diễn đàn còn mang đến không gian triển lãm với hơn 20 gian hàng công nghệ, giới thiệu nhiều giải pháp về AI chống gian lận, xác thực số, bảo mật dữ liệu, ngân hàng số và fintech. Đây được xem là cơ hội để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dùng trực tiếp trải nghiệm những xu hướng công nghệ đang định hình tương lai ngành tài chính.

Thông qua diễn đàn lần này, Liên minh Niềm tin số cũng chính thức thúc đẩy Chương trình hành động năm 2026 với nhiều sáng kiến dài hạn như nâng cao nhận thức an toàn số, kiểm chứng thông tin, thúc đẩy trách nhiệm của người có ảnh hưởng, bảo vệ người dùng trên không gian mạng và lan tỏa các mô hình hợp tác thiết thực giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội./.

Ngọc Diệp