Việt Nam - Ấn Độ hợp tác phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ lõi

Nhận lời mời của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ từ ngày 5 đến 7/5/2026.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh năm 2026 đánh dấu tròn 1 thập kỷ hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ, chiều 5/5/2026, trong khuôn khổ buổi làm việc với Viện Công nghệ Ấn Độ tại Madras (IIT Madras), Đoàn đại biểu Ban Chỉ đạo 57 của Việt Nam do đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Phó Trưởng Ban Thường trực làm Trưởng đoàn cùng Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đã trao đổi về cơ chế tài chính, tự chủ đại học và định hướng hợp tác phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ lõi (startup deep-tech).

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đề nghị lãnh đạo IIT Madras chia sẻ kinh nghiệm về tự chủ và các hình thức hợp tác.

Giáo sư V. Kamakoti, Viện trưởng IIT Madras cho biết, Viện được đầu tư khoảng 30% từ ngân sách nhà nước; khoảng 10-15% từ học phí; và khoảng 25-35% dịch vụ, tư vấn, còn lại là nguồn đóng góp.

Đáng chú ý, IIT Madras được xem là một trong những Viện sử dụng nguồn lực rất hiệu quả, với đặc trưng “đầu tư ít, kết quả nhiều”. Mỗi năm, hệ sinh thái này tạo ra khoảng 475 bằng sáng chế và 110 doanh nghiệp (DN) khởi nghiệp, từ nền tảng hơn 500 startup deep-tech với tổng định giá khoảng 530 tỷ Rupee.

Về hợp tác, hai bên thống nhất thúc đẩy các chương trình trao đổi đoàn, giao lưu học thuật, phối hợp đào tạo khởi nghiệp và từng bước hình thành mô hình khởi nghiệp giữa hai quốc gia.

Kết nối vườn ươm khu vực, thúc đẩy hợp tác với IHFC

Cũng trong ngày 5/5, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đã làm việc với I-Hub Foundation for Cobotics (IHFC) nhằm tìm mô hình cụ thể để kết nối nghiên cứu với thị trường và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ lõi.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất các hướng hợp tác cụ thể:

Thứ nhất, tổ chức hội thảo chung chung giữa các vườn ươm đại học lớn trong khu vực như Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ để chia sẻ kinh nghiệm;

Thứ hai, kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp, thúc đẩy liên kết giữa trung tâm đổi mới sáng tạo (ĐMST), DN và startup;

Thứ ba, phối hợp đào tạo khởi nghiệp, phát triển nhân lực công nghệ cao và hình thành mô hình khởi nghiệp chung giữa các quốc gia.

Các đề xuất này tạo nền tảng hình thành mạng lưới ĐMST liên kết khu vực, phục vụ phát triển các công nghệ chiến lược của Việt Nam.

Được thành lập năm 2020, IHFC hoạt động theo mô hình công ty phi lợi nhuận, cho phép linh hoạt huy động và kết nối nguồn lực giữa Nhà nước, viện nghiên cứu và DN. Các hạ tầng chuyên sâu do IHFC đầu tư như Trung tâm Cobotics Y tế và Công viên Công nghệ Drone, đồng thời hợp tác với nhiều đối tác quốc tế để chuẩn hóa công nghệ theo tiêu chuẩn toàn cầu.

Còn nhiều dư địa hợp tác về khởi nghiệp, khoa học công nghệ

Trước đó, nhân dịp chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering W. Sherpa đã trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa chuyến thăm cũng như triển vọng hợp tác giữa hai nước Việt Nam - Ấn Độ.

Đại sứ Tshering W. Sherpa chia sẻ thương mại song phương hiện đang ở mức 16 tỷ USD. Tuy nhiên, hai nước có thể cùng nhau làm nhiều hơn nữa. Cả hai nước đều có lợi tức nhân khẩu học, xã hội giàu khát vọng, và kỹ năng khởi nghiệp. Các giá trị chung và sự tin tưởng lẫn nhau cần được chuyển đổi thành kết quả cụ thể, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại.

Chúng ta cần tìm các lĩnh vực hợp tác mới như công nghệ thông tin và truyền thông, ĐMST, khoa học công nghệ, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo (AI), lượng tử, dược phẩm, cũng như ôtô, vận tải và kết nối.

Chính phủ Ấn Độ là đối tác sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với Việt Nam để hiện thực hóa và tìm kiếm các lĩnh vực hợp tác mới, mang lại lợi ích cho người dân và xã hội hai nước.

Cũng nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ, trang timesofindia đã thực hiện cuộc phỏng vấn đặc biệt với GS. Reena Marwah.

Theo GS. Marwah, Việt Nam có chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài cởi mở và môi trường đầu tư thân thiện. Dù quy mô thị trường nội địa không lớn, Việt Nam đã tận dụng tốt lợi thế để trở thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu trong các lĩnh vực điện tử, dệt may, da giày và logistics, qua đó thu hút mạnh mẽ các tập đoàn đa quốc gia.

Bà cho rằng Ấn Độ có thể học hỏi Việt Nam về phát triển hạ tầng cảng biển, logistics, tích hợp chuỗi cung ứng và mở rộng các khu kinh tế. Ngược lại, Ấn Độ có thể hỗ trợ Việt Nam trong phát triển hạ tầng số, năng lượng tái tạo, đào tạo nguồn nhân lực, ĐMST và công nghệ cao.

Theo đánh giá của học giả Ấn Độ, dư địa hợp tác mới còn nằm ở các lĩnh vực chiến lược như AI, bán dẫn, công nghệ cao và chuyển đổi số. Việt Nam hiện đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp khoảng 30% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), đồng thời thúc đẩy mạnh chuyển đổi xanh và năng lượng sạch.

Trong khi đó, Ấn Độ đang triển khai Chương trình Sứ mệnh Bán dẫn Ấn Độ 2.0 và mở rộng năng lực công nghệ, tạo cơ hội kết nối sâu hơn với Việt Nam.

Bà Marwah cho rằng để tạo thêm động lực cho quan hệ Việt Nam - Ấn Độ, hai nước cần thúc đẩy mạnh hơn trao đổi giữa trường đại học, học giả, nhà báo, thanh niên và nhà ngoại giao, qua đó nâng cao hiểu biết lẫn nhau và củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ song phương trong dài hạn./.

QA