Vượt qua "nợ hạ tầng": Giải bài toán nền tảng cho kỷ nguyên Agentic AI tại Việt Nam
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) chuyển dịch từ những thử nghiệm đơn lẻ sang giai đoạn thực thi quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước cơ hội gia tăng 130 tỷ USD vào GDP đến năm 2040.
Tảng băng chìm của nợ kỹ thuật và thách thức sẵn sàng cho AI
Tại sự kiện Cisco Connect Vietnam diễn ra tại Hà Nội ngày 5/5/2026, Cisco đã công bố tầm nhìn trở thành hạ tầng then chốt cho kỷ nguyên AI.
Sự kiện Cisco Connect Vietnam, với sự tham dự của đông đảo lãnh đạo, chuyên gia công nghệ từ các Bộ, ngành, doanh nghiệp (DN).
Hội thảo đã nhấn mạnh một thực tế then chốt: để sẵn sàng cho AI, cần bắt đầu từ nền tảng kết nối an toàn và có khả năng mở rộng.
Chia sẻ tại phiên khai mạc, PGS. TS. Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, Bộ KH&CN, cho biết: “Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Khi doanh nghiệp chuyển đổi từ thử nghiệm sang ứng dụng AI vào thực tiễn, yếu tố bảo mật và quản trị trở thành yếu tố then chốt. Chúng tôi đang xây dựng hạ tầng quốc gia cần thiết để hiện thực hóa và mở rộng tầm nhìn này, đồng thời mong muốn hợp tác cùng các đối tác như Cisco để đưa Việt Nam trở thành trung tâm AI của khu vực trong vòng 4 năm tới".
Sự bùng nổ của AI thường được ví như phần nổi của tảng băng trôi, nhưng thực tế, hiệu quả của nó phụ thuộc hoàn toàn vào phần chìm khổng lồ: hạ tầng dữ liệu và mạng lưới. Theo các báo cáo mới nhất, dù sự kỳ vọng là rất lớn, thực tế chỉ có khoảng 13% DN toàn cầu thực sự đạt được trạng thái sẵn sàng để dẫn đầu trong cuộc đua này.
Tại Việt Nam, rào cản lớn nhất không nằm ở ý tưởng mà ở "khoản nợ hạ tầng AI" - hệ quả của những giải pháp chắp vá, thiếu tính liên kết và sự phân mảnh trong quản trị dữ liệu. Nghịch lý "nợ hạ tầng" đang khiến 62% DN nội địa đối mặt với nguy cơ lãng phí đầu tư. Việc xây dựng một hệ sinh thái "AI-Native" (AI tác nhân) với kết nối an toàn và quản trị dữ liệu đồng bộ không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là mệnh lệnh chiến lược để hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm AI khu vực vào năm 2030.
Khi các tổ chức chuyển sang kỷ nguyên Agentic AI, nơi các hệ thống có khả năng tự chủ ra quyết định, mọi lỗ hổng trong hạ tầng đều trở thành điểm nghẽn gây ngưng trệ đổi mới sáng tạo, với chi phí ẩn lên tới hàng trăm triệu USD mỗi năm cho mỗi DN do thời gian ngừng hoạt động.
Kiến trúc hạ tầng "AI-Native": Khi mạng lưới trở thành xương sống của trí tuệ
Để giải quyết bài toán này, việc tái cấu trúc nền tảng số dựa trên nguyên lý "bảo mật từ lõi" và "mở rộng linh hoạt" là lộ trình không thể đảo ngược. Ông Ben Dawson, Chủ tịch Cisco châu Á - Thái Bình Dương, Nhật Bản và Trung Quốc nhấn mạnh hạ tầng cho AI không đơn thuần là nâng cấp băng thông, mà là xây dựng một hệ sinh thái kết nối thông minh có khả năng phục hồi kỹ thuật số cao.
Các giải pháp đột phá như dòng chip Silicon One G300 hay kiến trúc Unified Edge đang được triển khai để tạo ra các cụm AI quy mô gigawatt, cho phép xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ với độ trễ tối thiểu.
Đặc biệt, mô hình Secure AI Factory (Nhà máy AI an toàn) kết hợp cùng NVIDIA và việc áp dụng triệt để kiến trúc Zero Trust cho các tác nhân AI giúp DN vận hành AI trên một nền tảng tin cậy, giảm thiểu tối đa các rủi ro về an ninh mạng trong môi trường đám mây lai.
Ông Nguyễn Như Dũng, Tổng Giám đốc Cisco Việt Nam, Campuchia và Lào, chia sẻ: “Hành trình sẵn sàng cho AI bắt đầu từ hạ tầng mạng. Trong năm vừa qua, Cisco đã hợp tác cùng nhiều DN Việt Nam để hiện đại hóa hạ tầng, sẵn sàng cho kỷ nguyên AI tác nhân. Tầm nhìn của chúng tôi là cung cấp nền tảng hạ tầng cốt lõi, an toàn để Việt Nam khai phá tối đa tiềm năng và giúp DN tự tin bước vào hành trình AI.”
Từ chiến lược quốc gia đến những "điểm sáng" thực thi
Sự chuyển dịch hạ tầng tại Việt Nam không chỉ dừng lại ở các tham số kỹ thuật mà đang thẩm thấu vào các lĩnh vực trọng yếu của đời sống xã hội, bám sát Chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030.
Trong y tế: Bệnh viện Phương Đông là minh chứng cho việc ứng dụng nền tảng số an toàn để hỗ trợ quyết định lâm sàng. Với sự ổn định mạng lên tới 95%, đội ngũ y tế có thể truy cập hồ sơ bệnh án 24/7, biến dữ liệu thành công cụ cứu người trực tiếp.
Trong viễn thông: Viettel đã tiên phong sử dụng các dòng sản phẩm định tuyến (router) hiệu năng cao (như Cisco 8000) để sẵn sàng cho kết nối 5G và AI trên quy mô lớn, đảm bảo khả năng mở rộng không giới hạn cho các dịch vụ số tương lai.
Bên cạnh đó, các phòng thí nghiệm như 5G RON (Routed Optical Networking) tại Hà Nội đang đóng vai trò là "vườn ươm" công nghệ, cho phép các DN kiểm thử và tối ưu hóa các kịch bản AI trước khi triển khai thực tế, giúp rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường.
Nhân lực số: Mắt xích cuối cùng trong chuỗi giá trị
Mọi hạ tầng tối tân sẽ trở nên vô dụng nếu thiếu đi đội ngũ vận hành có tư duy AI. PGS. TS Hoàng Hữu Hạnh nhận định rằng bảo mật và quản trị là then chốt khi doanh nghiệp chuyển từ thử nghiệm sang ứng dụng thực tiễn.
Việc đào tạo hơn 160.000 học viên thông qua các chương trình như Networking Academy tại Việt Nam về kỹ năng AI và an ninh mạng chính là sự chuẩn bị nguồn vốn nhân lực thiết yếu. Đây là bước đi chiến lược nhằm đảm bảo khi hạ tầng đã sẵn sàng, lực lượng lao động nội địa có đủ trình độ để dẫn dắt nền kinh tế số, biến Việt Nam thành một thỏi nam châm thu hút các dòng vốn công nghệ trong khu vực.
Kỷ nguyên AI không dành cho những giải pháp rời rạc. Để không bị nhấn chìm bởi "nợ hạ tầng", các nhà quản lý chính sách và lãnh đạo DN cần nhìn nhận mạng lưới và an ninh mật thiết như một thực thể thống nhất. Chỉ khi xây dựng được một nền tảng số vững chắc và bền bỉ, Việt Nam mới có thể tự tin bước vào hành trình khai phá tiềm năng vô hạn của trí tuệ nhân tạo./.