Ủy ban KHCN và Môi trường khảo sát thi hành luật tại Vietnam Post, Viettel Post

Ngày 29/4/2026, Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCN&MT) của Quốc hội khóa XVI do ông Nguyễn Phương Tuấn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban làm Trưởng đoàn đã có buổi khảo sát, làm việc tại Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post), Tổng công ty Cổ phần Bưu chính Viettel (Viettel Post) nhằm phục vụ công tác nghiên cứu, thẩm tra dự án Luật Bưu chính (sửa đổi).

Tham dự buổi làm việc có Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Đức Long, lãnh đạo Vụ Bưu chính, Vụ Pháp chế, Bộ KH&CN, Vietnam Post và Viettel Post.

Khẳng định vai trò của doanh nghiệp bưu chính quốc gia

Trong hơn 15 năm thực thi Luật Bưu chính 2010, Vietnam Post đã khẳng định vai trò doanh nghiệp (DN) bưu chính quốc gia, duy trì mạng bưu chính công cộng với hơn 12.000 điểm phục vụ phủ rộng tới các thôn, bản, xã, phường; cung ứng dịch vụ bưu chính công ích (BCCI), bảo đảm thông tin liên lạc phục vụ cơ quan Đảng, Nhà nước, quốc phòng, an ninh và nhu cầu thiết yếu của người dân trên toàn quốc.

Vietnam Post cũng là cánh tay nối dài của Nhà nước trong triển khai dịch vụ công, tài chính toàn diện, an sinh xã hội, phục vụ người dân đến tận cấp xã, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, đồng thời giữ vững vai trò dẫn dắt, tiên phong nâng cao chất lượng, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số bưu chính trong nền kinh tế số.

Tại buổi làm việc với Vietnam Post, nhiều nội dung quan trọng đã được Đoàn công tác và các đại biểu trao đổi, tập trung vào thực tiễn triển khai hoạt động bưu chính thời gian qua, gồm các nội dung: tổ chức cung ứng dịch vụ BCCI; quy trình kiểm soát hàng lậu, hàng cấm vận chuyển qua đường bưu chính; cơ chế phối hợp với các cơ quan chức năng trong đảm bảo an ninh bưu chính; vai trò của DN bưu chính quốc gia; triển khai mã địa chỉ bưu chính, nền tảng số; định hướng phát triển bưu chính xanh trong thời gian tới…

Trên cơ sở triển khai Luật Bưu chính trong thực tiễn, ông Nguyễn Trường Giang, Chủ tịch HĐTV Vietnam Post và ông Nguyễn Quang Hải, Phó Tổng giám đốc Vietnam Post đã trao đổi, cung cấp các thông tin quan trọng trong nhiều lĩnh vực mà Đoàn kiểm tra quan tâm.

Đồng thời Lãnh đạo Vietnam Post cũng đề xuất, đóng góp nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách trong lĩnh vực bưu chính theo hướng phù hợp với thực tế và xu hướng phát triển trong thời gian tới

Trong chương trình tại Vietnam Post, Đoàn đã dành thời gian đi khảo sát thực tế tại Trung tâm Vận chuyển và Kho vận miền Bắc để tìm hiểu quy trình khai thác, chia chọn, phân hướng hàng hóa tự động; việc ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành nhằm nâng cao tốc độ và hiệu quả chuyển phát.

Đoàn cũng khảo sát về công tác kiểm tra, giám sát hàng hóa và việc thực hiện các quy định trong đảm bảo an ninh, an toàn bưu gửi.

Bổ sung quy định quản lý doanh nghiệp kinh doanh bưu chính trên các kênh số

Tại buổi làm việc cùng ngày tại Viettel Post, lãnh đạo Viettel Post đã báo cáo Đoàn công tác về các nội dung triển khai Luật Bưu chính tại Viettel Post, khó khăn, vướng mắc và đề xuất kiến nghị.

Một số vướng mắc, bất cập được lãnh đạo Viettel Post nêu gồm: bất cập về thủ tục thông báo giá cước khi có sự thay đổi; thủ tục thông báo mẫu hợp đồng cung cấp dịch vụ bưu chính khi có sự thay đổi; thủ tục cấp giấy phép bưu chính quốc tế; công tác quản lý, cấp phép đối với các mô hình kinh doanh dịch vụ bưu chính mới…

Lãnh đạo Viettel Post đề xuất, rà soát cắt giảm, tối ưu các thủ tục hành chính; Bổ sung quy định quản lý DN kinh doanh hoạt động bưu chính trên các kênh số, nền tảng số, nền tảng thương mại điện tử phải có các biện pháp bảo đảm kỹ thuật đáp ứng cung cấp dịch vụ. Đồng thời, phải thực hiện các quy định về cấp phép, giá cước, chất lượng, đảm bảo an ninh bưu chính, báo cáo thống kê… theo quy định của pháp luật hiện hành về bưu chính.

Về dịch vụ BCCI, lãnh đạo Viettel Post nêu Luật bưu chính chưa có quy định cụ thể về dịch vụ bưu chính phục vụ quốc phòng, an ninh và nhiệm vụ đặc thù khác; Phạm vi dịch vụ bưu chính dành riêng không còn phù hợp.

Theo đó, Viettel Post đề xuất bổ sung định nghĩa về dịch vụ bưu chính phục vụ quốc phòng, an ninh và nhiệm vụ đặc thù khác; Cơ chế hỗ trợ, ưu đãi cho các DN tham gia vào hỗ trợ Nhà nước trong trường hợp cấp bách (thiên tai, dịch bệnh...); Đánh giá việc mở rộng đối tượng DN tham gia cung cấp dịch vụ BCCI.

Về bảo đảm an toàn, an ninh bưu chính, Viettel Post nêu một số vướng mắc, bất cập như nghĩa vụ kiểm tra nội dung bưu gửi trước khi chấp nhận của DN bưu chính, quy định định danh người gửi, nghĩa vụ cung cấp hóa đơn, chứng từ đi kèm bưu gửi của DN bưu chính…

Theo đó, Luật Bưu chính mới cần bổ sung quy định miễn trừ trách nhiệm của DN cung cấp dịch vụ bưu chính trong trường hợp hàng hóa không đủ hóa đơn, chứng từ đi kèm theo quy định. Từ đó làm cơ sở quy định cho phép người gửi, chủ hàng hóa cung cấp bổ sung hóa đơn, chứng từ trong thời hạn 24 giờ, kể từ thời điểm kiểm tra, thay vì phải cung cấp ngay khi kiểm tra như hiện tại.

Về áp dụng công nghệ số trong hoạt động bưu chính, Viettel Post đề xuất bổ sung quy định về tủ giao nhận bưu gửi thông minh, quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình chấp nhận, phát bưu gửi của điểm phục vụ bưu chính không có người phục vụ.

Cùng với đó là cuy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các mô hình, công nghệ mới trong lĩnh vực bưu chính theo phạm vi, thời gian và điều kiện xác định, dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước; chấp nhận áp dụng bằng chứng số trong công tác xử lý biên bản.

Hạ tầng bưu chính là hạ tầng thiết yếu của quốc gia

Phát biểu tại các buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Đức Long nhấn mạnh một số quan điểm lớn trong dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), trong đó mấu chốt là việc xác định hạ tầng bưu chính là hạ tầng thiết yếu của quốc gia; mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật nhưng đảm bảo không chồng lấn với lĩnh vực logistics; phát triển dịch vụ bưu chính phổ cập nhằm giúp người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, tiếp cận dịch vụ với chất lượng và chi phí hợp lý.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Phạm Đức Long cũng trao đổi về việc đầu tư hạ tầng; bưu chính tham gia cải cách thủ tục hành chính; phát triển dịch vụ công ích, dịch vụ KT1; việc thúc đẩy thử nghiệm các mô hình, công nghệ mới như phương tiện tự hành, thiết bị bay không người lái...

Cũng tại các buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT, Trưởng đoàn công tác Nguyễn Phương Tuấn đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc, khoa học cũng như tinh thần trao đổi thẳng thắn, đầy đủ của lãnh đạo Bộ KH&CN, Vietnam Post, Viettel Post. Các thông tin, số liệu được cung cấp đã phản ánh sát thực tiễn hoạt động và những khó khăn, vướng mắc của DN.

Trưởng đoàn công tác Nguyễn Phương Tuấn đề nghị Vietnam Post, Viettel Post tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện báo cáo, đề xuất các ý kiến góp ý cho dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), đặc biệt chú trọng tới việc rà soát, đối chiếu với các quy định pháp luật có liên quan để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất về pháp luật, góp phần hoàn thiện dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), nâng cao hiệu quả triển khai trong thực tế sau khi được Quốc hội thông qua./.

Hoàng Linh