Giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp và thủy sản hướng tới phát triển xanh
Đây là chủ đề của tọa đàm do Khoa Môi trường và Tài nguyên Thiên nhiên, Đại học Cần Thơ tổ chức ngày 24/4/2026, nhằm tạo diễn đàn trao đổi học thuật, đồng thời tăng cường kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp và các bên liên quan trong việc thúc đẩy các giải pháp giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển các mô hình sản xuất bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Hiện nay, sản xuất nông nghiệp tại ĐBSCL vẫn giữ vai trò trụ cột trong đảm bảo an ninh lương thực và xuất khẩu của cả nước, tuy nhiên đang đối mặt với nhiều thách thức lớn.
Tác động của biến đổi khí hậu như xâm nhập mặn, hạn hán, sụt lún đất và nước biển dâng ngày càng nghiêm trọng, làm gia tăng rủi ro trong canh tác. Bên cạnh đó, mô hình sản xuất còn phân tán, quy mô nhỏ lẻ, mức độ cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ chưa đồng đều, dẫn đến hiệu quả và giá trị gia tăng chưa cao. Việc sử dụng tài nguyên đất, nước và vật tư nông nghiệp ở một số nơi còn chưa tối ưu, kéo theo áp lực về môi trường và phát thải.
Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi sang các mô hình sản xuất hiện đại, ứng dụng công nghệ và hướng đến phát triển xanh, bền vững cho toàn vùng.
Bên cạnh nông nghiệp, lĩnh vực thủy sản tại ĐBSCL cũng giữ vai trò mũi nhọn trong xuất khẩu, đặc biệt với các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra.
Tuy nhiên, ngành này đang đối mặt với nhiều thách thức như biến động môi trường nước, dịch bệnh, chi phí đầu vào tăng cao và yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường. Hoạt động nuôi trồng ở một số nơi vẫn còn mang tính tự phát, hạ tầng chưa đồng bộ, việc xử lý chất thải và kiểm soát phát thải còn hạn chế.
Do đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quan trắc môi trường, quản lý ao nuôi, tự động hóa quy trình và phát triển các mô hình nuôi trồng thủy sản tuần hoàn, phát thải thấp đang trở thành xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới phát triển bền vững cho toàn ngành.
Tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung chia sẻ kết quả nghiên cứu, trao đổi kiến thức và kinh nghiệm về giảm phát thải, thúc đẩy tuần hoàn chất thải trong chuỗi sản xuất nông nghiệp và thủy sản.
Đặc biệt, nhiều nội dung nhấn mạnh việc ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vào thực tiễn sản xuất như chuyển đổi số trong nông nghiệp, công nghệ xử lý phụ phẩm, phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn, sản xuất khí sinh học và phân hữu cơ... Đây được xem là những giải pháp then chốt giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm tác động môi trường và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu của toàn vùng.
Với vai trò là trung tâm đào tạo và nghiên cứu hàng đầu của vùng, Đại học Cần Thơ tiếp tục khẳng định sứ mệnh dẫn dắt tri thức, kết nối nguồn lực và tiên phong trong thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp, góp phần kiến tạo nền sản xuất hiện đại, sinh thái và bền vững cho vùng ĐBSCL và cả nước./.